ناروی برای سه روز (۲۳ تا ۲۵ جوزای سال روان)، میزبان نمایندهگان طالبان بود. میزبانی این کشور از گروه طالبان تازهگی ندارد. در ماه دلو سال ۱۴۰۰ هم این کشور برای سه روز میزبان طالبان بود. گفته میشود که ناروی از گذشتههای دور با طالبان در ارتباط بوده و پنهانی از مقامهای این گروه در خاک خود میزبانی میکرده است. این کشور در تامین رابطه میان طالبان و ایالات متحده امریکا نیز نقش داشته است. همچنان گفته میشود که در ایجاد دفتر سیاسی برای طالبان در قطر در سال ۲۰۱۳ و امضای توافقنامه دوحه میان طالبان و امریکا، رد پای ناروی دیده میشود.
ناروی از جمله کشورهایی است که در بیست سال گذشته از گزند طالبان در امان نمانده است؛ چون در قالب ناتو در افغانستان حضور داشت. برای نمونه، در حمله بر هوتل کابلسرینا در جدی ۱۳۸۶ که از سوی گروه طالبان انجام شد، یک خبرنگار نارویژی کشته شد. در هنگام حمله بر هوتل، هیات نارویژی به رهبری یوناسگارداستور، وزیر خارجه این کشور، در آن جا حضور داشت. اگرچه سفارت ناروی در کابل بسته است، ولی شارژدافیر سفارت آن کشور برای افغانستان هرازگاهی با برخی از مقامهای طالبان دیدار میکند.
در خصوص میزبانی ناروی از طالبان بهویژه برگزاری نشست دوم در این کشور چند نکته مطرح است:
۱- این نشست به پیمانه نشست پیشین که در سال ۱۴۰۰ برگزار شد، اهمیت نداشت. در نشست قبلی مقامهای رده اول طالبان از جمله مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه، عبدالباقی حقانی، وزیر تحصیلات عالی و انس حقانی، برادر سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، حضور داشتند. همینطور، نیروهای غیرطالب (فعالان مدنی و حقوق زن) که به نمایندهگی از افغانستان اشتراک کرده بودند، از منتقدان سرسخت طالبان بودند. همچنان دیپلماتهای سرشناس از امریکا و اتحادیه اروپا اشتراک داشتند: توماس وست از امریکا و توماس نیکلسون از اتحادیه اروپا. واکنشها در برابر نشست پیشین نسبت به نشست پسین زیاد بود. نیروهای مخالف طالبان با صدور اعلامیه و شهروندان افغان در ناروی و سایر کشورهای اروپایی با آمدن به خیابان پیام مخالفت خود را به سمع مقامهای نارویژی رساندند؛ اما این بار از اینگونه واکنشها خبری نیست. البته کسانی از آدرس جنبش زنان معترض صدای مخالفت بلند کردند، ولی نه به پیمانه واکنش به نشست پیشین. نشست پیشین ازآنرو، واکنشبرانگیز شد که طالبان تازه به قدرت برگشته و نمایندهگان این گروه برای اولین بار بهگونه رسمی به اروپا سفر کرده بودند.
برای فعلاً دیدار مقامهای طالبان با نمایندهگان کشورها برای بیننده واکنش جدی خلق نمیکند؛ چون پرده بهگونه کامل از رخ طالبان افتاده است و دورنمای بهرسمیت شناسی این گروه از سوی دنیا تیره به نظر میخورد. همچنان در نشست پسین سه نماینده پایینرتبه از وزارتهای خارجه، داخله و دفاع طالبان حضور دارند. کسانی که به نمایندهگی از جامعه مدنی و احزاب سیاسی اشتراک کردند، نهتنها چهرههای تاثیرگذار نیستند، بلکه از وضعیت حاکم بر افغانستان تا جایی راضی به نظر میرسند. آجندای نشست هم بهگونه دقیق و روشن مشخص نشده است. گفته میشود که قرار بر دعوت مقامهای بلندرتبه طالبان بوده است، ولی به دلیل ترس از واکنشهای احتمالی از پذیرش آنها خودداری صورت گرفته و به نمایندهگان رده پایین اکتفا شده است. هنوز موضع روشن و جدی از سوی امریکا و کشورهای اروپایی در خصوص این نشست و آجندای آن به گوش نرسیده است. آنچه روشن است این که دولت ناروی این بار در پذیرش از نمایندهگان طالبان کمرغبتی نشان داده است. برای نمونه، در نشست پیشین برای انتقال نمایندهگان طالبان، به کابل هواپیما فرستاده بود، اما این بار نه. به نظر میرسد عامل آن، عملنکردن طالبان به وعدههایی است که به جهان دادهاند. این همه نشان میدهد که نشست دوم اسلو نهتنها گام جدی در جهت بهرسمیت شناسی طالبان نیست، بلکه پیمودن مسیر تعامل با این گروه را نیز نمیتواند چنانی که باید روشن کند.
۲- نکته دیگری که ذهنها را به خود مصروف نگهداشته این است که دولت ناروی با میزبانی از طالبان بهدنبال چیست؟ پاسخ این سوال روشن است. ناروی از حیث نفوس و جغرافیا، کشور کوچک در اروپای غربی است. این کشور عضویت ناتو را دارد، ولی اتحادیه اروپا را نه. ناروی به میانجیگری میان جناحهای متخاصم در کشورهای گوناگون اروپایی و حتا غیراروپایی شهرت دارد. این کشور میخواهد نقشی را که عمان، قطر و امارات متحده عرب در خاور میانه و شمال افریقا بازی میکنند، در اروپا بازی کند. به این معنا که میخواهد خود را بهمثابه یک نیروی دیپلماتیک صلحطلب که بهدنبال فصل خصومت است، به جهان معرفی کند. ناروی از آنجایی که از قدرت سختافزاری (جمعیت بزرگ، سرزمین وسیع، توان نظامی و…) به پیمانه کشورهای بزرگ بهرهمند نیست، میخواهد از قدرت نرم استفاده کند که میانجیگری یکی از شیوههای آن است. برای فهم بیشتر موضوع، در ذیل به چند نمونه از تلاشهای ناروی برای صلحسازی در سایر کشورها پرداخته میشود.
۱-۲ مهمترین گامی که ناروی برای صلحسازی برداشت، میزبانی از طرفهای فلسطینی و اسراییلی در سال ۱۹۹۳ بود. طرفین پس از چند دور مذاکره سرانجام در سالهای ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ دو توافقنامه به امضا رساندند که به «توافقات اسلو» معروف شد. این اولین توافقنامهای بود که میان طرفین به امضا میرسید. البته نقش امریکا را در زمینه نمیتوان نادیده انگاشت؛ چون مذاکرات در ناروی انجام شد، ولی توافقنامهها در واشنگتن در حضور بیل کلینتون، رییس جمهور وقت امریکا، به امضا رسید. نکته مهم این است که یاسرعرفات، نماینده فلسطین، و اسحاق رابین، نماینده اسراییل، هر دو میزبانی ناروی را نسبت به بقیه کشورها ترجیح داده بودند.
۲-۲ ناروی در سریلانکا نیز تلاشهایی برای برقراری صلح انجام داد. در سریلانکا یک طرف دولت مرکزی بود و در طرف دیگر، نیروی مخالف بهنام «ببرهای تامیل». از سال ۱۹۸۳-۲۰۰۹ درگیری در سریلانکا برقرار بود. پس از آن که رهبر حزب اپوزیسیون بهنام رانیلویکرمیشینگ در سال ۲۰۰۱ به قدرت رسید، «ببرهای تامیل» به آتشبس چراغ سبز نشان داد. طرفین از ناروی خواستند تا میزبان گفتوگوهای صلح شود. آتشبس تا سال ۲۰۰۶ میان طرفین برقرار بود و گفتوگوهای صلح با تلاش ناروی جریان داشت. اما در اواخر سال ۲۰۰۶ درگیریها از نو کلید خورد تا این که پیروزی ارتش به آن نقطه پایان گذاشت.
۳-۲ نقش پای ناروی در پایاندادن به درگیری گواتمالا نیز برجسته بود. این کشور در اواخر قرن بیستم مدت ۳۶ سال درگیر جنگ داخلی بود. ناروی در کنار بسیاری از کشورهای دیگر برای پایاندادن به منازعه داخلی در گواتمالا تلاش ورزید. در یکسو دولت بود و در دیگر سو، چریکهای اتحاد انقلابی ملی گواتمالا. طرفین با امضای توافق صلح در دسامبر ۱۹۹۶ به منازعه درازدامن پایان بخشیدند.
۴-۲ ناروی در سال ۲۰۱۸ از نیروهای متخاصم در ونزویلا نیز میزبانی کرد. در یکسو، دولت به رهبری نیکلاس مادورو قرار داشت و در دیگر سو، نیروهای مخالف به رهبری خوان گایدو که خود را رییس جمهور موقت اعلام کرده بود. روسیه، چین و کوبا از مادورو حمایت میکردند و امریکا از خوان گایدو.
ناروی در بحران سودان جنوبی، هائیتی و میانمار نیز میانجیگری کرده است. نهتنها میانجیگری که به کشورهای نامبرده مساعدت مالی نیز کرده است. همچنان در سال ۲۰۱۷ پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان، خواستار دخالت نیروی ثالث در تنش میان امریکا و کوریای شمالی شد. او ناروی را گزینه مناسب در زمینه دانسته بود.
با توجه به نکات فوق، به نظر نمیرسد که ناروی بهدنبال کسب مشروعیت بینالمللی برای طالبان باشد؛ چون میداند که کسب مشروعیت برای طالبان تا این دم ممکن به نظر نمیآید. ناروی با میزبانی از طالبان بهدنبال آن است تا خود را بهمثابه کشور صلحطلب، همهپذیر و شایسته احترام به دیگران معرفی کند.






