شماری از باشندهگان بدخشان از وضعیت بد عرضه خدمات صحی در این ولایت بهشدت ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که حدود یک سال است موسسهای به نام «سازمان توسعهای سنایی» مسوولیت تامین خدمات صحی در این ولایت را بر عهده گرفته، اما در انجام مسوولیتهایش بهدرستی عمل نمیکند. همزمان، منابع از سوءاستفاده از امکانات و روابط این موسسه با طالبان در بدخشان ابراز نگرانی میکنند. آنان رییس و برخی اعضای این موسسه را به سوءاستفاده متهم کرده و میگویند که رییس صحت عامه طالبان بهدلیل اینکه سه موتر خود را به این موسسه به کرایه داده است، از این نهاد حمایت میکند. منابع معتبر ادعا میکنند که رییس و برخی اعضای نزدیک به او از وضعیت آسیبپذیر شماری از کارکنان صحی سوءاستفاده جنسی میکنند.
این باشندهگان بدخشان از کاهش عرضه خدمات صحی و نبود امکانات لازم در مرکزهای صحی این ولایت نگرانند و میگویند که موسسه «اسدیاو» به مسوولیتهایش توجه لازم ندارد. آنان میافزایند که اعضای رهبری این موسسه مصروف سوءاستفاده از موقعیت و صلاحیتهایشان هستند و هیچ مرجعی نیز برای پاسخگویی به این موارد وجود ندارد.
همزمان، منابع از سوءاستفاده از صلاحیتها و امکانات از سوی همایون عابد، رییس موسسه «سازمان توسعهای سنایی»، شکایت دارند. این منابع او را به سوءاستفاده جنسی متهم میکنند و میگویند که به دلیل وابستهگی او به قندهار، کسی نیست درباره عملینشدن وعدههایش در بخش صحت از او پاسخ بخواهد.
براساس ادعای منابع، همایون عابد به آزارواذیت کارکنان صحی متهم است و از برخی کارکنان نیز تقاضای جنسی داشته است. در این گزارش، بهدلیل حفظ مصونیت منابع، از ارایه جزییات بیشتر در این زمینه خودداری شده است.
منابع در فیضآباد ادعا میکنند که خسر بره رییس موسسه تطبیقکننده خدمات صحی نیز چندی پیش از سوی استخبارات طالبان و محتسبان امر به معروف و نهی از منکر این گروه، به اتهام سوءاستفاده جنسی بازداشت شده بود؛ اما پس از ۱۰ روز از بند طالبان آزاد شده و به وظیفهاش ادامه داده است. به گفته منابع، پس از این، دفتر ولایتی این موسسه نیز برای مدتی از سوی استخبارات طالبان بسته شده بود.
این منابع صحی از رژیم طالبان میخواهند که این موضوع را بهگونه جدی و همهجانبه بررسی کند و اجازه ندهد که مردم بیش از این متحمل رنج و مشکلات شوند.
منابع تصریح میکنند که جبیر، مسوول ولایتی این موسسه، نیز در فساد و سوءاستفاده از مجبوریتهای کارمندان دست دارد، به هیچکس پاسخگو نیست و به زورگویی خود ادامه میدهد. منابع همچنین او را به سوءاستفاده جنسی متهم میکنند و میگویند که وی از مجبوریت برخی افراد در این زمینه سوءاستفاده میکند.
به گفته منابع، رییس صحت عامه طالبان در بدخشان، ملای باشنده این ولایت است و در برابر طالبان قندهاری صلاحیت چندانی ندارد و نیز برای بقای خود و نزدیکانش از کارکردهای این موسسه حمایت میکند. به گفته آنان، این وضعیت سبب شده است که عرضه خدمات صحی در بدخشان تقریباً به صفر نزدیک شود.
منابع میگویند که فردی به نام قاری عتیق، رییس صحت عامه طالبان در بدخشان، برای حفظ موقعیت خود اقداماتی انجام میدهد که به گفته آنان، با ارزشهای مردم این ولایت در تضاد است. براساس ادعای منابع، او بهدلیل اینکه سه موتر خود را به این موسسه به کرایه داده و برخی از نزدیکانش نیز در این نهاد استخدام شدهاند، از همایون عابد و این موسسه حمایت میکند.
همچنان، منابع معتبر تایید میکنند که صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) یکی از تمویلکنندهگان این موسسه است. براساس ادعای منابع، فردی به نام داکتر ظاهر فاضل، مسوول یونیسف در بدخشان، داماد خود را به عنوان مسوول اجرایی موسسه تطبیقکننده خدمات صحی تعیین کرده است. به گفته منابع، او به همین دلیل گزارشهای نادرست به دفتر مرکزی یونیسف ارایه میکند و عملکردهای ناقص موسسه «اسدیاو» را مثبت جلوه میدهد.
در همین حال، برخی از کارکنان صحی این ولایت که بهدلیل کمکاری و فراهمنکردن تسهیلات لازم از سوی این موسسه از وظایفشان استعفا دادهاند، با انتقاد از عملکرد رییس موسسه «اسدیاو» میگویند که بهدلیل برخوردهای نادرست و نامناسب مسوولان این موسسه از وظایفشان استعفا دادهاند و هیچ مرجعی نیز برای شنیدن شکایتهای آنان وجود نداشته است.
این در حالی است که پیش از این نیز باشندهگان بدخشان با ابراز نگرانی گفته بودند که عرضه خدمات صحی در این ولایت تقریباً به صفر نزدیک شده و شفاخانه ولایتی بدخشان نیز در آستانه فلجشدن قرار دارد. به گفته آنان، برخی مؤسسههای تطبیقکننده بهدنبال افزایش مصارف و برداشت بیشتر از بودجه هستند و در نتیجه، هم کیفیت خدمات و هم روند کاری با کاهش روبهرو شده است.
