روزنامه ۸صبح به ۵۷ صفحه سند دست یافته است که نشان می‌دهد محموله‌های ترانزیتی حدود ۱۹ شرکت تجاری افغانستان، شامل بیش از ۱۴۰ کانتینر، در بندر کراچی پاکستان با خطر لیلام روبه‌رو هستند. ۵۵ صفحه این اسناد شامل اخطاریه‌های پیهم گمرک پاکستان است که به شرکت‌های تجارتی و ترانزیتی افغانستان صادر شده‌اند. این اسناد نشان می‌دهد که گمرک پاکستان به این شرکت‌ها هشدار داده است که در صورت مراجعه‌نکردن و ترخیص‌نکردن کالاهای‌شان در مهلت تعیین‌شده، محموله‌های آنان مطابق مقررات گمرکی این کشور به حراج عمومی گذاشته خواهند شد. کالاهای مورد تهدید لیلام شامل شکر، روغن‌های خوراکی و صنعتی، شیر خشک کودک، مواد اولیه تولید، محصولات سنگ مرمر، وسایط نقلیه مستعمل و اقلام دیگر است. اتشه تجارتی طالبان در کراچی با ارسال مکتوبی به وزارت صنعت و تجارت این گروه، خواستار رسیده‌گی به وضعیت این محموله‌ها شده و اسناد اخطاریه‌های گمرک پاکستان را برای پی‌گیری اداری فرستاده است. در همین حال، یکی از بازرگانان می‌گوید که حدود ۳۴۵ کانتینر از اموال تاجران در بندر کراچی باقی مانده بود. به گفته او، هزینه کرایه کانتینرها و جریمه‌های تاخیر به‌اندازه‌ای افزایش یافته بود که از ارزش خود کالاها بیشتر شده بود.
۸صبح به ۵۷ صفحه سند دست یافته است که نشان می‌دهد گمرک پاکستان اخطاریه‌های پیهم به تاجران و بازرگانان افغانستان صادر کرده است. در این اسناد به شماری از شرکت‌ها هشدار داده شده است که به‌دلیل باقی‌ماندن طولانی‌مدت محموله‌های ترانزیتی افغانستان در بندر کراچی، کالاهای‌شان به لیلام گذاشته خواهند شد. در این نامه‌ها مشاهده می‌شود که اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری خصوصی افغانستان نیز برای اطلاع‌رسانی به مالکان کالاها و پی‌گیری این مشکل در جریان گذاشته شده است.
اتشه تجارتی طالبان در کراچی، در نامه‌ای به وزارت صنعت و تجارت این گروه نوشته که گمرک پاکستان به شماری از شرکت‌های تجاری افغانستان هشدار داده است که در صورت مراجعه‌نکردن و ترخیص‌نکردن کالاهای‌شان در مهلت تعیین‌شده، محموله‌های آنان مطابق مقررات گمرکی این کشور به لیلام گذاشته خواهند شد.
در این مکتوب آمده است که بخش قابل توجهی از کالاهای ترانزیتی افغانستان که در سال ۲۰۲۵ میلادی و پیش از آن خریداری شده‌اند، به‌دلیل مشکلات مختلف برای مدت طولانی در بندر کراچی باقی مانده‌اند.
در ادامه این مکاتبات، عبدالوکیل مسلم، رییس امور سازمان تجارت جهانی و سرپرست ریاست عمومی امور تجارت، طی مکتوب شماره ۷۰۳۴، موضوع را به اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری خصوصی افغانستان ارجاع داده است تا مالکان کالاها در جریان قرار گیرند و اقدامات لازم برای جلوگیری از زیان احتمالی آنان روی دست گرفته شود.
هشداریه‌های گمرک پاکستان
این اسناد نشان می‌دهد که گمرک پاکستان اخطاریه‌های خود را با عنوان «اخطاریه نهایی» و با استناد به ماده ۸۲ قانون گمرک این کشور مصوب سال ۱۹۶۹ صادر کرده است. در این اخطاریه‌ها، به ماده ۱۲۹ همان قانون و قاعده ۴۸۴-M، مطابق مقرره SRO ۱۲۱(I)/۲۰۱۴ مورخ ۲۴ فبروری ۲۰۱۴، نیز اشاره شده است.
بر بنیاد متن اخطاریه‌ها، اگر کالاها در مهلت قانونی پس از ورود به ایستگاه گمرکی ترخیص، در انبار گمرکی ذخیره، به مقصد دیگری انتقال یا از ساحه بندر خارج نشوند، اداره گمرک پاکستان می‌تواند مطابق شرایط پیش‌بینی‌شده در قانون، آن‌ها را به لیلام عمومی بگذارد.
در این اخطاریه‌ها آمده است که مهلت اولیه ۳۰ روز است و در شرایط مشخص، حداکثر تا ۱۰ روز دیگر تمدید شده می‌تواند. در این مکتوب‌ها گفته شده که گمرک پاکستان همچنین از مالکان محموله‌ها خواسته است که در صورت داشتن دستور توقف روند لیلام از سوی مرجع صلاحیت‌دار، آن را پیش از پایان مهلت تعیین‌شده به اداره مربوط ارایه کنند.
در این اسناد، از محکمه، محکمه استیناف و اداره محتسب فدرال پاکستان به‌عنوان مراجع صلاحیت‌داری نام برده شده که دستورهای صادرشده از سوی آن‌ها برای توقف روند لیلام قابل ارایه است.
بر بنیاد اطلاعات درج‌شده در اسناد گمرکی، محموله شرکت میرویس کتوازی شامل ۳۲ کانتینر ۲۰ فوتی، شرکت اکبری‌زاده بین‌المللی شامل ۲۰ کانتینر و وزیرسون گروپ شامل ۲۴ کانتینر شکر دانه‌درشت است. شرکت بهیر بهار نیز چهار کانتینر شکر دارد. در بخش روغن‌های صنعتی، شرکت بشیری سه کانتینر ۴۰ فوتی، شرکت امجد آرمان ۱۲ کانتینر ۲۰ فوتی و شرکت عظمت سفیر دو کانتینر ۴۰ فوتی دارد. محموله شرکت سمیع صداقت شامل ۱۴ کانتینر روغن نباتی و محموله شرکت عادل گلزار شامل ۱۵ کانتینر روغن خوراکی است. شرکت تک ستاره پایپ پلاستیک دو کانتینر ۴۰ فوتی مواد اولیه پلی‌پروپیلن و شرکت الکوزی کولا هفت کانتینر ۴۰ فوتی ملزومات تولید و بسته‌بندی دارد. شرکت حبیب گلزار موتورز یک کانتینر ۴۰ فوتی روغن موتور و مایعات خنک‌کننده و شرکت سرای سادات خان یک کانتینر ۲۰ فوتی تنباکو دارد. شرکت نجیب گلاب نیز یک کانتینر شیر خشک کودک و شرکت امان آریانا یک کانتینر ۲۰ فوتی پیچ و مهره دارد. افزون بر این، شرکت حشمت مهمند دو کانتینر محصولات سنگ مرمر و شرکت متحد شمال شرق یک کانتینر افزودنی خوراک مواشی دارد.
در نامه‌های گمرک پاکستان که در اختیار اتشه تجارتی طالبان قرار گرفته و از این طریق به تاجران ارسال شده‌اند، آمده است که محموله‌های مورد اخطار مربوط به حدود ۱۹ شرکت افغان است. براساس این اسناد، کالاهای یادشده شامل مواد غذایی، روغن‌های خوراکی و صنعتی، مواد اولیه تولید، محصولات سنگ مرمر، افزودنی‌های خوراک مواشی، وسایط نقلیه مستعمل و اقلام دیگر می‌شود.
در میان شرکت‌های نام‌برده‌شده، میرویس کتوازی، اکبری‌زاده بین‌المللی، وزیرسون گروپ و بهیر بهار از جمله شرکت‌هایی‌اند که محموله‌های شکر سفید تصفیه‌شده یا شکر دانه‌درشت آن‌ها در اسناد ذکر شده است.
در این نامه‌ها آمده است که محموله شرکت میرویس کتوازی شامل ۳۲ کانتینر ۲۰ فوتی و حدود ۱۵ هزار و ۶۰۰ خریطه شکر ۵۰ کیلویی است. برای شرکت اکبری‌زاده بین‌المللی نیز ۲۰ کانتینر و بیش از ۱۰ هزار و ۴۰۰ خریطه شکر ثبت شده است. گروه وزیرسون با ۲۴ کانتینر شکر دانه‌درشت و شرکت بهیر بهار با چهار کانتینر و حدود دو هزار و ۸۰ خریطه شکر نیز در این فهرست قرار دارند.
در بخش روغن‌های خوراکی، محموله شرکت سمیع صداقت شامل حدود ۳۶ هزار و ۲۶۰ قوطی ۱۰ لیتری روغن نباتی و محموله شرکت عادل گلزار شامل حدود ۱۵ هزار و ۸۱۵ کارتن روغن نباتی در بطری‌های سه‌لیتری گزارش شده است.
همچنین در این اسناد، نام شرکت‌های بشیری، امجد آرمان، عظمت سفیر و حبیب گلزار موتورز در ارتباط با محموله‌های روغن‌های روان‌کننده، روغن معدنی، روغن موتور و مایعات خنک‌کننده ذکر شده است.
در میان سایر محموله‌ها، در این اسناد به شیر خشک کودک متعلق به شرکت نجیب گلاب، مواد اولیه پلی‌پروپیلن مربوط به شرکت تک ستاره پایپ پلاستیک، ملزومات تولید و بسته‌بندی شرکت الکوزی کولا، افزودنی‌های خوراک مواشی شرکت متحد شمال شرق، پیچ و مهره شرکت امان آریانا و محصولات سنگ مرمر شرکت حشمت مهمند نیز اشاره شده است. افزون بر این، محموله‌های تنباکو و وسایط نقلیه مستعمل نیز در اسناد ثبت شده‌اند.
این اسناد نشان می‌دهد که شمار کانتینرهای مورد اخطار بیش از ۱۴۰ کانتینر برآورد شده است. این محموله‌ها از نظر نوع کالا، حجم، مسیر ترانزیتی و شرکت مالک متفاوت‌اند و بخشی از آن‌ها قرار بوده است از طریق بندر کراچی و گذرگاه‌های مرزی چمن و تورخم به افغانستان انتقال یابند.
زلمی عظیمی، یکی از بازرگانان، می‌گوید که حدود ۳۴۵ کانتینر از کالاهای تاجران در بندر کراچی باقی مانده است. به گفته او، هزینه کرایه کانتینرها و مالیات به‌اندازه‌ای افزایش یافته که از ارزش خود کالاها بیشتر شده است. او می‌افزاید که محموله‌های واردشده از چین، کشورهای خلیج و مالیزیا به‌دلیل ناتوانی مالکان در پرداخت این هزینه‌ها و جریمه‌های سنگین، در بندر مانده‌اند و اکنون دولت پاکستان در نظر دارد آن‌ها را لیلام کند.
این رویداد در حالی رخ می‌دهد که در پی تشدید تنش‌ها میان طالبان و پاکستان، این کشور در اوایل سال جاری میلادی مسیرهای ترانزیتی و تجاری را مسدود کرده و از تاجران افغانستان خواسته بود اموال‌شان را از بنادر پاکستان خارج کنند.
اتاق تجارت و صنایع افغانستان در آن زمان گفته بود که حدود ۱۵ هزار کانتینر و محموله متعلق به تاجران افغانستان قرار است به‌جای انتقال به افغانستان از مسیر پاکستان، از بنادر این کشور خارج و زمینه صدور دوباره آن‌ها به افغانستان فراهم شود.
