شماری از باشندهگان کابل از افزایش بیکاری شکایت دارند و میگویند که تامین حتا یک وعده غذای روزانه برایشان با دشواریهای فراوان همراه است. به گفته آنان، زمینههای کاری در کابل بهشدت محدود شده و افراد در هر سنوسال، از جوانان گرفته تا سالمندان، با بیکاری دستوپنجه نرم میکنند. این باشندهگان تاکید میکنند که درآمد ناچیز روزانهشان پاسخگوی نیازهای ابتدایی زندهگی نیست و نمیتوانند با آن هزینههای ضروری خانواده، از جمله مواد غذایی و کرایه خانه را تامین کنند. در همین حال، شماری از کارشناسان مسایل اقتصادی، کاهش سرمایهگذاری، کمکهای خارجی، افزایش نفوس در شهر کابل و همچنان ممنوعیت کار زنان را، از عوامل اصلی افزایش بیکاری در کابل میدانند.
بهدنبال نگرانیها از افزایش بیکاری در کشور، بهویژه در کابل، شماری از باشندهگان این شهر نسبت به تداوم وضعیت کنونی شکایت دارند. آنان میگویند که بیکاری گسترده نگرانیهای زیادی بهوجود آورده و بسیاری از ساکنان پایتخت حتا تامین یک وعده غذایی برایشان به آرزو تبدیل شده است.
یوسف حکیمی، یکی از باشندهگان کابل، از وضعیت دشوار اقتصادی خود شکایت دارد و میگوید که حتا تهیه یک وعده غذای خانوادهاش نیز به یک چالش بزرگ برای او تبدیل شده است. او میافزاید که روزانه بیشتر از ۱۰۰ افغانی درآمد ندارد و همواره در نگرانی بهسر میبرد که با این مبلغ اندک، به کدام یک از نیازهای اساسی زندهگیاش رسیدهگی کند. به گفته او، افزایش بهای مواد غذایی و نبود فرصتهای کاری، زندهگی را برای او و خانوادهاش بسیار دشوار ساخته است.
این باشنده کابل میگوید: «کار نیست. روزانه بیشتر از ۱۰۰ افغانی عاید کرده نمیتوانم. حیران میمانم که با این مقدار پول ناچیز، مصارف خانواده را برآورده کنم، کرایه خانه را بپردازم یا بل برق را پرداخت کنم. حتا یک وعده غذای خانوادهام را بهسختی تهیه میکنم. متاسفانه ما زندهگی کرده نمیتوانیم، فقط زنده میمانیم.»
زرغونه، باشنده دیگر کابل، نیز روایت مشابهی با یوسف دارد. او میگوید شوهرش بیمار است و بهدلیل ممنوعیت طالبان شغلش را از دست داده و اکنون کنار جاده کراچی دستمال کاغذی میفروشد.
این باشنده کابل که با درآمد ناچیز خود نمیداند به کدامیک از مشکلات خانوادهاش رسیدهگی کند، میگوید: «شوهرم بیمار است. ما خانوادهای هشتنفره هستیم و ماهانه چهار هزار افغانی کرایه خانه میپردازیم. پیش از این کار میکردم و وضعیتمان نسبتاً بهتر بود، اما پس از ممنوع شدن کار زنان، شغل خود را از دست دادم. هرجا برای کار مراجعه کردم، بهدلیل همین محدودیتها کسی مرا استخدام نکرد. اکنون در کراچی با فروش دستمال و آفتابه امرار معاش میکنم و روزانه تنها حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ افغانی درآمد دارم. با این درآمد ناچیز، واقعاً نمیدانم کرایه خانه را پرداخت کنم یا شکم فرزندانم را سیر کنم. از این وضعیت بسیار خسته و درمانده شدهایم.»
در همین حال، شاکر یعقوبی، کارشناس مسایل اقتصادی، میگوید کاهش سرمایهگذاری و کمکهای خارجی، افزایش نفوس در شهر کابل و نیز ممنوعیت کار زنان، از جمله عوامل اصلی افزایش بیکاری در این شهر هستند.
آقای یعقوبی میگوید: «بیکار در کابل به صورت ناگهانی به وجود نیامده، کاهش سرمایهگذاری و کمکهای خارجی، توقف پروژهها، همزمان آمدن هزارن تن از ولایتها به کابل سبب افزایش بیکاری شده است. وقتی فرصتهای کاری به زنان محدود باشد و مهارتهای عملی در میان جوانان پایین باشد، این مشکل را چندبرابر میکند. باید به مردم فرصت کار فراهم شده از کسب و کارهای کوچک حمایت صورت گرفته، تولیدات داخلی افزایش یافته و فضای کار بهروی همه بهویژه زنان باز شود.»
این در حالی است که پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، شمار بیشتر از نهادهای خصوص کارشان را بهدلیل مشکلات اقتصادی متوقف کردند.
سازمان ملل پیش از این اعلام کرده بود که اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۵ بهشدت شکننده بوده است. براساس گزارش این سازمان، نرخ بیکاری به ۷۵ درصد و فقر به بیش از ۹۰ درصد جمعیت رسیده، در حالی که بیش از ۷۰ درصد مردم به کمکهای بشردوستانه وابسته بودهاند.
همچنان بانک جهانی پیشتر در گزارشی اعلام کرده بود که از هر چهار جوان در افغانستان، یک تن بیکار است. این نهاد تاکید میکند که با وجود رشد نسبی اقتصاد در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، بیکاری و فقر همچنان گسترده باقی ماندهاند.






