باشنده‌گان ناحیه افشار در ساحه دارالامان کابل از برخورد تبعیض‌آمیز وزیر عدلیه طالبان شکایت دارند و می‌گویند که او مانع تکمیل مسجد بیش از ۱۰۰ ساله و دفن مرده‌گان‌شان در قبرستانی با قدمت بیش از ۲۰۰ سال شده است. به گفته آنان، این اقدامات برخلاف اسناد قانونی حکومت پیشین و مجوزهای طالبان انجام شده و نیمی از زمین مسجد در مسیر توسعه سرک تخریب شده است. همزمان، شماری از بزرگان محل در پی اعتراض بازداشت شده‌اند و تلاش‌های قانونی برای بازپس‌گیری زمین و تکمیل مسجد تا کنون بی‌نتیجه مانده است. پیش‌تر، ریاست اراضی حکومت سابق زمین مورد نظر را به‌صورت رایگان به وزارت ارشاد، حج و اوقاف واگذار کرده بود و پروتکول رسمی انتقال آن نیز تنظیم شده است، اما اکنون اختلاف بر سر مالکیت و استفاده از زمین میان مردم و مقامات طالبان ادامه دارد.
شماری از باشنده‌گان ناحیه افشار در ساحه دارالامان کابل از برخورد تبعیض‌آمیز عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، شکایت دارند و می‌گویند که او برخلاف مدارک و اسناد حکومت پیشین و مجوزهای رسمی رژیم طالبان، با مردم شیعه دشمنی می‌ورزد و اجازه ساخت مسجد و دفن مرده‌گان‌شان در ساحه دارالامان را نمی‌دهد و مدعی است که این زمین دولتی است و توسط مردم غصب شده است.
این باشنده‌گان دارالامان می‌گویند که از پنج سال به این‌سو، مسجدی که آنان براساس مدارک قانونی صادرشده از سوی دولت پیشین و رژیم طالبان در دو منزل و یک تهکوی ساخته بودند، نیمه‌تمام باقی مانده و وزیر عدلیه طالبان مانع تکمیل ساخت آن شده است. به گفته آنان، نیمی از زمین این مسجد در مسیر توسعه سرک دارالامان تا شهرک امید سبز تخریب شده و باقی‌مانده زمین نیز با اجازه شهرداری و وزارت حج و اوقاف طالبان دوباره برای اعمار مسجد مورد استفاده قرار گرفته بود.
باشنده‌گان افشار دارالامان کابل می‌گویند که وزیر عدلیه طالبان در زمان تطبیق پلان سرک دارالامان تا شهرک امید سبز، برخلاف پلان مسوده اصلی، مانع برداشتن دیوارهای سمنتی ضلع شمالی این وزارت شده است. به گفته آنان، این اقدام باعث شد مسیر سرک به سمت قریه افشار تغییر کند و در نتیجه، خانه‌های مردم، به‌شمول بخشی از مسجدی که اکنون بر سر آن میان طرفین منازعه وجود دارد، تخریب شود.
یکی از باشنده‌گان محل که نمی‌خواهد نامش در گزارش ذکر شود، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «این مسجد بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارد و ثبت حج و اوقاف است. مردم اسناد ارایه کردند، اما وزیر عدلیه طالبان به این اسناد اعتنایی نکرده و بدون دلیل قانونی و شرعی، کار مسجد متوقف مانده است. حتا در یک مورد، وزیر عدلیه طالبان گفته است که هنگام اذان گفتن در این مسجد، فشار خونش بالا می‌رود و این موضوع نشان‌دهنده تعصب آشکار علیه مردم است.»
این منبع می‌افزاید: «در آخرین مورد، قبرستان افشار که در پشت سر وزارت عدلیه قرار دارد و ثبت حج و اوقاف است و اسناد قانونی دارد و بیش از ۲۰۰ سال قدمت داشته و هزاران جنازه در آن دفن شده‌اند، به‌روی مردم بسته شد. تلاش‌های فراوان مردم و ارایه اسناد قانونی نتیجه‌ای نداد، زیرا وزیر عدلیه طالبان این زمین را غصبی اعلام کرد و شرط گذاشته که اگر شما قبر سید حسین انوری را تخریب کنید، من با قبرستان شما کاری ندارم. مردم این شرط را نپذیرفتند و گفتند که این موضوع به آنان مربوط نمی‌شود.»
این باشنده محل می‌گوید که چندی پیش زنی در این ساحه وفات کرد و جنازه او در قبرستان دفن شد، اما به دستور وزیر عدلیه طالبان جنازه دوباره بیرون آورده شد. به گفته او، وزیر عدلیه طالبان بزرگان منطقه و خانواده متوفا را احضار کرده بود و سپس با اعزام نیرو به محل، بزرگان را تحقیر و تهدید کرد که در صورت انتقال ندادن جنازه، با برخورد شدیدتری مواجه خواهند شد.
این منبع می‌افزاید که در ابتدا پنج تن از بزرگان در وزارت عدلیه نگه‌داری شدند و روز بعد، ۲۰ تن دیگر براساس جلب رسمی از سوی حوزه طالبان به وزارت عدلیه این گروه منتقل و در آن‌جا بازداشت شدند و تا کنون در بازداشت طالبان به سر می‌برند.
از سوی دیگر، منابع می‌گویند که شماری از بزرگان اهل تشیع و تسنن برای حل مشکل مردم و گرفتن اجازه دفن جنازه در گورستان عمومی به دیدار وزیر عدلیه طالبان رفته بودند، اما عبدالحکیم شرعی گفته است که شما این موضوع را رسانه‌ای کرده‌اید و باید جلو رسانه‌ها را بگیرید. او همچنین اتهام شیعه‌ستیزی را رد کرده و گفته است که گلبدین حکمتیار را نیز از ساحه دولتی بیرون کرده و پروای کسی را ندارد.
یکی از باشنده‌گان افشار دارالامان کابل می‌گوید که حدود یک هزار و ۲۰۰ خانواده در این ساحه زنده‌گی می‌کنند و مشکلاتی که اخیراً با آن روبه‌رو شده‌اند، از زمان ماه محرم سال گذشته آغاز شده است. به گفته او، در آن زمان وزیر عدلیه طالبان بزرگان افشار را فراخواند و به آنان دستور داده بود که در کوتاه‌ترین زمان ممکن بیرق‌ها را از هر جایی که در دید او قرار دارد، جمع‌آوری کنند؛ در غیر آن، ملک بندی و تکیه‌خانه‌ها مهرولاک خواهد شد. مردم برای جلوگیری از ایجاد تنش و مشکل، تصمیم گرفتند بیرق‌ها را جمع کنند.
ساخت مجوز در اسناد طالبان
شهرداری طالبان در کابل با ارسال نامه شماره (B-۸۴۵۰-۱۳۰۶) آمریت صدور مجوز ساختمان، ریاست تحلیل و صدور مجوز ساختمانی، به ریاست ناحیه ششم کابل زیر کنترل طالبان، در مورد ویزه نقشه‌های ساختمانی تأیید کرده که این نهاد به باشنده‌گان ناحیه ششم اجازه ساخت یک باب مسجد در دو منزل و یک تهکو را صادر کرده است.
در این نامه آمده است که «اهالی محترم مسجد شریف شاه ولایت المآب در مربوطات ناحیه ششم شهر کابل به مساحت ۱۹۹.۵۵ متر مربع، پس از عقب‌نشینی‌های سرک، خواهان اخذ مجوز ساختمان شده‌اند. بعد از یک سلسله اجراآت مقتضی، نقشه‌های مرتبط بعد از کنترل و بررسی توسط اعضای تخنیکی کمیته ویزه نقشه‌ها و بررسی اسناد اداری جایداد، در کمیته شماره (۱) مورخ ۱۴۴۶/۹/۲۲ مورد بحث قرار گرفت و در دو منزل، یک تهکوی و زینه با مساحت تحت ساختمان ۷۴.۴۳ و تراکم طبقات ۱.۴۰ که در سایت پلان نقشه‌های مهندسی درج شده است، توسط اعضای کمیته ویزه نقشه‌های این ریاست مورد تأیید قرار گرفته است.»
در بخشی دیگر از این نامه، این ریاست شهرداری طالبان آورده است که به تأسی از تأیید اعضای کمیته نقشه‌ها، مبلغ ۱۴ هزار و ۳۷۱ افغانی مطابق قرار آویزه ۸۹۸ مورخ ۲۰/۱/۱۴۰۴ به حساب بانکی شماره (۱۰۰۵۲۶۰۰۰۰۱۶۴) این ریاست واریز شده و رسید آن دریافت گردیده است.
در این نامه طالبان همچنین آمده است: «در صورت عدم وجود موانع تخنیکی و اصولی، مطابق متن مکتوب ارسالی از سوی ریاست محترم صدور مجوز ساختمانی، در بخش خود اجراآت اصولی را رعایت کرده، به‌طور مرتب کنترل پروسه‌های کار ساختمان مذکور را انجام دهید و همچنین هنگام تکمیل ساختمان، این ریاست را مطلع سازید.»
همچنین مدیریت عمومی املاک ریاست عمومی اوقاف وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان به شهرداری این گروه در کابل نوشته است که تمام امور مربوط به ساحات اوقافی تحت اختیار این نهاد قرار دارد. به گفته این نهاد، باشنده‌گان افشار دارالامان کابل که مسجدشان در مسیر توسعه سرک دارالامان تا شهرک امید سبز تخریب شده است، از بودجه شخصی خود خواهان اختصاص دو بسوه زمین باقی‌مانده برای بازسازی مسجدشان هستند.
وزارت ارشاد و حج و اوقاف طالبان به بخشی از فرمان هبت‌الله، رهبر این گروه استناد کرده که در آن آمده است: «در هنگام ساخت یا ترمیم راه، اگر ضرورت پیش آمد، تخریب مسجد جواز ندارد، بلکه باید به‌جای آن زمینی مناسب و دور از مسیر راه به مسجد اختصاص داده شود. اما اگر مسجد به‌خاطر ساخت یا ترمیم راه تخریب شود و بخش دیگری از مسجد باقی نماند که برای انجام نماز کافی باشد و زمین مناسبی نیز در دسترس نباشد، در این صورت فروش باقی‌مانده مسجد جواز ندارد، بلکه باید در همان بخش باقی‌مانده ساختمان جدیدی برای مسجد ساخته شود و از بخش باقی‌مانده راه نیز برای ایجاد صحن جلو و کنار مسجد استفاده گردد.» در این نامه از شهرداری طالبان خواسته شده است که با رعایت حکم رهبر این گروه، به باشنده‌گان محل اجازه ساخت مسجد را صادر کند.
همچنین هیات موظف، ساحه مسجد را مشخص کرده و دستور نهایی اعمار مسجد را به باشنده‌گان محل صادر کرده است. در این نامه آمده است: «مایان گروه توظیف‌شده بخش سروی ریاست تحلیل و صدور مجوز ساختمانی، ساحه ساختمان مسجد شریف شاه ولایت‌مآب واقع افشار دارالامان مربوط ناحیه ششم شهر کابل را مطابق سایت‌پلان و نقشه‌های ویزه‌شده آن، که به اندازه ۴۵ درج می‌باشد، با حضور نماینده‌گان ریاست محترم کنترل ساختمان و نماینده ریاست ناحیه ششم شاروالی کابل، عملاً در ساحه خط‌اندازی نموده و به نماینده اهالی مسجد شریف شاه ولایت‌مآب تسلیم داده شد. قابل یادآوری است که کنترل و مراقبت بعدی ساختمان متذکره، از جمله لایحه وظایف ریاست محترم کنترل ساختمان‌ها و ریاست محترم ناحیه مربوطه می‌باشد.»
ریاست زیربناهای شهری طالبان در پاسخ به نامه وزارت ارشاد و حج و اوقاف این گروه، به ریاست دفتر شهرداری کابل زیر سلطه طالبان نوشته است که ساخت این سرک براساس پلان اصلاحی شبکه سرک‌های کابل به عرض ۴۵ متر در نظر گرفته شده و دارای یک خط مترو بس می‌باشد و طول آن دو هزار و ۱۸۶ متر است. به گفته این نهاد طالبان، مسجد یاد شده به طول ۱۵.۵ متر و با عرض‌های مختلف ۱۸.۲۰ تا ۱۸.۴۰ متر در مسیر توسعه سرک قرار گرفته است. این نهاد همچنین گفته که تخریب این مسجد پیش از صدور دستور هبت‌الله صورت گرفته است.
تفویض زمین رایگان از سوی حامد کرزی به باشنده‌گان محل
ریاست عمومی اراضی وزارت زراعت حکومت سابق افغانستان به رییس جمهور وقت پیشنهاد و خواهان انتقال ۱۴ جریب و ۱۵ بسوه زمین بکر دولتی به وزارت ارشاد، حج و اوقاف شده بود. در این پیشنهاد آمده است: «وزارت محترم دفاع ملی، تحت پیشنهاد شماره (۶۱۴) مورخ ۱۳۹۰/۱۲/۲۲ خویش عنوانی مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان شرحی را مبنی بر این‌که اهالی قریه افشار دارالامان مربوط ناحیه ششم شاروالی کابل، طی ورقه عرض ادعا دارند که قبرستان ایشان در وقت هجوم شوروی وقت تصرف گردیده است. ساحه متذکره از سال ۱۳۶۰ قبرستان اهالی بوده که از طرف وزارت محترم دفاع ملی احاطه گردیده که بعد از آن قبرستان انکشاف نکرده ولی قبرها موجود است که اهالی تقاضای ترمیم قبرهای خود را دارند. تپه حوض رنگه که قبرستان اهالی می‌باشد تا کنون در تپه مذکور مرده‌های خویش را دفن می‌نمایند که احاطه سیمی وزارت دفاع ملی تپه متذکره را نیم ساخته، که نیم آن خارج از جال و نیم آن در داخل جال می‌باشد که راه رفت‌وآمد در قبرهای داخل جال را ندارند و هم مرده‌های خویش را دفن کرده نمی‌توانند و تقاضای تغییر احاطه را دارند.»
حامد کرزی، رییس جمهور سابق، این پیشنهاد را تأیید و دستور داده است که این زمین در ساحه افشار دارالامان مربوط ناحیه ششم، به‌طور رایگان به وزارت ارشاد، حج و اوقاف واگذار شده تا برای ایجاد قبرستانی برای اهالی این منطقه استفاده شود.
همچنین وزارت زراعت حکومت پیشین در نامه‌ای به امضای محمد آصف رحیمی، وزیر پیشین این وزارت، به وزارت ارشاد، حج و اوقاف حکومت سابق نوشته است که ۱۴ جریب و ۱۵ بسوه زمین بکروبایر دولتی به‌منظور ایجاد قبرستان برای باشنده‌گان افشار دارالامان کابل، از سوی هیات موظف ارزیابی و قیمت‌گذاری شده است.
در این نامه آمده است: «پروتوکول انتقال موازی ۱۴ جریب و ۱۵ بسوه زمین بکروبایر دولتی، به ازای هر جریب به مبلغ چهار میلیون افغانی، فی‌مابین نماینده‌گان وزارت زراعت، آبیاری و مالداری و آن وزارت عقد گردید.»
پروتکول انتقال زمین
در نامه‌ای که بین وزارت زراعت، آبیاری و مالداری و وزارت ارشاد، حج و اوقاف حکومت پیشین درباره انتقال زمین به امضا رسیده، آمده است: «این پروتکول بین اداره اراضی افغانستان به‌عنوان تسلیم‌دهنده و وزارت ارشاد، حج و اوقاف به‌عنوان تسلیم‌گیرنده زمین عقد شد.»
در بند دیگری این پروتکول آمده است: «زمین مورد نظر توسط هیأتی متشکل از نماینده‌گان تسلیم‌دهنده، تسلیم‌گیرنده و مقام ولایت کابل ارزیابی گردید. زمین مذکور تحت هیچ پروژه‌ای قرار نداشته و وزارت زراعت، آبیاری و مالداری درباره انتقال آن به تسلیم‌گیرنده نظر مساعد دارد.»
براساس این نامه، حدود اربعه زمین از شمال به «جوی خنگوت»، از جنوب به «تپه دولتی»، از شرق به «جوی خنگوت» و از غرب به «ساحه املاک دولتی» با شماره قطعه ۷۴، به مساحت ۱۴ جریب و ۱۵ بسوه در قریه افشار دارالامان کابل تعیین شده است.
طالبان مدعی هستند که این قبرستان در ساحه سبز واقع شده است، اما باشنده‌گان محل می‌گویند که از چندین دهه به این سو اجساد باشنده‌گان محل در همین قبرستان دفن شده‌اند.
