کابل بانک؛ باشقیروودهگی ضعیفلیک و نقدینهدلیک انقراضیدن بانک اصلاحاتلریدهگی موفقیتسیزلیککهچه
امین کاوه
طالبان نظارتی آستیدهگی افغانستان مرکزی بانکینینگ «نوی کابل بانک» فعالیتی بۉییچه نظارت حجتی اوشبو بانک مرکزی بانک تامانیدن بېلگیلنگن اصلاحات دستوری و اجرا چارهلریگه عاید شرطلرنی بجریشده اتیگی ۲۸،۵۶ فایز آلدینگه سیلجیگنینی همده اونینگ فعالیتی «ضعیف» دېب بهالنگنینی کۉرسهتهدی. ۲۰۲۵-ییل ۳۰-سپتمبردن ۲۰۲۶-ییل ۲۸-فبروریگچه بۉلگن کوزهتوو دورینی قمرهب آلگن اوشبو حساباتده نقدینهلیک باشقریشدهگی ضعیفلیکلر، ینگیلنمهگن سرمایه رېجهسینینگ موجود اېمسلیگی، تاپشیریلگنلرنینگ ۴۰ فایزی بیرته ییریک مشتریگه تۉپلنگنی، شرکتی باشقروودهگی کمچیلیکلر، اَیریم مهم رهبرلیک لوازملرینینگ ملَکهسیزلیک سبب بۉش قالهیاتگنی، اۉزلشتیریش ایشلری بۉییچه ایشلرنی کوزهتیش نتیجهسیز قالگنی و قطار بانک قاعدهلریگه رعایه قیلینمهگنی فاش اېتیلگن. اوشبو بهالشگه کۉره، نوی کابل بانک سرمایه یېترلیلیگی کۉرسهتکیچی بۉییچه ۳،۳۳ فایز، نقدینهلیک بۉییچه ۱۶،۱۱ فایز، درآمدلیلیک بۉییچه ۳۲ فایز، بایلیکلر صفتی بۉییچه ۴۶،۸۸ فایز و باشقروو بۉییچه ۴۴،۵۱ فایز نمره آلگن. طالبان نظارتی آستیدهگی مرکزی بانک، شونینگدېک، تۉلیق بۉلمهگن حجتلر یاکه ناتۉغری معلوماتلر تقدیم اېتیلگن تقدیرده، بانکلر تۉغریسیدهگی قانونگه موافق بانک یاکه اونینگ مسؤوللریگه نسبتاً حقوقی چارهلر کۉریلیشی ممکنلیگی حقیده آگاهلنتیرگن.
طالبان نظارتی آستیدهگی افغانستان مرکزی بانکی تامانیدن تعیینلنگن هیاتنینگ نوی کابل بانک حالتینی اۉرگنیشگه عاید ۶۶ صحیفهلیک حساباتینینگ نسخهسی اوشبو نظارت ارگانی تېکشیروو دوامیده بانکنینگ باشقروو، اجرا و عملیاتی فعالیتیده کېنگ کۉلملی ضعیفلیکلرنی انیقلهگنینی کۉرسهتهدی. ۱۴۰۵-ییل ۱۱/۱ سنهسیده باشلنگن و ۱۴۰۵-ییل ۱۷/۲ سنهسیگچه دوام اېتگن اوشبو نظارت نتیجهلری اصلاحات دستورینی عملگه آشیریش، سرمایه و نقدینهلیکنی باشقهریش، کارپارهتیو باشقروو توزیلمهسی، بانک قاعدهلریگه رعایه اېتیش همده قاعدهبوزرلیک و اۉزلشتیریش حالتلرینی کوزهتیش جریانیدهگی جدّی معمالرنی آچیب بېرهدی.
مذکور حجتگه کۉره، افغانستان بانکینینگ بانک نظارتی و مالیوی خدمتلر باش باشقرمهسی نوی کابل بانک اصلاحات دستورینینگ بجریلیشی یوزهسیدن ۲۰۲۵-ییل ۳۰-سپتمبردن ۲۰۲۶-ییل ۲۸-فبروریگچه بۉلگن دورنی قمرهب آلووچی بیرینچی کوزهتوو حساباتینی بانک رهبریتیگه یوبارگن. مکتوبده بانک مسؤوللری بېلگیلنگن شرطلرنینگ اتیگی قریب ۲۸ فایزینی بجرگنی، قالگن بندلرنی امکان قدَر تېزراق عملگه آشیریب، نتیجهنی طالبان نظارتی آستیدهگی افغانستان بانکیگه تقدیم اېتیشلری شرطلیگی قید اېتیلگن.
حساباتده بهالش بانک مسؤوللری تامانیدن تقدیم اېتیلگن حجتلر و معلوماتلر اساسیده عملگه آشیریلگنی، اوشبو حجتلرنینگ تۉغریلیگی اوچون مسؤولیت بانکنینگ اۉز ذمّهسیده اېکنی تأکیدلنگن. افغانستان بانکی تۉلیق بۉلمهگن یاکه حقیقتگه ضد معلوماتلر تقدیم اېتیلگن تقدیرده، بانکلر تۉغریسیدهگی قانوننینگ ۹۳ و ۹۷-مادّهلری اساسیده بانک یاکه اونینگ مسؤوللریگه نسبتاً حقوقی چارهلر کۉریلیشی ممکنلیگی حقیده آگاهلنتیرگن.
سرمایه دستوری اېسکیرگن معلوماتلر بیلن توزیلگن
حساباتدهگی اېنگ مهم تنقیدلردن بیری نوی کابل بانکنینگ «سرمایهنی سقلش و آشیریش رېجهسی» بیلن باغلیق. نظارت گروهی تأکیدلشیچه، اوشبو رېجه اجرائیه هیاتی و کوزهتوو کېنگشی تامانیدن تصدیقلنگن بۉلسه-ده، تورلی دورلرگه عاید مالیوی معلوماتلر اساسیده توزیلگن و اجرا چارهلریگه عاید شرطلر چیقریلگندن کېین ینگیلنمهگن.
حساباتده اَیتیلیشیچه، خوف درجهسی بۉییچه تارتیلگن عایدلر ۲۰۲۴-ییل آخریدهگی قریب ۹۰۶ میلیون افغانیدن ۲۰۲۵-ییل جون آخریگه کېلیب ۱ میلیارد افغانیدن آشگن. شونینگدېک، بانکنینگ نظارت سرمایهسی قریب ۳ میلیارد افغانیگه یېتگن و سرمایه یېترلیلیگی سرمایه قریب ۲۹۷ فایز اېتیب حسابلنگن بۉلیب، بو قانونچیلیکده بېلگیلنگن اېنگ کم طلبدن انچه یوقاری حسابلنهدی.
حساباتده شوندهی دېیلهدی: «بانکنینگ خوف اساسیده بهالنگن اکتیولری ۳۱/۱۲/۲۰۲۴ حالتیگه کۉره قریب ۹۰۵،۹ میلیون افغانینی تشکیل اېتگن بۉلسه، بو کۉرسهتکیچ ۳۰/۶/۲۰۲۵ حالتیگه کېلیب ۱ میلیارد افغانیگه آشگن. شونینگدېک، بانکنینگ مالیوی سرمایهسی ۲۰۲۳-ییل آخریده ۲،۴ میلیارد افغانی بۉلگن بۉلسه، ۲۰۲۴-ییل آخریگه کېلیب ۲،۶ میلیارد افغانیگه یېتگن. حساب-کتابلرگه کۉره، بانکنینگ خوف اساسیده بهالنگن عایدلریگه نسبتاً سرمایه یېترلیلیگی ۳۰/۶/۲۰۲۵ حالتیگه کۉره ۲۹۶،۶۱ فایزنی تشکیل اېتگن و تېکشیروو دورینینگ برچهسیده معیاری طلبدن یوقاری بۉلگن. شونگه قرهمهی، تقدیم اېتیلگن رېجهده اجرا چارهلریگه عاید شرطلر آلینگندن کېینگی ینگیلنگن مالیوی کۉرسهتکیچلر کیریتیلمهگن و بانکنینگ ینگی مالیوی حالتی تۉلیق عکس اېتتیریلمهگن.»
شونگه قرهمهی، افغانستان بانکی تقدیم اېتیلگن رېجهده سرمایه یېترلیلیگی، سرمایهگه تیهنیش، سرمایه ترکیبی قِسملرینینگ صفتی همده کېلهجک سناریولری بۉییچه ینگیلنگن تحلیل موجود اېمسلیگینی تأکیدلهگن. بانک نظارت مېزانلریگه ماس روشده سرمایه یېترلیلیگی، بیرینچی و ایکّینچی درجهلی سرمایه، معیاری سرمایه همده سرمایهگه تیهنیش بېلگیلنگن جدوللر اساسیده باتفصیل یاریتیلگن دستور تیّارلشی شرطلیگی قید اېتیلگن.
تاپشیریشلر کمهیگن، استقبال تحلیلی یۉق
حساباتگه کۉره، نوی کابل بانک مزاجلر تاپشیریشلری جریانینی فقط ۲۰۲۴-ییل آخریگچه تحلیل قیلگن. اوشبو حساباتگه بناءً، مزاجلر تاپشیریشلری ۲۰۱۹-ییلگه نسبتاً قریب ۳۱ فایزگه کمهیگن. بیراق ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶-ییللردهگی تاپشیریشلر حالتی بۉییچه هېچ قندهی پیش بینلیک یاکه تحلیل تقدیم اېتیلمهگن و فقط ۲۰۲۵-ییل جون آخریگه کېلیب تاپشیریشلر دېپوزیتلر حجمی قریب ۱۷،۸ میلیارد افغانی اېکنی قید اېتیلگن.
شو بیلن بیرگه، افغانستان بانکی بانک مالیوی منبعلرینینگ یوقاری درجهده جمعلنگنیدن هم خواطر بیلدیرگن. حساباتگه کۉره، ۲۰۲۶-ییل فبروری آخریگه کېلیب فقط افغان–چین نفت و گاز کمپنیسی تاپشیرگن سرمایهلری بانکدهگی جمعی تاپشیریلگن سرمایهنینگ قریب ۴۰ فایزینی تشکیل اېتگن. نظارت ارگانی نظریده بو حالت نقدینهلیک قاعدهلریگه ضد بۉلیب، بانکنینگ بیرته ییریک تاپشیرووچیگه کوچلی درجهده قرهم اېکنینی کۉرسهتهدی.
انقراضلی وضعیتلر اوچون رېجه موجود اېمس
حساباتنینگ ینه بیر قِسمیده نوی کابل بانک فوق العاده وضعیتلرده سرمایه کیریتیش بۉییچه اولوشدارلری بیلن هېچ قندهی ینگیلنگن کېلیشووگه اېگه اېمسلیگی قید اېتیلگن. شونینگدېک، بانک استرس تېست جریانیده فقط افغانستان اقتصادیاتینینگ عمومی حالتینی توصیفلهگن، بیراق اقتصادی انقراضلرنینگ بانک سرمایه و مالیوی صلاحیتیگه قندهی تأثیر کۉرسهتیشینی کۉرسهتهدیگن مالیوی کۉرسهتکیچلرگه اساسلنگن تحلیل تقدیم اېتمهگن.
نظارت گروهی، شونینگدېک، بانک حاضرگچه انقراضنی باشقریش کمیتهسینی توزمهگنینی همده فعالیت اوزلوکسیزلیگینی تأمینلش، خطرلرنی انیقلش، انقراضنی باشقریش و منفعتدار تامانلر بیلن موافقلشتیریش بۉییچه نظارت طلبلریگه ماس دستور ایشلب چیقمهگنینی قید اېتگن.
حساباتده شوندهی دېیلهدی: «نظارت دوریدهگی بانک مالیوی حساباتلرینی اۉرگنیش شونی کۉرسهتهدیکی، نوی کابل بانک مملکت اقتصادی فعالیتیده فعال اشتراک اېتمهگن، یعنی اوشبو دور مابینیده بانک تامانیدن هېچ قندهی مالیهلشتیریش یاکه سرمایه کېریتیش عملگه آشیریلمهگن. شونینگدېک، بانک اولوشدارلری تامانیدن فوق العاده وضعیتلرده سرمایهنی تأمینلش یاکه کیریتیش بۉییچه ینگیلنگن هېچ قندهی مجبوریت نظارت گروهیگه تقدیم اېتیلمهگن.»
شرکتی باشقروودهگی ضعیفلیکلر
اوشبو حسابات بانک باشقروو توزیلمهسیدهگی کېنگ کۉلملی کمچیلیکلرنی هم فاش اېتگن. نظارت گروهی معلوماتیگه کۉره، بانک کوزهتوو کېنگشی ترکیبیده حقوق و اخبارات تکنالوژیلری ساحهلریده متخصص اعضالر موجود اېمس. بو حالت بانکلرنی یخشی باشقریش تۉغریسیدهگی نظام طلبلریگه ضد حسابلنهدی.
حساباتده شوندهی دېیلهدی: «یخشی باشقروو تۉغریسیدهگی نظامنینگ ۸-مادّهسیگه موافق، بانک کوزهتوو کېنگشی ترکیبیده حقوق و اخبارات تکنالوژیلری ساحهلریده کسبی تجربه همده متخصصلیککه اېگه شخصلر بۉلیشی لازم. بیراق کوزهتوو کېنگشی اعضالرینینگ تعلیم حجتلری و محنت فعالیتی اۉرگنیلگنده، اونینگ ترکیبیدهگی شخصلر حقوق و اخبارات تکنالوژیلری یۉنهلیشلریده تېگیشلی تعلیم و کسبی تجربهگه اېگه اېمسلیگی انیقلنگن.»
شونینگدېک، کوزهتوو کېنگشی تېکشیروو دوریده ایچکی فرعی کمیتهسی کبی بیرارته هم قویی کمیتهنی تشکیل اېتمهگن و اوشبو کمیتهلرنینگ ییغیلیشلری هم اۉتکزیلمهگن. افغانستان بانکی ینه شونی قۉشیمچه قیلگن که اجرائیه هیاتی اعضالری فعالیتینی بهالش قانونگه ضد روشده کوزهتوو کېنگشی اېمس، بلکه اجرائیه هیاتی رئیسی تامانیدن عملگه آشیریلگن.
حساباتگه کۉره، بانکده مشتریلر حقوقلرینی حمایه قیلیش سیاستی، مشتریالر تاپشیرگن سرمایهلری و اولوشینی حمایه قیلیش سیاستی همده فریبگرلیک و سوءاستعمال حالتلرینی کۉریب چیقیش ترتیبی کبی بیر قطار مهم سیاستلر موجود اېمس.
حساباتده تأکیدلنیشیچه: «مالیوی سکتورده مشتریلر حقوقلرینی حمایه قیلیش تۉغریسیدهگی نظامنینگ ۱۵-مادّهسی ۸-بندیگه موافق، بانک کوزهتوو کېنگشی مشتریلر حقوقلرینی حمایه قیلیش بۉییچه ایچکی سیاستنی، سودا سیاستی و ترتیبینی، مشتریلر تاپشیرگنلری و اولوشلرینی حمایه قیلیش سیاستی همده ترتیبینی، شونینگدېک قلبهکیلشتیریش و سوءاستعمال حالتلرینی کۉریب چیقیش سیاستی و ترتیبینی ایشلب چیقیشی همده تصدیقلشی شرط. بیراق نظارت گروهی خلاصهلریگه کۉره، نوی کابل بانک تېکشیروو دوریده مشتریلر حقوقلرینی حمایه قیلیش بۉییچه ایچکی سیاستگه اېگه بۉلمهگن و مذکور سیاستلرنی تصدیقلش همده قۉللشگه عاید ضرور حجتلر نظارت گروهیگه تقدیم اېتیلمهگن.»
حساباتگه کۉره، «نوی کابل بانک تېکشیروو دوریده مشتریلر تاپشیرگن سرمایهلری و اولوشلرینی حمایه قیلیش بۉییچه انیق سیاست و ترتیبگه اېگه بۉلمهگن. بوندن تشقری، بانک قلبهکیلشتیریش، فریبگرلیک و سوءاستعمال حالتلرینی کۉریب چیقیش بۉییچه هم انیق سیاست و ترتیبگه اېگه اېمس.»
مهم لوازملرنینگ بۉشلیگی و استراتژیک دستور تۉلیق بجریلمهگنی
طالبان نظارتی آستیدهگی مرکزی بانک اوشبو حساباتده نوی کابل بانک اۉز استراتژیک دستورینی عملگه آشیریشده هم موفقیتسیزلیککه اوچرهگنینی بیلدیرگن. جملهدن، خارجی بانکلر بیلن علاقهلرینی اۉرنهتیش، سرمایه کیریتیش، خدمتلرنی رواجلنتیریش، فعالیت یوریتمهیاتگن تۉرت ته نمایندهلیکنی ایشگه توشیریش همده ماشینلر خرید قیلیش رېجهلری عملگه آشیریلمهگن.
حساباتده اَیتیلیشیچه، مشترینی تنیش (KYC) شکللری پول یوویشگه قرشی کورهش و فعالیتنی ترتیبگه سالیش تۉغریسیدهگی نظامنینگ ۱۳-مادّهسی ۵-بندیگه موافق قَیته کۉریب چیقیلیشی و ینگیلنیشی لازم. بیراق پول یوویشگه قرشی کورهش بیلن باغلیق مسألهلرنی بهالش اوچون تعیینلنگن نظارت گروهی ترکیبیده متخصص بۉلمهگنی سببلی، اوشبو طلبنینگ بانک تامانیدن قَی درجهده بجریلگنی یوزهسیدن تۉلیق ایشانچ حاصل قیلینمهگن.
شونینگدېک، نظارت دوریده ایکّیته مهم لوازم اجرائیه هیاتی رئیسی اۉرینباسری و کریدیتلر باشلیغی بۉش قالگن همده بانکلر تۉغریسیدهگی قانونگه ضد روشده بانک باشقروو توزیلمهسی تۉلیق شکللنتیریلمهگن. حساباتده شوندهی دېیلهدی: «بانک اجرائیه هیاتی بانکلر تۉغریسیدهگی قانوننینگ ۵۶-مادّهسی ۱-بندیگه موافق اۉز اعضالری سانینی بېلگیلشی شرط. بانکنینگ ۲۰۲۶-ییل اوچون تشکیلی توزیلمهسی انابتگه آلینیب، مذکور توزیلمه ۱۴۰۴-ییل ۶/۱۰ سنهسیده کوزهتوو کېنگشی تامانیدن تصدیقلنگن. اجرائیه هیاتی ترکیبیگه اجرائیه هیاتی رئیسی، اونینگ اۉرینباسری، مالیه باشلیغی، کریدیتلر باشلیغی و عملیاتلر باشلیغی کیرهدی. حالبوکه، نظارت دوریده ۲۰۲۶-ییل ۱۶/۲ سنهسیده استعفاگه چیققن اجرائیه هیاتی رئیسی اۉرینباسری لوازمی همده کریدیتلر باشلیغی لوازمی بۉش قالگن.»
حسابات، شونینگدېک، عمومی خدمتلر و تأمینات باشقرمهلری هنوز عملیاتلر باشلیغی نظارتی آستیده فعالیت یوریتهیاتگنینی کۉرسهتهدی. حالبوکه اولر بېواسطه اجرائیه هیاتی تصرفیده بۉلیشی کېرهک.
حساباتده ینه شوندهی دېیلهدی: «بانک نظارت دوریده عموماً آلگنده اۉزینینگ خادملر سیاستینینگ ۵-مادّهسی طلبلریگه ضد روشده ایش یوریتگن. جملهدن، یوقاری لوازملرگه کۉتریلگن ۲۶ نفر خادمنینگ ۲۵ نفری توصیه اساسیده، فقط بیر نفری آچیق تنلاو آرقهلی لوازمگه تعیینلنگن. مثال طریقهسیده غور مرکزی نمایندهلیگی خزانهچیسینینگ غور نمایندهلیگی اۉرینباسری لوازمیگه، لوی ژیری نمایندهلیگی مدیرینینگ لوی ژیری خزانهچیسی لوازمیگه، عمومی کارتلر باشقرمهسی خادیمی همده قندهار ولایتی خوفسیزلیک قوماندانلیگی نمایندهلیگی رهبری اۉرینباسرینینگ لوازمگه کۉتریلیشی کېلتیریلگن.»
اۉزلشتیریش، ناانیق حسابلر و پول ضررلری
مذکور حجتگه کۉره، بانکنینگ اوچ نفر خادیمی تامانیدن ۲۰۱۷–۲۰۱۹-ییللر آرهلیغیده صادر اېتیلگن ۷۵ مینگ ۸۷۲ امریکا دالری مقداریدهگی اۉزلشتیریش ایشی هنوز یکونلنمهگن. حسابات تیّارلنگونگه قدَر اتیگی ۱۹ مینگ ۸۰۰ دالر قَیتریلگن بۉلیب، بانک مسؤوللری کېچیکیش سببینی طالبان ادارهلریدهگی سود جریانلری دوام اېتهیاتگنی بیلن ایضاحلهگن.
حساباتده، شونینگدېک، لبنان CSC بانکیدهگی بانککه تېگیشلی ۳۶ مینگ دالردن آرتیق مبلغنینگ تقدیری همان ناانیقلیگیچه قالهیاتگنی قید اېتیلگن و اوشبو مبلغنی اوندیریش امکانیتی یوزهسیدن هېچ قندهی ایشانچلی حجت موجود اېمسلیگی تأکیدلنگن.
حساباتنینگ باشقه قِسمیده اَیتیلیشیچه، بانک نظارت دوریده پول نرخی تېبرهنیشلری سببلی قریب ۳۸،۴۵ میلیون افغانی ضرر کۉرگن، بیراق اوشبو خوفنی باشقریش بۉییچه ثمرهلی چارهلر کۉرمهگن.
حساباتده شوندهی دېیلهدی: «۹/۱۲/۱۴۰۴ حالتیگه کۉره بانک دولت مؤسسهلری حدودلریده جایلشگن تۉرت ته فعالیت یوریتمهیاتگن نمایندهلیککه اېگه بۉلگن. بولر پارلمان بناسی، قندهار خوفسیزلیک قومندانلیگینینگ لوای ژیری بۉلینمهسی، قندهار تعلیم باشقرمهسی حدودیدهگی نمایندهلیک و قندهارنینگ ۳-لوا نمایندهلیگی دیر. بیراق بانک مذکور نمایندهلیکلرنی قَیته فعاللشتیریش یاکه یاپیش یوزهسیدن انیق رېجهگه اېگه اېمس.»
اداری و بانک قاعدهلرینینگ بوزیلیشی
نظارت گروهی خلاصهلریگه کۉره، نوی کابل بانک سۉنگگی ییللرده ۱۸ ته نمایندهلیگینی قانونده بېلگیلنگن مدتگه رعایه قیلمسدن و افغانستان بانکینی آلدیندن خبردار قیلمسدن باشقه جایگه کۉچیرگن. شونینگدېک، بانک خادملرنی لوازمگه کۉتریشده آچیق تنلاو اۉرنیگه اساسا بېواسطه تعیینلش اصولیدن فایدهلنگن، بو اېسه بانکنینگ انسان منبعلری سیاستیگه ضد حسابلنهدی.
حساباتده قید اېتیلیشیچه، بانک مسؤوللری بانکلر تۉغریسیدهگی قانوننینگ ۴۱-مادّهسی طلبلریگه موافق نمایندهلیکلرنی اۉزباشیمچهلیک بیلن بیر جایدن ایکّینچی جایگه کۉچیریشدن قطعی تیییلیشلری شرط. ضرورت توغیلگنده اېسه بانک کمیده ۳۰ کون آلدین افغانستان بانکینی یازمه روشده خبردار قیلیشی لازم. حالبوکه، اوشبو بانک ۲۰۲۲–۲۰۲۴-ییللر دوامیده ۱۸ ته نمایندهلیگینی اۉزباشیمچهلیک بیلن باشقه جایگه کۉچیرگن.
شونینگدېک، نظارت دوریده بانکنینگ کابل شهریدهگی نمایندهلیکلریدن بیری ایلگری سهراهی علاءالدین امانزاده سودا مرکزیده جایلشگن بۉلسه، کېینچهلیک کابل شهرینینگ دارالامان کۉچهسیده، روسیه اېلچیخانهسی یانیدهگی کابل کمپلېکس سودا مرکزیگه کۉچیریلگن. بیراق اوشبو نمایندهلیکنینگ کۉچیریلگنی حقیده افغانستان بانکیگه ینگی بنا بۉییچه شرطنامه توزیلگنیدن ۳۰ کون اۉتیب خبر بېریلگن.
حساباتده کېلتیریلگن باشقه کمچیلیکلر قطاریگه حجتلرنی سقلش اوچون ستندرد آرشیفنینگ موجود اېمسلیگی، افغانستان بانکی کۉرسهتمهلریگه ضد روشده اَیریم فعال بۉلمهگن حسابورقلردن خدمت حقی اوندیریلگنی، (Minimum Balance) تیزیمی طلبلرینینگ تۉلیق بجریلمهگنی، (KYC) معلوماتلری ینگیلنمهگنی همده حساب آچیشده رخصت اېتیلگن برچه شخصنی تصدیقلاوچی حجتلردن فایدهلنیلمهگنی کیرهدی.
حساباتده اَیتیلیشیچه، بانک مسؤوللری حربی قول اوردولر حدودیدهگی نمایندهلیکلرگه عاید حجتلرنی مرکزی آرشیف یاکه ولایت نمایندهلیکلریگه تاپشیرمهگن. شونینگدېک، حجتلرنینگ سقلنیشی و خوفسیزلیگینی تأمینلهیدیگن ستندرد آرشیف یرهتیش بۉییچه حاضرگچه هېچ قندهی ثمرهلی عملی چاره کۉریلمهگن. بوندهی آرشیفنینگ یۉقلیگی بانکنی مالیوی، عملیاتی و حقوقی خطرلر آلدیده جدّی ضعیف حالتگه کېلتیرماقده.
طالبان نظارتی آستیدهگی مرکزی بانک معلوم قیلیشیچه، اۉتکزیلگن تېکشیروولر کابل بانک حجتلری شهرنو حدودیده حج و اوقاف باشقرمهسی یقینیده همده ارزان قیمت موضیعسیدهگی ایکّی علیحده جایده نااستندرد طرزده ترقهلگن حالده سقلنهیاتگنینی کۉرسهتگن. بانک معلوماتیگه کۉره، هر ایکّی جای هم حجتلرنی خوفسیز سقلش و اولردن اۉز وقتیده فایدهلنیش اوچون ضرور شرایطلرگه اېگه اېمس.
افغانستان بانکی حسابات یکونیده نوی کابل بانک حالتینی بېشته اساسی کۉرسهتکیچ اساسیده بهالهگن. اوشبو بهالشگه کۉره، بانکنینگ سرمایه یېترلیلیگی ۳،۳۳ فایز بیلن «جوده ضعیف»، اولوشلر صفتی ۴۶،۸۸ فایز و باشقروو ۴۴،۵۱ فایز بیلن «یخشی»، درآمدلیلیک ۳۲ فایز بیلن «ضعیف»، نقدلیک اېسه ۱۶،۱۱ فایز بیلن «جوده ضعیف» درجهسیده بهالنگن.
افغانستان بانکی عمومی حسابده نوی کابل بانک تامانیدن اصلاحات شرطلری و اجرا چارهلرینینگ بجریلیش درجهسینی ۲۸،۵۶ فایز دېب حسابلهگن همده اوشبو نتیجهگه اساسلنیب، بانکنینگ اصلاحات دستورینی عملگه آشیریشدهگی عمومی فعالیتینی «ضعیف» دېب بهالهگن. حساباتده ینه قید اېتیلیشیچه، نوی کابل بانک اصلاحات دستورینینگ ۱۰.۵ و ۱۰.۷-بندلری کبی اَیریم شرطلر بجریلگنینی بیلدیرگن، بیراق افغانستان بانکی تېکشیروولری اوشبو شرطلردن بیری هلی بانک تیزیمیده عملگه آشیریلمهگنینی، ایکّینچیسی بۉییچه اېسه اونینگ بجریلگنینی تصدیقلاوچی هېچ قندهی حجت تقدیم اېتیلمهگنینی کۉرسهتگن.
حسابات یکونیده افغانستان بانکی نوی کابل بانک مسؤوللریدن قالگن برچه شرطلرنی امکان قدَر قیسقه مدتده بجریش، اصلاحات دستورلرینی ینگیلش همده عملگه آشیریلگن چارهلر یوزهسیدن حجتلر بیلن تصدیقلنگن حساباتنی قَیته کۉریب چیقیش اوچون اوشبو ادارهگه تقدیم اېتیشنی سۉرهگن.
