فرزندلری داغیدن قاتللری بیلن یشه‌شگچه؛ طالبان فرزندلرینی اۉلدیرگن آنه‌‌نینگ حکایه‌سی
اۉغلیم ایلک بار حربی کییمینی کییب، اوی دروازه‌سیدن چیقیب کېتگن کونی اونینگ حویلیده تشله‌گن قدملرینی آخرگی مرته کۉره‌یاتگنیمنی خَیالیمگه هم کېلتیرمه‌گن اېدیم. هر دایمگیدېک اونگه دعا قیلدیم و: «تېزراق قَیت»، دېدیم. او اېسه: «آنه‌جان، خواطر آلمه‌نگ، ینه قَیته‌من»، دېدی.
اۉغلیم افغانستان ملی اوردوسی نینگ عسکری اېدی و خوفلی حدودلرده خدمت قیلردی. خوف بارلیگینی بیلردی، اما وطنینی حمایه قیلیش اونینگ بورچی اېکنینی ایتردی. ساووق قیش آقشاملریدن بیریده اویده ینگیلیکلرنی کۉره‌یاتگن اېدیک. عیناً او خدمت قیله‌یاتگن ولایتده تۉقنه‌شوو بۉلگنی، طالبان بیلن جنگده بیر نېچه عسکر جان بېرگنی حقیده خبر بېریلدی. اۉشه وقت یوره‌گیم آرقه‌گه تارتدی، قۉللریم تیتره‌ی باشله‌دی. درحال اۉغلیمگه قۉنغیراق قیلدیم: بیر مرته، ایکّی مرته، اۉن مرته… تېلفون جیرینگلردی، اما جواب بېرمسدی. هر سفر علاقه اوزیلگنده گۉیا ایچیمدن نیمه‌دیر اوزیلیب توشه‌یاتگندېک اېدی. نهایت اوی تېلفونیمیز جیرینگله‌دی. قوماندانی نینگ آوازی اېدی. او بیر نېچه لحظه جیم قالدی، سۉنگ: «آنه… اۉغلینگیز وطن یۉلیده جان بېردی»، دېدی. شوندن کېین هېچ نرسه‌نی تۉغری انگله‌ی آلمه‌دیم. اوی سکوتگه چۉمدی. اونینگ کییملری، تخت و بویوملری اۉشه جاییده قالدی، اما اۉزی اېندی هېچ قچان قَیتمه‌دی. او وفات اېتگنیدن کېین ایکّینچی اۉغلیم هم اوّلگیدېک بۉلمه‌دی. اکه‌سی نینگ غمی اونی ایچ-ایچیدن اېزردی. او کۉپ باره بې‌فرق قره‌ب تورالمسلیگینی، اکه‌سی نینگ یۉلینی دوام اېتتیرماقچی اېکنینی ایتردی. قنچه «بارمه» دېسه‌م هم، راضی بۉلمه‌دی. حربی کییمینی کییب، کېتیشگه حاضرلنگن کونی یانیمگه اۉتیریب: «آنه‌جان، اگر کېتیب قَیتمسه‌م، غم یېمه‌نگ… وطن یۉلیده شهید بۉلیش شرَفدیر»، دېدی. سۉنگ قۉلیمنی اۉپدی، مېن اېسه اونینگ پېشانه‌سیدن اۉپدیم. اونگه اوزاق قره‌دیم و سینگن یوره‌ک بیلن اونی خداگه تاپشیردیم.
کېینگی بیر نېچه آی دوامیده بعضاً او بیلن گپلشیب تورردیم. اویگه قَیتیشیدن ایکّی کون آلدین مېنگه قۉنغیراق قیلدی. آوازی خاطرجمع و قووانچلی اېدی. تېز آره‌ده قَیتیشینی، همه نرسه‌نی تیارلب قۉییشیمنی و اۉزی یاقتیرگن قیزگه ساوچی یوباریشیمیزنی ایتدی. حتا کېله‌جک حقیده گپیریب، بو سفر همه‌سی یخشی بۉلیشینی ایتدی. مېن هم بیر لحظه‌گه خاطرجمع بۉلدیم. اما اونی کوتیب تورگن کونیم بیردن کۉچه‌دن ییغی و «الله اکبر» دېگن آوازلر اېشیتیلدی. آواز تاباره یقینلشردی. یوره‌گیم هپریقیب کېتدی. مېن و آته‌سی اویدن یوگوریب چیقدیک. دروازه‌دن بیر نېچه قدم اوزاقلشمسیمیزدن آلدین اۉغلیم نینگ جانسیز جسدی بیلن یوزمه-یوز بۉلدیک. اۉشه لحظه‌ده مېن اوچون دنیا توگه‌دی. شونده آنه ایکّی مرته اۉلیشی و شونگه قره‌مه‌ی تیریک قالیشی ممکنلیگینی انگله‌دیم.
اېندی همه نرسه‌نی اۉیله‌گنیمده فقط بیرته سوال خَیالیمده قاله‌دی: اۉغیللریم نیمه اوچون شهید بۉلدی؟ بو قدَر انسان نیمه اوچون اۉلدیریلدی؟ بو قدَر آنه نیمه اوچون فرزند داغیده قالدی؟ بو قدَر عیال نیمه اوچون بېوه بۉلدی و بو قدَر باله نیمه اوچون یېتیم قالدی؟ مېن اوچون اېنگ اچینرلیسی شو که بوگون هم فرزندلریم نینگ قاتللری بۉلگن اۉشه طالبان بیلن بیر یورتده، بیر آسمان آستیده یشه‌یه‌پمن. مینگلب عایله‌لرنینگ حیاتینی برباد قیلگن اۉشه آدملر همان شو یورتده نفس آلماقده و اولر کېلتیرگن درد نینگ سایه‌سی هلی هم بو زمیندن کېتگنی یۉق. فرزندلریمنی یۉقاتیش عذابی بیر طرف، اما بوندن هم آغیری اولرنینگ قاتللری بیلن بیر وطن و بیر آسمان آستیده یشه‌شدیر.
