شماری از کارمندان دولتی زیر کنترل طالبان میگویند که طالبان دستور منع استفاده از تلفنهای هوشمند را در تمام نهادها اعمال کردهاند. آنان میافزایند که طالبان هشدار دادهاند در صورت سرپیچی از این دستور، افراد متخلف به دادگاه نظامی این گروه معرفی خواهند شد و تلفنهای هوشمندشان نیز شکسته میشود. کارمندان دولتی زیر سلطه طالبان میگویند که این اقدام به دستور شفاهی هیبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه، صورت گرفته است. این گروه همچنین تلفنهای هوشمند شماری از آموزگاران را در مکتبهای خوست شکستهاند و امروز نیز از همه آنان خواسته شده است تلفنهای هوشمند خود را برای شکستن با خود بیاورند تا «اطاعت و وفاداری» خود را از هیبتالله نشان دهند.
یک نوار صوتی در اختیار روزنامه ۸صبح قرار گرفته که در آن یکی از مقامهای محلی طالبان در بادغیس به تمامی آموزگاران و کارمندان معارف این ولایت دستور میدهد که از این پس هیچکس حق آوردن تلفن هوشمند به دفترهای دولتی را ندارد و از ساعت ۸ صبح تا ۴ عصر نیز اجازه استفاده از این تلفنها را ندارند.
در این نوار صوتی آمده است: «از روز شنبه [دو روز قبل] تلفنهای هوشمند بهطور کامل ممنوع است. جلسه گرفته شده است؛ هر کسی که از روز شنبه از آن استفاده کند، به محکمه نظامی معرفی میشود و تلفنش شکستانده خواهد شد. عکسگرفتن و عکاسی کاملاً ممنوع است. تلفنهای غیرهوشمند بگیرید، تنها برای تماس استفاده کنید. از طریق واتساپ هیچ نوع تماس پذیرفتنی نیست و بعد از ساعت چهار، ما مسوولیتی نمیپذیریم.»
یکی از کارمندان دولتی زیر سلطه طالبان در هرات نیز در گفتوگو با روزنامه ۸صبح تایید میکند که طالبان به آنان هشدار دادهاند در زمان رسمی کار از تلفنهای هوشمند استفاده نکنند و در صورت عدم پیروی از این دستور، به دادگاه نظامی این گروه معرفی خواهند شد. او میگوید: «استفاده کارمندان دولتی هرات از گوشیهای هوشمند ممنوع است و متخلفین به دادگاه نظامی برده میشوند؛ این دستور امروز ابلاغ شده است.»
یکی از کارمندان دولتی زیر سلطه طالبان در کابل با تایید دستور منع استفاده از تلفنهای هوشمند میگوید: «فقط یک فرمان بدهند، دیگر کسی در بیرون نمیتواند استفاده کند، خلاص. بعدش هم به خیال راحت انترنت را قطع میکنند. صد درصد به کارمندان سابق اعتماد ندارند، از همین خاطر تلفنها را ممنوع کردهاند.»
یکی از کارمندان دولتی زیر سلطه طالبان در کابل با تایید دستور منع استفاده از تلفنهای هوشمند میگوید: «فقط یک فرمان بدهند، دیگر کسی در بیرون نمیتواند استفاده کند، خلاص. بعدش هم به خیال راحت انترنت را قطع میکنند. صد درصد به کارمندان سابق اعتماد ندارند، از همین خاطر تلفنها را ممنوع کردهاند.»
همچنان ویدیویی از ولایت خوست در شبکههای اجتماعی منتشر شده که در آن دیده میشود تلفنهای هوشمند شکسته میشوند. منابع میگویند این تلفنها مربوط به آموزگاران یک مکتب در ولایت خوست است که شکسته شدهاند.
همزمان، منابع محلی در خوست میگویند روند شکستاندن تلفنهای هوشمند معلمان امروز نیز جریان داشته و از همه خواسته شده است که تلفنهای خود را با خود بیاورند و برای پیروی از هیبتالله آن را بشکنند. به گفته منابع، امروز در مکاتب از معلمان بهگونهای غیرمستقیم و با نیرنگ درباره داشتن موبایلهای هوشمند پرسوجو شده و سپس نامهای آنان ثبت گردیده و هشدار داده شده است که فردا موبایلهای خود را برای شکستن بیاورند یا آن را به طالبان تسلیم کنند تا در چارچوب اطاعت از این گروه شکسته شود. به معلمان گفته شده است که تلفنهای هوشمند «درخشش شیطان» بوده و وسایلی هستند که نباید استفاده شوند.
منابع میافزایند که معلمان، که حتا در آرزوی ده افغانی هستند، شکستن موبایل سالم برایشان بسیار سنگین تمام میشود؛ به همین دلیل اکثریت آنان تلاش کردهاند موبایلهای قدیمی پیدا کنند تا امروز یا آنها را بشکنند یا به نمایندهگان طالبان تحویل دهند.
همچنان ویدیوی دیگری در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد شماری از اعضای طالبان تلفنهای هوشمند خود را میشکنند. منابع میگویند این جنگجویان طالبان برای نشان دادن اطاعت از هبتالله و وفاداریشان به دستورات، دست به این اقدام زدهاند.
در همین حال، بسمالله تابان، پژوهشگر مسایل امنیتی، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگوید که نگرانی طالبان از تلفنهای هوشمند، پیش از آنکه یک نگرانی شرعی یا اداری باشد، یک نگرانی جدی امنیتی است.
آقای تابان میگوید: «طالبان با آنکه علاقهمند به بازتاب اطلاعات در رسانههای جمعی است و پس از سالهای ۲۰۱۰ از آن بهعنوان یکی از ابزارهای مهم برای تبلیغ روایت خود استفاده کرده، اما اکنون نگران است که قادر به مدیریت این همه حساب کاربری، حتا آنهایی که در اختیار اعضا و هوادارانش است، نیست.» به گفته او، طالبان نگران رسوا شدن و انتشار واقعیتهایی است که هر روز در افغانستان جریان دارد. او تاکید میکند که ممنوعیت تلفنهای هوشمند در ادارات این گروه، در واقع مقدمهای برای وضع ممنوعیت گسترده استفاده از تلفنهای هوشمند در سراسر کشور خواهد بود.
این پژوهشگر امنیتی میافزاید: «بهطور کل، طالبان ترجیح میدهند که منفور باشند، اما ترسشان در جامعه حاکم باشد، تا اینکه محبوب باشند و کسی از آنها هراس نداشته باشد.»
کارمندان نهادهای دولتی زیر سلطه طالبان میگویند که این محدودیتها ناشی از نگرانی طالبان از گسترش آگاهی عمومی و شکلگیری اعتراضات مردمی از طریق شبکههای اجتماعی است. به گفته آنان، امروزه رسانهها و فضای مجازی به ابزار مهمی برای اطلاعرسانی و ارتباط میان مردم تبدیل شدهاند و محدود کردن آنها نمیتواند نارضایتیهای موجود را از بین ببرد.
