زنان و دختران در افغانستان، گردشگران خارجی را به سفیدنمایی چهره طالبان متهم میکنند و میگویند که این گردشگران با دعوت مستقیم طالبان وارد کشور میشوند. به باور این زنان، گردشگران خارجی برای جذب مخاطب و لذت بردن از تجربه سفر، عمداً چشم بر رنج و محرومیت زنانی میبندند که از تمامی حقوق انسانی خود محروم شدهاند. این زنان تاکید میکنند که وضعیت واقعی زنان افغانستان بسیار وخیمتر از آن چیزی است که در رسانهها بازتاب مییابد.
شماری از زنان و دختران افغانستان که زیر فشار محرومیتهای تحمیلشده از سوی طالبان زندهگی میکنند، گردشگران خارجی بهویژه زنان گردشگر را متهم میکنند که برای خوشگذرانی و تامین امنیت خود در سفر به افغانستان، واقعیتها را وارونه بازتاب میدهند. به گفته آنان، این گردشگران نهتنها وضعیت بحرانی زنان را نادیده میگیرند، بلکه بهطور مستقیم با حمایت و دعوت طالبان وارد کشور میشوند.
مروه، یکی از زنانی که محدودیتهای طالبان را با گوشت و پوست خود تجربه کرده است، میگوید که گردشگران خارجی آگاهانه یا ناآگاهانه به بخشی از کارزار تبلیغاتی طالبان برای عادیسازی وضعیت افغانستان تبدیل شدهاند. او تاکید میکند که بسیاری از این گردشگران، صرفاً برای جمعآوری «لایک» و «کامنت» در شبکههای اجتماعی، با تولید محتوای سطحی و بیارزش، رنج و محرومیت زنان افغانستان را نادیده میگیرند و چهره طالبان را در جهان عادی جلوه میدهند.
مروه میگوید: «آنچه گردشگران میگویند، با واقعیت امروز افغانستان همخوانی ندارد. افغانستان اکنون به زندانی برای دختران و زنان تبدیل شده و جوانان برای فرار از این وضعیت به مهاجرت روی آوردهاند. وقتی زنان خارجی میآیند به افغانستان برای آنان سهولت فراهم است آنان از این وضعیت تعریف نکند چی کسی تعریف کند.»
سکینه میگوید که زندهگی یک زن در افغانستان را نمیتوان صرفاً با تماشای ساختمانهای تاریخی، مکانهای تفریحی و بازارهای رنگارنگ درک کرد. او میافزاید که گردشگران با وجود آگاهی از محدودیتهای شدید طالبان، در ویدیوها و تصاویری که از افغانستان منتشر میکنند، این واقعیتها را نادیده میگیرند و شرایط داخلی کشور را به گونهای بازتاب میدهند که به نفع طالبان تمام شود.
سکینه میگوید: «اگر گردشگران خارجی بهدنبال سفید نمایی طالبان نیستند پس وقتی از اوضاع کشور باخبر هستند که طالبان چقدر بالای زنان ممنوعیت و محدودیت وضع کرده چرا با آنان عکس میگیرند و از امنیت حرف میزنند.»
این زن تاکید دارد که سقوط حکومت پیشین و تسلط طالبان بیش از ۹۰ درصد جنگهای افغانستان را که طالبان خود عامل آن بوده را پایان داده، اما این به معنای امنیت کلی در افغانستان نیست.
ساجده، یکی دیگر از زنان، رفتار گردشگران خارجی را توهینی به رنج و درد زنان افغانستان میداند و از آنها میخواهد که دست از سفیدنمایی چهره طالبان بردارند. میگوید: «طالبان از حضور گردشگران خارجی بهرهبرداری میکنند تا تصویری بهتر و پذیرفتنیتر از خود در رسانههای جهانی ارایه دهند. به همین دلیل، با آنها با مهربانی رفتار میکنند و همه امکانات سفرشان را نیز فراهم میسازند.»
این زن میافزاید: «گردشگران خارجی با انتشار تصاویر مثبت در صفحات اجتماعی خود، رنج زنان افغان را نادیده میگیرند. شاید آنها برای دیدن افغانستان و تجربهای نو آمده باشند، اما با این رفتارشان، جنایتهای طالبان را عادی جلوه میدهند. آنها در کنار طالبان عکس میگیرند و لبخند میزنند با کسانی که دستشان تا گلو به خون مردم افغانستان آلوده است و جنایتهایشان هنوز هم ادامه دارد.»
با این حال، شماری از فعالان حقوق زن نیز بر این باورند که ورود گردشگران خارجی به افغانستان بهصورت برنامهریزیشده صورت میگیرد و هدف آن، عادیسازی وضعیت تحت حاکمیت طالبان است. این فعالان از جامعه جهانی میخواهند که بهجای باور کردن تصاویری جعلی و مهندسیشده، واقعیت تلخ و دردناک زندهگی زنان افغانستان را ببینند و به آن واکنش نشان دهند.
رقیه ساعی، فعال حقوق زن، میگوید: «زنان افغان هیچ آزادی اجتماعی و شخصی ندارند و در بدترین وضعیت روحی و اقتصادی به سر میبرند. هیچ نهادی برای حمایت از آنها وجود ندارد. عامل اصلی این وضعیت طالبان است، اما در چنین شرایط بحرانی و وحشتناک شماری از گردشگران خارجی با حمایت طالبان به ولایتها سفر میکنند، عکس و کلیپ میگیرند و اوضاع را کاملاً عادی نشان میدهند که اوضاع زنان خوب است، اگر میخواهند بگویند که وضعیت زن افغان خوب است پس چرا آمار خودکشی و زن کشیها بالا رفته است.»
پس از نشر این ویدیوها، اعضای طالبان و حامیانشان با بازنشر آنها در شبکههای اجتماعی، از آن بهعنوان نمادی از پیشرفتها و دستاوردهای حکومتشان یاد کردهاند. اما در کنار این روایت، واقعیتهای تلخی نیز وجود دارد. نیروهای امنیتی طالبان در مواردی چند، گردشگران داخلی بهویژه جوانان را بهدلیل داشتن موی بلند یا نداشتن ریش توقیف و مورد توهین و آزار قرار دادهاند.
پیش از این، دهها گردشگر زن خارجی به افغانستان سفر کرده بودند که واکنشهای زیادی را در میان کاربران برانگیخته بود. یکی از این گردشگران، ویتنی رایت، بازیگر مشهور فلمهای پورن امریکایی بود که به افغانستان تحت کنترل طالبان سفر کرده بود و مورد استقبال طالبان قرار گرفته بود.
تویوسی اوسیدین، گردشگر ۳۰ ساله بریتانیایی، در جریان سفرش به افغانستان مدعی شد که با یکی از اعضای مسلح طالبان وارد رابطهای شخصی شده است. او درباره تجربه جنسیاش با عضو طالبان گفته بود که او «با احساس بود و خوب میدانست که چه کار کند.»
براساس آمار اداره ملی احصاییه و معلومات طالبان، در دو ماه نخست سال ۱۴۰۴، بیش از پنج هزار شهروند خارجی از طریق گذرگاهها و میدانهای هوایی وارد افغانستان شدهاند. به گفته این نهاد طالبان، از میان این افراد، ۱۶۸ تن زن بودهاند که بیشتر آنها با هدف بازدید از اماکن تاریخی و تفریحی به کشور سفر کردهاند.
این سفرها در حال صورت میگیرد که اکثریت کشورها و سایتهای جهان گردی و سفر، افغانستان را در صدر فهرست کشورهای با «هشدار کامل سفر» قرار داده گفته که بهدلیل«وضعیت نابسامان امنیتی» از سفر به این کشور خودداری شود. این سایت گفته که گردشگران در سفر به افغانستان همه چیز را به خطر میاندازند و تاکید کرده از سفر به این کشور خودداری کنند.
افزون بر این، وبسایتهای معتبر گردشگری بینالمللی، از جمله برنامه هشدار سفر وزارت خارجه ایالات متحده، برنامه مصونیت سفر زلاند جدید، و وزارتهای خارجه بریتانیا، فرانسه، کانادا و استرالیا، افغانستان را در بالاترین سطح هشدار سفر قرار داده و تاکید کردهاند که شهروندان این کشورها بههیچوجه نباید به افغانستان سفر کنند.
براساس توصیههای این نهادها، گردشگران در صورت سفر به افغانستان با خطرات جدی مانند ناامنی، حملات تروریستی، گروگانگیری، نبود خدمات کنسولی و فقدان حمایتهای دیپلماتیک روبهرو خواهند شد. همچنین، محدودیتهای شدید طالبان بر آزادیهای فردی، سطح تهدیدهای امنیتی علیه گردشگران خارجی را افزایش داده و زمینه سوءاستفاده از آنان را فراهم میکند.
