قیزلر نینگ ساتیلیشی و آنه‌لر نینگ قییناققه سالینیشی؛ «کېلتیرسه‌م یې، کېلتیرمسه‌م جیم بۉل»
نیما
هدیه (مستعار)، عایله‌وی زۉرآورلیک و تعلیمدن محروم بۉلگن اۉنلب جبرلنووچیلردن بیری، حسابلنه‌دی. او طالبان حکمرانلیگی آستیده آته‌سی تامانیدن اوشبو گروه جنگریلریدن بیریگه ۱۰ لک افغانی‌گه جبردن تورموشگه بېریلگن. اوشبو هلمندلیک طالبان جنگریسی قیزنی مجبوری نکاح‌گه آلیشدن سۉنگ اونی هلمندگه آلیب کېتگن و اېندیلیکده اونگه عایله اعضالری بیلن گپلشیش حقوقینی بېرمه‌گن. آنه‌سی اېسه قیزی نینگ اېرتنگی کونینی یخشیراق قیلیش اوچون کونلر دوامیده صفاکارلیک قیلگن، اما اېندی بیر نېچه ییلدن بېری دېرزه تامان نگاه‌ینی تیکیب، فرزندی نینگ آوازینی اېشیتیش‌گه امید قیلماقده، لېکن اوندن هېچ قنده‌ی خبر یۉق.
هدیه دولت‌آبادده توغیلگن. آته‌سی قوراللی قوماندانلر نینگ بیری نینگ محافظی صفتیده ایشله‌گن و هفته‌لب اویگه کېلمه‌گن. بیراق او اویگه قیتگنده، آنه‌سینی، کون و تون آچ قالدیریب، فقط عذاب‌گه دچار بیریب، حقارت قیلگن و کمسیتگن.
هدیه نینگ آنه‌سی، بی‌بی (مستعار)، ایتیشیچه: «اېریم هفته‌لب اویگه قیتگنده آچلیک و آزیق-آوقت یېتیشماوچیلیگی حقیده خواطر بیلن شکایت قیلردیم. اما او تینگلش اۉرنیگه عیبلردی: منه شو گپلر اوچون مېن اوییمنی ترک قیله‌من و شو سببدن کمراق کېله‌من. هر سفر منطقی جواب بېریش اۉرنیگه، او، اکه‌م نینگ خاتینینی مثال قیلیب کۉرسه‌تردی: قره، اکه‌م نینگ خاتینلری کونلر دوامیده هم هېچ نرسه یېیمسه، شکایت قیلمه‌یدی.»
بی‌بی ایتیشیچه: «اېریم دایما کته اکه‌سی نینگ خاتینینی، او ایچکی اوروشلرده اېرینی یۉقاتگن عیالنی مثال قیلردی و غضب و بلند آواز بیلن ایتردی: اکه‌م نینگ خاتینی دایما باشینی پست توته‌‌دی و هېچ کیمگه گپیرمه‌یدی. قیز آته‌گه تېگیشلی بۉلیشی کېره‌ک، عیال شونده‌ی بۉلیشی لازم؛ بېردیم یې، بېرمه‌دیم جیم تور.»
اوشبو عیال، بۉغزی غم و قیغو بیلن تۉلیب ایتیشیچه: «هر دایم اېریمگه ایتردیم: فقط فرزندلریم اوچون، آچلیکلرینی ایتدیم.» او بۉغزی تۉله غم بیلن دوام اېتیب: «خلص، کونلر شونده‌ی اۉتیب بارردی و زۉرآورلیک همده عذاب کوندن-کونگه کوچه‌ییب بارردی.»
بی‌بی قۉشیمچه قیلیشچه: «عذابلرنی چیده‌ب، قیزیم و اېریم بیلن مزارشریف گه، بلخ ولایتی نینگ مرکزیگه کېتدیک. بیراق بو آدم شهر بۉیلب ایشسیز و ماس ایش تاپه آلمه‌یدی، شو نینگ اوچون اېریم مېنی آدملر نینگ اویلریگه تازه‌لیککه ایشلشگه مجبور قیله‌دی. مېن فرزندلریمنی باقیش اوچون جان‌ودلیم بیلن ایشله‌یمن و آدملر هم ایشنی پخته و پاکیزه بجریشیم اوچون اویلریگه چقیریشه‌دی و محنتیمدن ممنون بۉله‌دیلر.»
بی‌بی حیاتینی آدملر اویلریده ایشلش بیلن استه-سېکین یخشیله‌یدی، فرزندلریگه نان تاپه‌دی و بوندن ممنون ایدی. بیراق اېری نینگ خلقی هېچ قچان اۉزگرمه‌یدی و او بی‌بی اوستیدن زۉرآورلیک و ظلمنی دوام اېتتیره‌دی.
اوشبو عیال ایتیشیچه: مزارشریف، بیر پیتلر مدنیت و فقراوی اېرکینلیکلری بیلن تنیلگن شهر، بوگون خوفسیز بۉلمه‌گن مکان‌گه ایلنگن و تیشیگچه قوراللنگن، عیاللرگه دشمن بیر گروه تامانیدن باشقریلماقده. حاکمیتگه چنقاق جنگریلر و ملالر کمبغللیک و ناچارلیکدن فایده‌لنیب، یاش قیزلرنی اۉزلریگه مجبوری تورموشگه بېریشگه مجبور قیلماقده‌لر.
بی‌بی ایتیشیچه: اېریم، کون و تون مېنگه زۉرآورلیک قیله‌دیگن بو آدم، کیچیک یاشده‌گی قیزیمیزنی طالبان اعضالریدن بیریگه نکاح‌گه بېریب، عوضیگه پول آلیشگه قرار قیلدی. اونینگ ایتیشیچه، قیزی مکتب نینگ یېتینچی صنفیگچه اۉقیگن و شفاکار بۉلیشنی، آنه‌سیگه خدمت قیلیشنی آرزو قیلگن. بی‌بی نینگ کۉزلریگه تۉپلنگن یاشلر قیزی نینگ دایم ایته‌دیگن گپینی اېسله‌ته‌دی: «بیر کون کېلیب ایشگه اېگه بۉلسه‌م، اېندی سېنی آدملر نینگ اوییده ایشلشگه قۉیمه‌یمن.»
هدیه نینگ آنه‌سی، آغریقدن قددینی ییغیب، ایتیشیچه: قیزیم، کته و بلند آرزولرگه اېگه بۉلیشیگه قره‌مه‌ی، مینگلب باشقه قیزلر سینگری برچه امیدلرینی یۉقاتدی و آته‌سی نینگ خودبینلیگی همده ظلمی طفیلی طالبان اعضالریدن بیریگه مجبوری تورموشگه بېریلدی.
هدیه نینگ آته‌سی، اونی ۱۰ لک افغانی عوضیگه هلمندلیک بیر طالبانگه نکاح‌گه بېرگن. آنه‌سی نینگ ایتیشیچه، اۉشه طالب هدیه‌نی اۉزی بیلن هلمندگه آلیب کېتگن و او شو کونده‌ن بېری قیزینی کۉریش و آوازینی اېشیتیش امکانیدن بوتکول محروم اېتیلگن. آنه سی ایتیشیچه: آیلردن بېری هدیه‌دن هېچ قنده‌ی خبر یۉق، اونینگ تقدیری حقیده مطلقا بېخبر قالگنمن.
بی‌بی ایتیشچه: قیزیمنی یۉقاتگن بۉلسه‌م‌ده، بری‌بیر تازه‌لیککه چیقیب ایشلشده دوام اېتیه‌پمن. هر کونی آدملر نینگ اویلریده ایش باشلشدن آلدین کۉز یاشلریمنی ارته‌من. تانگ آتیشیدن تا قویاش باتگونچه، یېرو کۉکدن هدیه‌نی ایزله‌یمن، اما اوندن اېندی هېچ قنده‌ی خبر یۉق.
