۱۱ اکتبر، روز جهانی دختر، است. از این روز به‌منظور حمایت و تاکید بر حقوق دختران، آموزش، برابری فرصت‌ها و ایجاد آینده بهتر برای دختران جهان گرامی‌داشت می‌شود. شعارهای برگزیده‌شده در سال‌های مختلف به‌مناسبت این روز، بر هدف مشخصی تمرکز دارد: حمایت از حقوق و آزادی دختران. شعار سال ۲۰۲۶ از سوی سازمان ملل متحد و یونیسف، «پایان‌بخشیدن به ازدواج زودهنگام دختران» است؛ مساله‌ای که در پنج سال گذشته در افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان به‌گونه نگران‌کننده افزایش یافته است. دختران پس از محرومیت از حقوق اساسی‌شان، به ازدواج زودهنگام تن می‌دهند؛ فشارهای خانواده، جامعه و گروه حاکم، در کنار ناامیدی از آینده، باعث می‌شود که آنان در سنین پایین، ازدواج را تنها راه رهایی از وضعیت خفقان‌آور کنونی بدانند.
شعار امسال، «به ازدواج کودکان پایان دهید و برای حقوق دختران سرمایه‌گذاری کنید»، نشان می‌دهد که دختران افغانستان مستثنا از این دستورند و در جغرافیای جدامانده از جهان دست‌وپا می‌زنند تا یک‌تنه برای بازپس‌گیری حقوق اساسی‌شان بجگند.
شماری از دختران به‌مناسبت این روز، با پیام‌های متنوع از راه‌هایی چون هنر، شعر و ادبیات، صدای دختران افغانستان شده و بر رژیم حاکم که ضدّزن است، اعتراض کرده و درپی اشتراک پیام امید، آزادی و همدلی برای هم‌نسلان خود هستند.
فاطمه با خلق اثر هنری که در آن پیام آزادی، مقاومت، مبارزه و سکوت جهان در برابر زنان و دختران افغانستان را به تصویر کشیده است، می‌گوید که او با خلق این اثر به‌مناسبت روز جهانی دختر، آرزو می‌کند که دختران افغانستان به‌جای حسرت‌خوردن برای آزادی، آزادانه زنده‌گی کنند؛ به‌جای گریه‌کردن به‌خاطر بسته‌شدن درهای آموزش، در صنف‌های درسی بخندند و به‌جای خاموش‌ماندن با صدای بلند از رسیدن به آرزوهای‌شان سخن گویند.
این نقاشی هم‌زمان پیام‌آور ستم، سکوت، امید و آزادی است؛ روایت دخترانی که جهان به آن‌ها نگاه می‌کند، اما صدای‌شان را نمی‌شنود. دخترانی که رویاهای‌شان پُشت دروازه‌های بسته مانده، اما هنوز در قلب‌شان امید آزادی زنده است.
فاطمه می‌گوید: «دختر سرخ‌پوش در این اثر، نماد دختری است که با وجود تمام محدودیت‌ها، هنوز دستش را به‌سوی نور دراز کرده است. او می‌خواهد دیده شود، صدایش شنیده شود و خودش برای آینده‌اش تصمیم بگیرد.»
عزیزه با خواندن شعری از سیمین بهبهانی در روز جهانی دختر، تاکید بر مقاومت، ایستاده‌گی و مبارزه در برابر رژیم طالبان دارد. او از همه دختران افغانستان می‌خواهد تا از هر راه ممکن برای حضور دوباره و رسیدن به اهداف خود تلاش کنند.
او می‌گوید که مقاومت، اعتراض و صدای زنان و دختران از داخل و خارج از کشور در پنج سال گذشته نشان داد که زنان افغانستان سکوت را نمی‌پذیرند و برای رسیدن به خواسته‌های خود از هیچ تلاشی دریغ نمی‌ورزند. او همچنان تاکید می‌کند که مقاومت و اعتراض زنان و دختران، صدای جامعه امروز افغانستان است؛ صدایی که با وجود شکنجه و سرکوب خفه نشده است.
عزیزه در وصف زنان و دختران شجاع افغانستان، شعری از سیمین بهبانی را برای همه دختران تقدیم می‌کند:
خواهی نباشم و خواهم بود، دور از دیار نخواهم شد
تا گود هست میان دارم، اهل کنار نخواهم شد
یک دشت شعر و سخن دارم، حال از هوای وطن دارم
چابک غزال غزل هستم، آسان شکار نخواهم شد
من زنده‌ام به سخن گفتن، جوش‌وخروش و برآشفتن
از سنگ و صخره نیاندیشم، سیلم مهار نخواهد شد
گیسو به حیله چرا پوشم، گرد آفرید چرا باشم
من آن زنم که به نامردی، سوی حصار نخواهم شد
مروه یکی دیگر از دختران به‌مناسبت این روز به نشانه اعتراض، گیسوی بلندش را شانه می‌زند و می‌گوید که طالبان در پنج سال گذشته زنان و دختران افغانستان را به‌خاطر جنسیت‌شان نه‌تنها از کار، تحصیل و آزادی محروم کرده‌اند؛ بلکه به بهانه‌های مختلف، از جمله رعایت‌نکردن حجاب موردنظر این گروه، آنان را بازداشت، زندانی و شکنجه نیز کرده‌اند.
او می‌گوید: «چی دردآور است دختر باشی و به‌خاطر جنسیت خود حاکمان مملکت حتا حاضرند با جهان بجنگند تا تو را در میان باورهای اشتباه و عقیده بازتولیدکننده ظلم، زولانه کنند و از همه حقوق اساسی‌ات محروم کنند. و گاهی به‌خاطر دیده‌شدن یک تار مویت دربند کنند، شکنجه کنند و کفر و ناسزا بخوانند. من یکی از همین دختران سرزمینم؛ دختری که فراموش کرده دختر هم روز دارد.»
فراموشی دختران افغانستان نه‌تنها در جهان که در داخل جامعه افغانستان نیز یکی از مساله‌های نگران کننده برای زنان این سرزمین است. گذر پنج‌ساله حاکمیت طالبان نه‌تنها ظاهر جامعه، بلکه باطن آن را نیز از حضور زنان و دختران تهی کرده است. مروه با نگرانی می‌گوید: «از روزی می‌ترسم که حضور زن و دختر از همه عرصه‌های اجتماعی کاملاً انکار شود.»
بااین‌حال، روز دختر در حالی فرا می‌رسد که دختران افغانستان بیش از پنج سال است که از رفتن به مکتب و دانشگاه و حضور فعال در جامعه محرومند و برای رسیدن به حقوق اساسی‌شان می‌جنگند و بها می‌پردازند؛ بهای پنج سال محرومیت، ازدواج زودهنگام، به‌خطرافتادن سلامت جسمی، ابتلا به بیماری روحی و روانی و غیاب طولانی‌مدت از همه عرصه‌های اجتماعی است.
