شماری از زنان در کابل میگویند که پس از بستهشدن حمامهای عمومی ویژه زنان و نبود دسترسی کافی به آب، ناگزیر شدهاند برای رسیدهگی به بهداشت فردی خود و خانوادههایشان، به خانه خویشاوندان مراجعه کنند. این زنان میافزایند که این کار آنها را با چالشهای زیادی مواجه کرده است. آنان بسته کردن حمامهای زنانه از سوی طالبان را نمادی آشکار از افراطگرایی و اعمال محدودیتهای هدفمند این گروه علیه زنان میدانند. به باور این زنان، بستن مکانهای عمومی برای زنان از سوی طالبان، بهمعنای سلب حقوق شهروندی آنان است.
شماری از این زنان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که زنان افغانستان، مانند مردان، حق دارند از امکانات و سهولتهای عمومی چون حمام استفاده کنند؛ اما طالبان با بهرهبرداری ابزاری از دین، عرف و شریعت، زندهگی اجتماعی و کاری آنان را بهشدت محدود کردهاند. به باور این زنان، وجود حمامهای عمومی نهتنها با آموزههای دینی در تضاد نیست، بلکه اسلام بر اهمیت بهداشت تاکید کرده و «نظافت را جز از ایمان» دانسته است.
لطیفه، باشنده ناحیه سیزدهم کابل، میگوید که پیش از بستهشدن حمامهای عمومی ویژه زنان توسط طالبان، با هزینهای اندک میتوانست به نظافت خود برسد؛ اما اکنون ناچار است برای حمامکردن به خانه اقاربش برود. او میافزاید که در محل زندهگیشان دسترسی به آب وجود ندارد و هر لیتر آب را به قیمت ۲۰ افغانی میخرند؛ موضوعی که زندهگیشان را بهشدت دشوار کرده است.
لطیفه میگوید: «شوهرم کراچیوان است و وسایل مردم را انتقال میدهد. به سختی کرایه خانه و هزینه آب آشامیدنی را تامین میکنیم. هفتهای یک بار برای حمام به خانه خواهرم اینجا میروم، اما از این رفتوآمد خجالت میکشم. کاش حمامها دوباره باز شوند یا به آب دسترسی پیدا کنیم.»
صابره و صفیه باشندهگان ناحیه پنج کابل نیز از بستهشدن حمامهای عمومی زنان انتقاد میکنند. به گفته این دو خواهر آنان به آب دسترسی ندارند از همینرو برای حمام به خانه عمه شان میروند.
صابره میگوید: «چاه آب ما یک سال پیش خشک شد پدرم نمیتواند چاه جدید بکند. حالا با هزار سختی به خانه عمهام میرویم.»
صفیه نیز میافزاید: «با آمدن طالبان همه سهولتهای زندهگی از ما گرفته شده است. قبلاً هر وقت میخواستیم میتوانستیم به حمام برویم به ویژه روزهایی که عروسی یا محفل خاص بود.»
این وضعیت برای صدیقه، دختری که اقاربش در کابل زندهگی نمیکنند، دشوارتر است. او میگوید که برای تامین آب ساعتها راه را میپیمایند و به سختی میتوانند آب مورد نیازش شان را تامین کنند.
صدیقه میافزاید: «در فاصله زیاد از خانه ما یک چاه آب وجود دارد که یک آدم خییر آن را ساخته است. ما در کابل زندهگی میکنیم ولی برای استفاده از یک چاه باید از طالبان اجازه بگیریم.»
فریبا بر باز شدن بیدرنگ حمامهای زنان تاکید میکند. به باور او، زنان در افغانستان اکنون بهخاطر جنسیت شان از ابتداییترین امکانات زندهگی محروم ماندهاند. او میافزاید: «بسیاری از خانوادهها را میشناسم که دو یا سه هفته است حمام نکردهاند. امکانات بسیار کم. این وضعیت برایم غیرقابلتحمل است.»
پیش از بستهشدن حمامها، بسیاری از زنان با پرداخت ۵۰ تا ۶۰ افغانی از این مراکز برای نظافت شخصی، کودکان یا حتا شستن لباسهایشان استفاده میکردند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ماه عقرب ۱۴۰۱ با صدور دستوری، حمامهای ویژه زنان را «غیرشرعی» اعلام کرده و دستور تعطیلی آنها را صادر کرد. این وزارت مدعی شده است که این تصمیم «براساس درخواست مردم» اتخاذ شده؛ ادعایی که با واکنشهای گسترده و انتقادی از سوی شهروندان، بهویژه زنان، روبهرو شده است.
براساس اطلاعات ریاست عمومی پیشهوران، مجموع حمامهای عمومی در افغانستان یکهزار و ۱۳۶ باب بوده که حدود ۲۰ درصد آن ویژه زنان بود.
ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، جلوگیری از کار زنان در بسیاری از ادارات دولتی و غیردولتی، اجباریسازی حجاب، ممنوعیت سفر بدون محرم و عدم اجازه ورود به پارکها، باشگاهها و حمامهای زنانه، بخشی از محدودیتهایی است که طالبان پس از تسلط دوباره شان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱ وضع کردهاند.






