مخدره مادّهلر بیلن کورهشدن تارتیب، نشهقیلووچی تابلیتلر سوداسی و قاچاق اېتیلیشینینگ اوج آلیشیگچه؛ پنجشیرده نیمهلر بۉلماقده؟
نیما
اوشبو حسابات نتیجهلری شونی کۉرسهتهدی که طالباننینگ مخدره مادّهلر بیلن کورهشهیاتگنی حقیدهگی دعوالریگه قرهمهی، پنجشیرده مخدره مادّهلر و نشهقیلووچی تابلیتلرنی ناقانونی آلیب اۉتیش و ترقهتیش کېنگهیگن. ایشانچلی منبعلر اَیتیشیچه، اَیریم طالبان قوماندانلری و اولرگه علاقهدار شخصلر تریاک و باشقه مخدره مادّهلرنی تشیش همده قاچاق اېتیشده اشتراک اېتماقده. شونینگدېک، قاچاق عیبی بیلن قۉلگه آلینگن اَیریم قاچاقچیلر و طالبان اعضالری طالبان رسمیلرینینگ باسیمی نتیجهسیده آزاد قیلینگن. حسابات تاپیلمهلریگه کۉره، تریاک بدخشاندن پنجشیر یۉلی آرقهلی کابل و قندهارگه آلیب اۉتیلهدی و مخدره مادّهلر تشووچی کاروانلر قاره آینهلی موترلر همده طالباننینگ حربی ترانسپورت واسطهلریدن فایدهلنگن حالده تشکیل قیلینهدی. شو بیلن بیرگه، منبعلر بو ولایتده «کا»، «زیگپ» و «پریگابالین» تابلیتلرینینگ ساتوو بازاری هم رواجلنگنینی اَیتماقده و طالبانگه علاقهدار شخصلر بو مادّهلرنی تشیش و ساتیشده اشتراک اېتهیاتگنینی دعوا قیلماقده. اولر، شونینگدېک، طالباننینگ عادی اهالیگه نسبتاً باسیمی و قتّیق مناسبتلری همده بو ترماقلر حقیده سوریشتیرهیاتگن کیشیلرگه تهدید قیلینهیاتگنیدن خواطر بیلدیریشگن.
۸صبح گزېتهسینینگ حسابات تاپیلمهلری شونی کۉرسهتهدی که پنجشیر ولایتیده مخدره مادّهلر و باشقه نشهقیلووچی واسطهلر قاچاق اېتیلیشی اَیریم طالبان رسمیلری و بو گروهگه علاقهدار شخصلر تامانیدن کوچهیتیریلگن. ایشانچلی منبعلر اَیریم طالبان قوماندانلری مخدره مادّهلر قاچاقچیلری بیلن همکارلیک قیلهیاتگنینی تصدیقلهیدی. شو بیلن بیرگه، بو منبعلرگه کۉره، اوشبو گروه جنگچیلری بیر نېچه بار مخدره مادّهلر قاچاق اېتیشده اشتراک اېتگنلیکده گمان قیلینیب قۉلگه آلینگن، بیراق بیر مدتدن سۉنگ آزاد قیلینگن.
اوشبو حسابات تاپیلمهلریگه کۉره، طالبان سۉنگگی بیر نېچه آی دوامیده بیر قطار مخدره مادّهلر قاچاقچیلرینی حبسگه آلگن، منبعلرنینگ اَیتیشیچه، اولر آرهسیده طالبانگه علاقهدار اَیریم شخصلر هم بۉلگن. منبعلر اَیتیشیچه، بو شخصلرنینگ ایش حجتلری پنجشیردهگی اَیریم قندهاری طالبانلرنینگ باسیمی سببلی اوشبو گروه محکمهلریگه یوباریلمهگن و حبسگه آلینگنلرنینگ اَیریملری قماقدن چیقریلگن.
حسابات نتیجهلری شونی کۉرسهتهدی که مخدره مادّهلر بدخشان ولایتیدن پنجشیر آرقهلی کابل و قندهارگه آلیب اۉتیلهدی. منبعلرگه کۉره، بو تشیش ایشلری طالبانگه علاقهدار اَیریم شخصلر تامانیدن قاره آینهلی موترلر و حربی واسطهلر، جملهدن، «رنجر»لر یاردمیده عملگه آشیریلهدی.
شو بیلن بیرگه، پنجشیرنینگ اَیریم اهالیسی مخدره مادّهلر قاچاق اېتیش آشیب بارهیاتگنیگه قرهمهی، اولر طالبان تامانیدن اېنگ کیچیک گمان سببلی هم قتّیق و تحقیرلاوچی مناسبتلرگه دوچ کېلهیاتگنینی اَیتماقده. اولرنینگ سۉزلریگه کۉره، عادی اهالیگه نسبتاً چېکلاولر دوام اېتهیاتگن بیر پیتده، بو ولایتده مخدره مادّهلر قاچاق اېتیلیشی و ترانزیتی کوندن-کونگه کېنگهیماقده.
اوشبو حسابات اوچون صحبتلشیلگن شخصلر اَیتیشیچه، طالبانگه علاقهدار شخصلر و گروه اعضالری نشهقیلووچی تابلتلرنی هم اوشبو ولایتگه آلیب کېلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، هر کونی اۉنلب کیلوگرام تریاک پریان تومنیدهگی انجمن داوانی آرقهلی جَنوب تامانگه آلیب اۉتیلهدی و بو کاروانلرنینگ خوفسیزلیگی هم طالبان شخصلری تامانیدن تأمینلنهدی.
حسابات تاپیلمهلری شونی کۉرسهتهدی که ۱۴۰۵-ییل ۴-اسد (۲۰۲۶-ییل ۲۶-جولای) کونی هلمند ولایتی سنگین اولسواللیگینینگ میانرودی قیشلاغی اهالیسی بۉلگن حاجی محمد صادق اۉغلی اسدالله، و حاجی سید احمد آغا اۉغلی محمد آغا بدخشان ولایتیدن پنجشیر تامان حرکتلنهیاتگن پیتده قۉلگه آلینگن. اولر رقمسیز بیر دانه ماریکس موتری و ایکّی دانه قورال بیلن ۱۳۷ کیلوگرام تریاک توریدهگی مخدره مادّهنی هلمندگه آلیب اۉتماقچی بۉلگن.
منبعلرنینگ اَیتیشیچه، اوشبو شخصلر پنجشیردهگی طالبان حربی بۉلینمهسی بیلن علاقهده بۉلگن و اولرنی آزاد قیلیش اوچون بو گروهنینگ یوقاری مرتبهلی منصبدارلری بیر نېچه بار تېلفون قیلگن. منبعلرگه کۉره، بو شخصلردن ایکّی نفری قوراللنگن بۉلگن و پریان اولسواللیگیدهگی طالبان بۉلینمهسی اعضالری حسابلنهدی همده هنوز اوشبو گروه صفیده فعالیت یوریتماقده. منبعلر قۉشیمچه قیلیشیچه، فقط ینه ایکّی کیشی طالباننینگ گیاهوند مادّهلر بیلن کورهش باشقهرمسیگه تاپشیریلگن، اما اولرنینگ تقدیری حقیده معلومات یۉق. اولر بو شخصلر هم قماقدن چیقریلگن بۉلیشی ممکنلیگینی تخمین قیلماقده.
شونینگدېک، ۱۴۰۵-ییل ۷-اسد (۲۰۲۶-ییل ۲۹-جولای) کونی اصلی سرپلدن بۉلگن و حاضر هیلمند ولایت یشاوچی عبدالمالک ولد ظریف ولدیت ملا جمعه، غلام محمد اۉغلی، محمد عظیم اۉغلی؛ اصلی سرپلدن بۉلگن و حاضر هلمندده یشاوچی محمد صدام ولد غلام محمد ولدیت محمد عظیم اصلی بدهخشان ولایتی ارگو تومنینینگ گنده چشمه قیشلاغیدن بۉلگن احسانالله ولد امانالله ولدیت تورسن و اصلی نوزاد تومنی درمیان قیشلاغیدن بۉلگن و حاضر هلمندده یشاوچی حاجی باز محمد ولد حاجی عطاءالله ولدیت یارمحمد، ۱۱۵ کیلوگرام تریاک بیلن قۉلگه آلینگن.
منبعلر اَیتیشیچه، اوشبو شخصلر مخدره مادّهلر قاچاقچیلری بۉلیب، طالباننینگ حربی موجودلیگیدن فایدهلنیب، اوشبو ولایت آرقهلی اۉز فعالیتینی دوام اېتتیرماقده.
منبعلر اَیتیشیچه، اۉتگن ییل قیشیده هم قندهارلیک نذیر اسملی شخص پنجشیردن قَیتهیاتگن یۉلده صناعت اساسیده تیّارلنگن کۉپلب نشهقیلووچی تابلیتلر، جملهدن «زیگپ» و «کا تابلیتلری» بیلن قۉلگه آلینگن اېدی. منبعلرگه کۉره، بو شخص قندهار ولایتیگه علاقهدارلیگی سببلی پنجشیردهگی طالبان خوفسیزلیک قوماندانی تامانیدن آزاد قیلینگن.
شو بیلن بیرگه، پنجشېرنینگ اَیریم اهالیسی اوشبو ولایتده «کا»، «زیگپ» و «بروگبلین» تابلیتلرینینگ ساتوو بازاری کېنگهیهیاتگنیدن قتّیق خواطر بیلدیرماقده و بو ایش طالبان بویروغی اساسیده پنجشیر یاشلرینی مخدره قیلیش اوچون عملگه آشیریلهیاتگنینی دعوا قیلماقده. اولرنینگ دعواسیگه کۉره، طالبان رزوېدکه اعضالریدن اَیریملری هم بو جریانده اشتراک اېتماقده.
اسمینی حساباتده کېلتیریشنی ایستهمهگن پنجشیرلیک بیر فقرا شوندهی دېیدی: «بو تابلیتلر طالبان بیلن علاقهسی بار شخصلر تامانیدن ساتیلهدی. اولر بو مادّهلرنی جوده ارزان نرخده ساتماقده؛ حتا هر بیر دانهسینی ۱۰ افغانیگه تکلیف قیلیشهدی. اگر کیمنینگ پولی بۉلمسه هم، بعضیده اونی بېپول بېریشهدی. ساتووچیلرنی فقط محلی یاشلر تنیدی و اگر اولر حقیده سوریشتیرسک، طالبان تامانیدن سۉراق قیلینهمیز.»
بو پنجشیرلیک فقرا قۉشیمچه قیلهدی: «حتا اَیریملر بو تابلیتلر عیناً شو یېرده ایشلب چیقریلهیاتگنینی اَیتهدی. کۉپراق تفصیلات آلیش اوچون بیر مدت تېکشیردیم، اما محلی ییگیتلر مېنی تهدید قیلیب، «کۉپ سوریشتیرمه، بو سېن اوچون یامان توگهیدی»، دېییشدی. اولر مېنی آچیقچهسیگه طالباندن قۉرقیتیشدی.»
بو حالت یوز بېرهیاتگن بیر پیتده، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی بوندن آلدین بیر نېچه حساباتلریده افغانستانده صناعت اصولیده تیّارلنهدیگن مخدره مادّهلر بازاری کېنگهیهیاتگنیدن خواطر بیلدیرگن. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مخدره مادّهلر و جنایتچیلیک بۉییچه باشقرمهسی (UNODC) ۲۰۲۲-ییلدهگی حساباتیده افغانستانده «کا تابلیتلری» دېب اتلهدیگن تابلیتلر اوچون ناقانونی بازار شکللنگنینی معلوم قیلگن. اوشبو تشکیلات ۵۰۰ دن آرتیق نمونهنی تېکشیریب، بو تابلیتلر تورلی ترکیبلرگه اېگه اېکنینی انیقلهگن: جملهدن متآمفتامین، متآمفتامین مادّهلر بیلن ارهلشگن و اَیریم حاللرده افیونی MDMA موجود بۉلگن نمونهلرنینگ قریب اوچدن بیر قِسمیده هم افیونی مادّهلر انیقلنگن.
اوشبو تشکیلات آگاهلنتیریشیچه، بازارده اکستازیگه اۉخشهش کۉرینیشده ساتیلهیاتگن تابلیتلر هر دایم هم MDMAترکیبیگه اېگه بۉلهوېرمهیدی و اولرده مانند متآمفتامین، هروئین یا ترامادول کبی مادّهلر بۉلیشی ممکن.
