شماری از بازیگران سینما و تئاتر افغانستان از اوضاع بد اقتصادی خود زیر حاکمیت طالبان شکایت دارند. آنان می‌گویند که پس از توقف فعالیت‌های سینمایی، شغل و منبع اصلی درآمدشان را از دست داده‌اند و اکنون در تامین نیازهای اولیه زندهگی با مشکلات جدی روبه‌رو هستند. به گفته آنان، شماری از بازیگران برای تامین هزینه‌های زندهگی به مشاغل دیگری روی آورده‌اند؛ اما برخی دیگر هنوز نتوانسته‌اند شغل جایگزینی پیدا کنند. آنان می‌افزایند که تداوم این وضعیت و نبود زمینه مشخص برای ازسرگیری فعالیت‌های سینمایی، آینده شغلی و معیشت هنرمندان باقی‌مانده در افغانستان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.
این بازیگران همچنین می‌گویند که لغو فعالیت افغان‌فلم و جایگزینی آن با بخش سمعی و بصری در ساختار اداره فعلی، زمینه فعالیت حرفه‌ای سینماگران را فراهم نکرده است. آنان از نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حامی سینما می‌خواهند که برای پشتیبانی از هنرمندان باقی‌مانده در افغانستان و فراهم‌سازی زمینه ادامه فعالیت‌های هنری آنان اقدام کنند.
سال‌ها فعالیت در تئاتر و سینما برای شماری از هنرمندان افغانستان، تنها یک حرفه نبود، بلکه بخش مهمی از هویت و زندهگی آنان را تشکیل می‌داد. اما پس از سلطه طالبان و محدودشدن فعالیت‌های هنری، شماری از این هنرمندان وظایف خود را از دست داده‌اند و اکنون برای تامین هزینه‌های ابتدایی زندهگی با دشواری روبه‌رو هستند. برخی از آنان با وجود سال‌ها خدمت در نهادهای دولتی، نه درآمدی دارند و نه از حقوق تقاعدی خود برخوردارند.
شکریه (مستعار)، یکی از بازیگران تئاتر و سینمای افغانستان، می‌گوید که پس از تسلط طالبان بر کشور و برکناری از وظیفه‌اش در ریاست تئاتر، با مشکلات جدی اقتصادی روبه‌رو شده است. او می‌گوید که سال‌ها در بخش تئاتر و سینما فعالیت کرده و نان‌آور خانواده‌اش بوده، اما پس از سلطه طالبان و از دست‌دادن شغلش، اکنون هیچ منبع درآمدی ندارد. این بازیگر می‌افزاید که بیکاری و محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌های هنری از سوی طالبان، اثیر منفی بر روحیه و هویت هنری او گذاشته است. به گفته او، به‌دلیل مسئولیت نگهداری از فرزندانش نتوانسته افغانستان را ترک کند و اکنون با همسر بیمار و فرزندان بیکار خود در خانه کرایی زندهگی می‌کند.
این بازیگر می‌گوید: «پس از این‌که از وظیفه‌ام در ریاست تئاتر برکنار شدم، زندهگیام بسیار دشوار شد. من نان‌آور خانواده‌ام بودم و سال‌ها در بخش سینما و تئاتر فعالیت کردم، اما اکنون هیچ درآمدی ندارم. شوهرم بیمار است و فرزندانم نیز بیکار هستند. در خانه کرایی زندهگی می‌کنیم و باید هزینه آب، برق، درمان و دیگر نیازهای روزمره را بپردازیم. وقتی نه وظیفه‌ای داشته باشم و نه حقوق تقاعدی‌ام پرداخت شود، نمی‌دانم چگونه از پس این همه هزینه برآیم. این وضعیت نه‌تنها زندهگی اقتصادی‌ام را دشوار کرده، بلکه بر روحیه و هویت هنری من نیز تاثیر منفی گذاشته است.»
شکریه می‌گوید که با وجود سال‌ها خدمت در بخش تئاتر و سینما، حقوق تقاعدی‌اش نیز پرداخت نمی‌شود و تاامین هزینه‌های کرایه خانه، آب، برق و درمان خانواده برایش دشوار شده است. او می‌افزاید که در صورت فراهم‌شدن دوباره فرصت فعالیت هنری، نخستین کارش ساخت یک فیلم مستند درباره زندهگی خودش خواهد بود؛ هرچند در حال حاضر امکانات لازم برای این کار را ندارد. این بازیگر از نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حامی هنرمندان می‌خواهد که از بازیگران و سینماگران باقی‌مانده در افغانستان حمایت کنند و برای رسیدهگی به مشکلات اقتصادی آنان اقدام کنند.
او درباره آرزوی بازگشت به فعالیت‌های سینمایی می‌گوید: «اگر دوباره فرصتی برای فعالیت سینمایی پیدا کنم، نخستین کاری که انجام می‌دهم، ساختن یک فلم مستند درباره زندهگی خودم است. می‌خواهم دشواری‌هایی را که پس از سال‌ها فعالیت هنری با آن روبه‌رو شده‌ام، به تصویر بکشم. هرچند امکانات مالی این کار را ندارم، اما هنوز علاقه دارم به سینما برگردم. از نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حامی سینما می‌خواهم هنرمندانی را که در افغانستان مانده‌اند، فراموش نکنند و برای حمایت از آنان اقدام کنند.»
در کنار مشکلات اقتصادی بازیگران، توقف تولیدات سینمایی و تغییر ساختار نهادهای مرتبط با سینما نیز از نگرانی‌های شماری از سینماگران باقی‌مانده در افغانستان است. آنان می‌گویند که در پنج سال گذشته، زمینه ساخت آثار سینمایی مستقل و بازتاب واقعیت‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور به‌شدت محدود شده است.
اکبر خان (مستعار)، یکی از کارمندان پیشین افغان فلم و بازیگران سینمای افغانستان، می‌گوید که در پنج سال گذشته هیچ تولید سینمایی مستقلی که بازتاب‌دهنده واقعیت‌های جامعه باشد، در داخل کشور شکل نگرفته است. به گفته او، موضوعاتی چون وضعیت زنان، آموزش دختران، فرهنگ، هنر و خشونت‌های قومی، مذهبی و زبانی از جمله مسایلی هستند که امکان بازتاب آزادانه آن‌ها در آثار سینمایی فراهم نیست.
این سینماگر کشور می‌گوید: «پنج سال می‌شود که سینمای افغانستان در داخل کشور هیچ تولید سینمایی نداشته است که واقعیت‌ها و رویدادهای عینی جامعه، فرهنگ، هنر، وضعیت زنان، آموزش دختران و خشونت‌های قومی، مذهبی و زبانی را به تصویر بکشد. افغان‌فیلم که یک نهاد دولتی و خانه مشترک سینماگران افغانستان بود، لغو شده است. در نتیجه، سینمای افغانستان در داخل کشور در سکوت و خاموشی به سر می‌برد و سینماگران فرصت چندانی برای بازتاب واقعیت‌های جامعه ندارند.»
اکبر خان می‌افزاید که پس از لغو افغان‌فلم، بخشی به نام سمعی و بصری در ساختار ریاست عمومی امور مربوط به ارزش‌های جهادی ایجاد شده است؛ اما به گفته او، این بخش نتوانسته جایگاه حرفه‌ای افغان‌فلم را در حمایت از سینماگران و تولید آثار سینمایی مستقل پر کند.
این مرد می‌گوید: «افغان‌فیلم خانه مشترک سینماگران افغانستان بود، اما اکنون به جای آن بخش سمعی و بصری ایجاد شده است. متأسفانه در این بخش افراد غیرمسلکی کار می‌کنند و تاکنون دستاورد قابل توجهی در زمینه تولید سینمایی دیده نشده است. اگر مستندی هم تولید شود، بیشتر محتوای آن جهادی و مربوط به حکومت است که مورد پذیرش بسیاری از مردم افغانستان نیست. حتی کاربران یوتیوب نیز هنگام تهیه موضوعات اجتماعی با ترس و نگرانی فعالیت می‌کنند.»
این کارمند پیشین افغان‌فلم همچنین می‌گوید که شماری از سینماگران افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، کشور را ترک کرده‌اند، اما گروهی از هنرمندان که در داخل کشور باقی مانده‌اند، با مشکلات اقتصادی و نبود حمایت روبه‌رو هستند. او از پراکنده‌گی سینماگران در خارج از کشور نیز انتقاد می‌کند و مدعی است که در روند انتقال برخی از هنرمندان به خارج از افغانستان، به شماری از سینماگران توجه شده، اما بسیاری از هنرمندان باتجربه از این فرصت محروم مانده‌اند.
سینما در افغانستان نزدیک به یک قرن پیشینه دارد و در دوره‌های مختلف، یکی از ابزارهای بازتاب فرهنگ، هنر و رویدادهای اجتماعی کشور بوده است. این هنر در سال ۱۹۲۳ میلادی، در زمان حکومت امان‌الله خان، وارد افغانستان شد. در دوره محمد ظاهرشاه نیز با ایجاد افغان‌فلم در چارچوب وزارت اطلاعات و فرهنگ، زمینه رشد صنعت فلم‌سازی در کشور فراهم شد. در دهه‌های بعد، سینماگران با تولید آثار داستانی و مستند، بخشی از تحولات اجتماعی، فرهنگی و تاریخی افغانستان را به تصویر کشیدند.
با این حال، جنگ‌ها و تحولات سیاسی در افغانستان بارها فعالیت‌های سینمایی و تئاتری را با رکود روبه‌رو کرد. پس از شکل‌گیری نظام جمهوری، فعالیت شماری از سینماها در کابل و ولایت‌ها از سر گرفته شد. به نقل از سینماگران، در آن زمان ۳۸ سینما در کشور فعالیت داشتند که ۱۷ سینما در کابل و ۲۱ سینمای دیگر در ولایت‌ها قرار داشتند. در این سینماها آثار مختلف، به‌ویژه فلم‌های هندی، به نمایش گذاشته می‌شدند.
اما با سلطه طالبان در آگست ۲۰۲۱، فعالیت سینماها متوقف شد و محدودیت‌های تازه بر فعالیت‌های فرهنگی و هنری، فرصت کار را برای سینماگران و بازیگران محدود کرد. در این دوره، افغان‌فلم نیز ساختار و جایگاه پیشین خود را از دست داد و بخش سمعی و بصری در ساختار ریاست عمومی امور مربوط به ارزش‌های جهادی طالبان ایجاد شد. شماری از سینماگران کشور را ترک کردند و هنرمندان باقی‌مانده با بیکاری، نبود حمایت مالی و محدودیت در تولید آثار سینمایی روبه‌رو شدند.
در کنار توقف فعالیت سینماها، شماری از مراکز قدیمی نمایش فلم نیز از میان رفتند. سینمای آریانا در کابل که در سال ۱۹۶۰ میلادی ساخته شده بود، در سال گذشته خورشیدی تخریب شد.
