شماری از زنان کارآفرین در کابل از رکود کسب‌وکارهای‌شان در ماه‌های پسین شکایت می‌کنند. آنان می‌گویند که افزایش بهای مواد اولیه، کاهش قدرت خرید مردم و محدودیت‌های طالبان بر فعالیت زنان، فروش محصولات و درآمد آنان را کاهش داده است. به گفته این زنان، افزایش هزینه‌های تولید و کاهش فروش، تامین هزینه‌های جاری کسب‌وکارهای‌شان، از جمله پرداخت کرایه دکان و معاش کارمندان، را دشوار ساخته است. آنان می‌افزایند که برخی از کارآفرینان برای کاهش هزینه‌ها شمار کارمندان‌شان را کم کرده‌اند و شماری دیگر به‌دلیل کمبود سرمایه و نبود بازار فروش، تولیدات‌شان را متوقف کرده‌اند.
این زنان خواهان حمایت از کسب‌وکارهای کوچک، دسترسی به مواد اولیه با بهای مناسب و فراهم‌شدن فرصت حضور در نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی هستند. آنان هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند فعالیت کسب‌وکارهای بیشتری را متوقف سازد و فرصت‌های کاری زنان را محدودتر کند.
صدیقه طوفان، یکی از زنان کارآفرین در کابل، می‌گوید که در بیش از یک سال گذشته، کار و بارش به‌دلیل افزایش بهای مواد اولیه و بسته‌شدن مرز با پاکستان با رکود روبه‌رو شده است. به گفته او، افزایش هزینه‌های تولید در کنار کاهش فروش، درآمدش را کاهش داده و پرداخت کرایه دکان و هزینه‌های آب و برق را برایش دشوار ساخته است.
این زن کار آفزین می‌گوید: «پیش از این، یک کیلوگرام مواد اولیه را به ۵۰۰ افغانی می‌خریدیم، اما حالا قیمت آن به ۱۲۰۰ افغانی رسیده است. مواد را به قیمت بلند تهیه می‌کنیم، اما فروش ما کم است و برای ما سودی باقی نمی‌ماند. بسیاری وقت‌ها حتا نمی‌توانیم کرایه دکان و هزینه‌های آب و برق را پرداخت کنیم.»
خانم طوفان محدودیت‌های اجتماعی طالبان بر زنان را نیز از عوامل کاهش فروش محصولاتش می‌داند. به گفته او، نگرانی زنان از برخورد مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان، رفت‌وآمد مشتریان زن به فروشگاه‌ها را کاهش می‌دهد و حضور کارمندان زن در محل کار را نیز دشوار می‌سازد.
طوفان می‌گوید: «وقتی اعلان می‌شود که امر به معروف آمده و زنان را می‌گیرد، تا چند هفته زنان در فروشگاه‌ها دیده نمی‌شوند و کار و بار ما خراب می‌شود. نه زنانی که می‌خواهند مواد بخرند، می‌توانند بیایند و نه زنانی که با ما کار می‌کنند، به‌راحتی به دکان می‌آیند. حتا خودم با ترس و لرز به دکان می‌روم.»
فروزان کوهستانی، یکی دیگر از زنان کارآفرین در کابل، می‌گوید که افزایش بهای مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مردم، فروش محصولات کارخانه‌اش را کاهش داده و درآمد آن را تحت تاثیر قرار داده است. به گفته او، مواد خام مورد نیاز کارخانه بیشتر از ایران و پاکستان وارد می‌شود و پس از بسته‌شدن مسیرهای تجاری، هزینه تهیه این مواد افزایش یافته است. کوهستانی می‌افزاید که در حال حاضر ۱۵ زن و مرد در کارخانه‌اش کار می‌کنند، اما درآمد حاصل از فروش محصولات بیشتر صرف پرداخت معاش کارمندان و هزینه‌های تولید می‌شود و سود چندانی برایش باقی نمی‌ماند.
کوهستانی می‌گوید: «در اوایل، کار و بار ما خوب پیش می‌رفت و تقاضا برای محصولات ما زیاد بود. به همین دلیل، کارخانه را بزرگ‌تر ساختیم و با شراکت، ماشین‌آلات خریدیم؛ اما در دو سال اخیر، وضعیت اقتصادی تغییر کرده و کار و بار ما نسبت به گذشته کم شده است. مواد خام ما بیشتر از ایران و پاکستان وارد می‌شود و پس از بسته‌شدن راه‌ها، قیمت آن‌ها بالا رفته است.»
کوهستانی می‌افزاید: «فعلاً فروشات ما جریان دارد و تلاش می‌کنیم کار خود را ادامه بدهیم؛ اما درآمد ما قناعت‌بخش نیست. بیشتر پولی که به دست می‌آوریم، صرف پرداخت معاش کارمندان و هزینه‌های کارخانه می‌شود و فایده چندانی برای ما باقی نمی‌ماند. امیدوار هستیم که این مشکلات اقتصادی کمتر شود و بتوانیم کار خود را گسترش بدهیم.»
در کنار زنانی که با افزایش هزینه‌ها و کاهش فروش روبه‌رو هستند، شماری دیگر فعالیت‌های اقتصادی‌شان را متوقف کرده‌اند.
ناهید بهرام، یکی دیگر از زنان کارآفرین در کابل که در بخش تولید ترشی و مربا فعالیت می‌کرد، می‌گوید که به‌دلیل نداشتن سرمایه، افزایش بهای مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مردم، کسب‌وکارش تعطیل شده است. او می‌افزاید که در سال جاری حتا یک کیلوگرام ترشی یا مربا تولید نکرده است و به‌دلیل افزایش هزینه‌های تولید و کاهش توان خرید مردم، دیگر نمی‌تواند فعالیتش را از سر بگیرد.
خانم بهرام می‌گوید: «چون سرمایه نداشتم، کار و بار ما کاملاً فلج شد. امسال حتا یک کیلو محصول هم تولید نکردیم و فعلاً کار ما تعطیل است. مواد اولیه گران شده و قدرت خرید مردم پایین آمده است. مردم به نان خشک مانده‌اند و وقتی توان خرید مواد اولیه زنده‌گی‌شان را ندارند، ترشی و مربا در اولویت خریدشان نیست.»
در حالی که زنان کارآفرین در کابل از افزایش هزینه‌های تولید، کاهش فروش و دشواری ادامه فعالیت‌های اقتصادی‌شان شکایت دارند، برنامه توسعه سازمان ملل متحد و نهاد زنان سازمان ملل متحد در ۲۴ سپتامبر از آغاز برنامه‌ای به ارزش ۱.۷ میلیون دالر برای حمایت از حدود یک‌هزار و ۵۰۰ زن کارآفرین در افغانستان خبر داده‌اند. این برنامه که شامل آموزش سواد مالی و دیجیتالی، مشاوره در زمینه مدیریت کسب‌وکار و کمک به دسترسی زنان به بازار است، قرار است به‌گونه غیرمستقیم برای بیش از ۱۴ هزار تن نیز سودمند باشد.
با این حال، مشکلات زنان کارآفرین در کابل نشان می‌دهد که برای ادامه فعالیت کسب‌وکارهای کوچک، دسترسی به مواد اولیه با بهای مناسب، افزایش فرصت‌های فروش و کاهش موانع فعالیت اقتصادی زنان نیز اهمیت دارد.
