توقیف‌های خودسرانه زنان و دختران توسط طالبان، موج گسترده واکنش‌های بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری را برانگیخته است. پس از افزایش گرفتاری زنان توسط طالبان، کارشناسان ارشد سازمان ملل متحد خواستار پایان بخشیدن به توقیف‌های خودسرانه زنان از سوی این گروه شده‌اند. کارشناسان سازمان ملل از طالبان خواسته‌اند که به مجازات دختران و زنان به بهانه حجاب پایان دهند و تمام کسانی را که گرفتار کرده‌اند فوراً و بدون قیدوشرط از بند رها کنند. این در حالی است که طالبان در بیش از یک ماه گذشته بدون توجه به خواست‌های مردم افغانستان و جهان، ده‌ها تن از زنان را در کابل و برخی از ولایت‌های دیگر به‌گونه خودسرانه به اتهام عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه گرفتار، شکنجه و زندانی کرده‌اند. این بازداشت‌ها به گفته یوناما عمدتاً در مناطق هزاره‌نشین و تاجیک‌نشین صورت گرفته است. به دنبال اعتراض‌ها مبنی بر گرفتاری زنان، یک مرجع تقلید شیعیان از توقیف خودسرانه دختران و زنان هزاره توسط طالبان انتقاد کرده است. افزون بر او، یک روحانی سنی مذهب نیز عمل‌کرد طالبان در قبال مردم را «ظلم آشکار» خوانده که با استقبال گسترده مخالفان طالبان مواجه شده است.
پس از نشر گزارش‌های متعدد از توقیف‌های خودسرانه زنان توسط طالبان، کارشناسان سازمان ملل متحد از این گروه خواسته‌اند که آنان را بدون قیدوشرط از بند رها کنند. به گفته این کارشناسان، رفتار طالبان در قبال زنان نقض صریح حقوق بشر و کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان است.
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل آمده است: «ما از طالبان می‌خواهیم که تمام محرومیت‌های خودسرانه آزادی زنان و دختران را براساس قوانین پوشش سختی که تحمیل کرده‌اند، متوقف کنند و هر زن و دختری که ممکن است به این دلیل همچنان در بازداشت باشد را فوراً آزاد کنند.»
کارشناسان سازمان ملل متحد از طالبان خواسته‌اند که از تعهدات بین‌المللی حقوق بشر افغانستان از جمله کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان پیروی کنند و در راستای حمایت از اصول حقوق بشر و حاکمیت قانون تلاش کنند.
براساس این بیانیه، گرفتاری زنان و دختران در غرب کابل در منطقه عمدتاً هزاره‌نشین آغاز شده و به سرعت به سایر نقاط شهر که بیشتر جمعیت آن‌ها تاجیک هستند، گسترش پیدا کرده است. در این بیانیه تصریح شده که گرفتاری زنان در ولایت‌های بامیان، بلخ، دایکندی و کندز نیز صورت گرفته است.
در این بیانیه گفته شده است: «زنان و دختران طبق گزارش‌ها در بازداشتگاه‌های طالبان تنها یک وعده غذایی در روز دریافت می‌کنند و برخی از آن‌ها مورد خشونت فزیکی، تهدید و ارعاب قرار می‌گیرند.»
کارشناسان سازمان ملل افزوده‌اند: «علاوه بر تنبیه زنان به‌خاطر لباسی که می‌پوشند، سپردن مسوولیت لباس زنان به مردان عاملیت زنان را نقض می‌کند و باعث تداوم و نهادینه شدن تبعیض و تداوم کنترل زنان و دختران از سوی مردان شده و جایگاه آن‌ها را در جامعه کاهش می‌دهد.»
بیانیه کارشناسان سازمان ملل در حالی نشر شده است که برخی از زنان و دختران پس از چند ساعت آزاد شده‌اند و برخی دیگر برای روزها و حتا هفته‌ها در بازداشت مانده‌اند و به دلیل عدم دسترسی به عدالت، هنوز مشخص نیست که چه تعداد هنوز در بند هستند.
کارشناسان سازمان ملل در این بیانیه تاکید کرده‌اند که «این موج کنونی محرومیت از آزادی، آزادی بیان و حرکت زنان و دختران را که از قبل به‌شدت محدود شده است، محدودتر می‌کند و حقوق انسانی و اختیار آن‌ها را نقض می‌کند.»
گرفتاری زنان و بدرفتاری طالبان با سایر شهروندان، باعث شده که برخی از روحانیان سنی و شیعه نیز در مقابل عمل‌کرد طالبان واکنش‌های تند نشان دهند. در تازه‌ترین مورد سخنرانی یک روحانی سنی مذهب به‌نام مولوی عبدالشکور مورد استقبال گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی و سیاست‌مداران حوزه مخالف طالبان قرار گرفته است که او از رفتار طالبان در قبال شهروندان انتقاد می‌کند.
این روحانی سنی‌مذهب در یک مسجد در شهر کندز می‌گوید که طالبان با «لباس و سلاح دولت» در انظار عمومی پول مردم را به زور می‌گیرند. او این اقدام طالبان را «ظلم علنی و تاریخی» می‌خواند و تاکید می‌ورزد که این گروه منتقدان را گرفتار و شکنجه می‌کند و از آنان اعتراف اجباری می‌گیرد. او از شکنجه شدید طالبان نیز پرده برمی‌دارد و می‌افزاید که زندانیان توسط طالبان به شیوه‌های مختلف مورد ضرب‌وشتم قرار می‌گیرند و حتا بیضه‌هایشان سالم نمی‌ماند.»
همزمان، یک مرجع تقلید شیعیان از توقیف‌های خودسرانه زنان در مناطق هزاره‌نشین توسط طالبان به‌شدت انتقاد کرده است. یک نوار تصویری که از این روحانی شیعه منتشر شده، نشان می‌دهد که او گرفتاری زنان را «ناموسی» برای مردم و در عین حال «اشتباه» طالبان می‌خواند. او همچنان از رهبر طالبان انتقاد کرده که با علمای شیعه افغانستان دیدار نکرده، اما با «یک ملای پاکستانی» دیدار کرده است.
این انتقادها در حالی از تداوم گرفتاری زنان و دختران توسط طالبان شدت گرفته که پیش از این دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) با نشر گزارشی در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان، گفته است که طالبان «زنان و دختران را عمدتاً از منطقه هزاره‌نشین دشت برچی و برخی را در خیرخانه، که ساکنان آن عمدتاً تاجیک هستند، گرفتار کرده‌اند.»
گرفتاری زنان و دختران از سوی طالبان در کابل از یک ماه به این طرف واکنش‌های متداوم و گسترده را در قبال داشته، اما طالبان پیوسته تاکید کرده‌اند که برای تطبیق اصول شریعت مورد نظر خود از هیچ کشور و گروهی پیروی نخواهند کرد.
برخی از مخالفان طالبان سکوت مردم را در قبال این رفتار طالبان پرسش‌برانگیز و عادی شدن شر خوانده‌اند، اما برخی دیگر گفته‌اند که این گروه تمام منتقدان را در افغانستان به اتهام همکاری با جبهه‌های ضدطالبان و داعش زندانی و یا هم به قتل می‌رساند و ازاین‌رو، مردم نمی‌توانند در برابر این گروه سخن بگویند.
محمد امین احمدی، عضو هیات گفت‌وگوکننده صلح حکومت پیشین در دوحه و پژوهشگر امور دینی، در واکنش به رفتارهای طالبان در شبکه اجتماعی اکس نوشته است که طالبان به دلیل این که از راه زور بر مردم مسلط شده‌اند، در ترس دایم به‌سر می‌برند و این ترس باعث فشار و بی‌رحمی روزافزون بر مردم شده است.
آقای احمدی می‌افزاید که مردم برای این که زنده‌گی زیر سلطه طالبان را قابل تحمل کنند به عادی‌سازی شر روی می‌آورند، اما گاهی میزان شر تولید شده از این سلطه از حد تحمل مردم فراتر می‌رود و به بحران می‌انجامد.
گفتنی است که طالبان در دو و نیم سال گذشته افزون بر حذف زنان از سپهر حوزه عمومی و محرومیت از حق آموزش، تحصیل و کار، به گرفتاری‌های خودسرانه و زندانی کردن زنان نیز رو آورده‌اند. این گروه به بهانه عدم رعایت حجاب مورد نظر خود، ده‌ها زن و دختر را در کابل و برخی از ولایت‌ها توقیف و شکنجه کرده است. ویدیوهای زیادی در شبکه‌های اجتماعی از توقیف خودسرانه زنان و دختران از سوی طالبان نشر شده که نشان می‌دهد این گروه روند گرفتاری زنان را تشدید کرده است. شماری از زنان و دختران می‌گویند که پس از این توقیف‌های خودسرانه، شمار زیادی از خانواده‌ها دیگر به دختران و زنان خود اجازه بیرون شدن از خانه را نمی‌دهند و اکنون زنان به‌گونه کامل در حبس خانه‌گی به‌سر می‌برند.
این در حالی است که ده‌ها زن معترض و فعال حقوق زن به تکرار گفته‌اند که حجاب بهانه‌ای برای حذف کامل و بی‌قیدوشرط زنان از جامعه است و این گروه برای خاموش کردن صدای زنان به هر خشونتی متوسل می‌شود و زنان را تحت نامهای مختلف سرکوب و خانه‌نشین می‌کند.
