طالبان در جریان هفته گذشته دهها زن و دختر را در شهر کابل به اتهام رعایت نکردن حجاب مورد نظر این گروه بازداشت کردهاند. شماری از باشندهگان کابل نیز تایید کردهاند که در چند روز گذشته شاهد بازداشت و بدرفتاری طالبان با دختران و زنان در این شهر بودهاند. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی، زنان و دختران را با چشم گریان نشان میدهد که از طالبان میپرسند: «اولادهای ما را کجا بردید؟» برخی از شهروندان کشور، این بازداشتها را توهینآمیز و حمله به هویت و کرامت انسانی زنان توصیف کردهاند. آنان از ادامه این روند ابراز نگرانی میکنند و میگویند که زندهگی خانوادههایشان در مصونیت نیست.
روز چهارشنبه هفته گذشته نوارهای تصویری در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میدهد زنان در مقابل نیروهای طالبان تجمع کردند و با گریه و ناله از جنگجویان طالبان میپرسند: «اولادهای ما را کجا بردید؟» در این نوار تصویری زنان خواهان آزادی بیقیدوشرط دختران خود هستند.
یکی از شاهدان عینی میگوید: «در منطقه شهرنو، پیش مجید مال، با چشم خودم دیدم بیش از ۲۰ دختر و زن را محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان دستگیر کردند، سوار موترهایشان کردند و بردند. حال دختران بسیار خراب بود؛ آنها گریه و ناله میکردند، تمامشان با حجاب کامل بودند و نمیدانم به چه جرمی بازداشتشان کردند.»
یکی دیگر از باشندهگان کابل که از نزدیک شاهد بازداشت دختران توسط محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان بوده است، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح تاکید میکند که این بازداشتها با «رفتار نامناسب و وحشیانه» صورت میگیرد.
این شاهد عینی بازداشت دختران میافزاید: «من در چندین مورد با چشم خودم دیدم که بسیار با رویه نامناسب و وحشیانه دختران را بازداشت کردند. یک هفته پیش، از داخل یک موتر کاستر یک دختر را پایین کردند. چادرش را دور گردنش انداخته بودند، طوری که خفک شده بود، بعد او را داخل یک موتر رینجر سفید انداختند و بردند.»
این باشنده کابل همچنان میافزاید: «خواهرم کورس میرود، [محتسبان] امر به معروف و نهی از منکر طالبان به روی یکی از همصنفیهایش سیلی زده بود که بعد از این نقاب بپوشید.»
صفا (مستعار)، یکی از زنان در کابل، میگوید که بازداشت دختران و زنان به اتهام عدم رعایت حجاب از سوی طالبان مسالهای تازه نیست و زنان و دختران در این شهر همه روزه با چنین حوادث تلخی روبهرو هستند. به گفته او، این حوادث بهدلیل ترس جمعی و تشدید سانسور رسانهای گزارش نمیشوند و در این زمینه سازمانهای حامی حقوق زنان نیز خاموش بوده و اقدامی نکردهاند.
این زن که در سایه حاکمیت طالبان شاهد بازداشت دختران به اتهام بیحجابی بوده است، میافزاید: «طالبان در ۲۵ سرطان از چهارراه انصاری شهرنو کابل، از کافهها و بازار و حتا از شفاخانهها دخترها را جمع کردند و بردند. آمار بیش از ۱۰۰ تن است. این اتفاق در دشتبرچی همواره رخ میدهد، بهخصوص از برچی سنتر که هر از گاهی میآیند و میبرند. موضوع حجاب مطرح نیست؛ حجاب کسانی که بازداشت میشوند مطابق معیار طالبان است، اما دختران مردم را میبرند و مردم بهدلیل ترس، صدای خود را بلند نمیکنند.»
صفا از افزایش قابلتوجه قتلها و خودکشی دختران در کابل بهخصوص در منطقه دشتبرچی ابراز نگرانی کرده و میگوید: «در سال ۱۴۰۴، آمار قتل و خودکشی در نواحی کابل دو برابر سال گذشته شده است. موارد دزدی نیز افزایش یافته و قتلها شبهنگام در حوالی دشتبرچی بیشتر شدهاند.»
واکنشها به بازداشت زنان و دختران
بازداشت دختران و زنان توسط امر به معروف و نهی از منکر طالبان واکنشهای گستردهای در میان شهروندان و مخالفان سیاسی و نظامی این گروه برانگیخته است. جبهه آزادی افغانستان، اعلام کرده است که پس از این، محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان را مورد حملات نظامی و چریکی قرار خواهد داد. همچنین برخی سیاستمداران این اقدام طالبان را ناعادلانه و برخلاف مفهوم «غیرت افغانی» توصیف کردهاند.
جبهه آزادی افغانستان، در واکنش به بازداشت زنان و دختران در کابل، هشدار داده است که بازداشت و اختطاف زنان از سوی طالبان قابل توجیه و تحمل نیست. این جبهه تاکید کرده است که این اقدام طالبان، نقض صریح حقوق بشری زنان و توهین به کرامت انسانی آنان است. همچنین هشدار داده که ماموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان، از این پس هدف حملات این جبهه خواهند بود.
همچنان عبدالرب رسول سیاف، رهبر پیشین جهادی، با انتقاد شدید از بازداشت زنان و دختران توسط طالبان در کابل، این اقدام را ناروا، خلاف «مروت انسانی» و «غیرت افغانی» دانسته است. او میگوید: «دستدرازی به زنان و بازداشت آنان توسط مردان نامحرم و انتقالشان به زندانهایی که زندانبانان آن مرد هستند، نهتنها با دین و شریعت مغایرت دارد، بلکه عزت اسلامی، غیرت افغانی و مروت انسانی را نیز پایمال میکند.»
برخی از شهروندان کشور نیز در شبکههای اجتماعی و رسانهها نسبت به بازداشت دختران و زنان توسط طالبان واکنش نشان دادهاند و این اقدام را «اهانتآمیز» و «حمله به هویت و کرامت انسانی» آنان توصیف کردهاند. آنها از ادامه این روند ابراز نگرانی میکنند و میگویند که زندگی خانوادههایشان دیگر در مصونیت نیست.
نورین، یکی از باشندهگان کابل، میگوید: «طالبان با اقداماتشان علیه زنان، کرامت انسانی را زیر سوال میبرند. آنان جز اعمال ممنوعیت، توهین و حمله به زن و هویت زن چیزی انجام نمیدهند. از رهبرشان تا عسکرشان همه چشم دارند به زنان، با وضع ممنوعیت دختران را مجبور به ازدواجهای اجباری میکنند و هر کدامشان در چهار سال گذشته چهار زن گرفتهاند. اگر وضعیت همین منوال ادامه یابد، زنان در دام افراطیت طالبان بهطور وحشتناکتری بلعیده خواهند شد.»
این در حالی است که سیفاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، ادعا کرده که محتسبان این گروه در کابل تعدادی از کارمندان و مسوولان پرودکشنها را بهدلیل دوبله «فلمهای خلاف ارزشهای اسلامی» بازداشت کرده است. او همچنین ادعا کرد که این فلمها پس از دوبله به شبکههایی در بیرون از کشور فرستاده میشدند.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که براساس قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان، صدای زنان «عورت» است و تنها برای حاجت ضروری میتوانند با پوشاندن صورت بیرون شوند و صدای خود را بلند نکنند. طبق دستور این قانون طالبان، شیندن صدای زن از خانه ممنوع است و انتقال زنان بدون محرم توسط رانندهها منع شده است.
این قانون طالبان به محتسبان این گروه صلاحیت داده که افراد را از ۱ ساعت تا ۳ روز زندانی کنند و همچنین در خصوصیترین حوزه زندهگی مداخله کنند و تلفنها و کمپیوترهای شهروندان را به خاطر عکسها و فلمهای جانداران مورد بازرسی قرار دهند.
به تازهگی، دیوان کیفری بینالمللی دستور بازداشت هیبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رییس دادگاه عالی این گروه را به اتهام «جنایت علیه بشریت» صادر کرده است. این دادگاه در بیانیهای اعلام کرده که این دو مقام ارشد طالبان بهدلیل نقششان در اعمال آزارواذیت سیستماتیک مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و سایر افراد در افغانستان، تحت پیگرد قرار گرفتهاند.







