محمدآصف آهنگ، تاریخنگار و از آخرین بازماندگان سلسه سوم مشروطیت به تاریخ ۲۲ اسد سال روان در یکی از شفاخانههای شهر ونکوور کشور کانادا چشم از جهان فروبست. آقای آهنگ فرزند مهدی خان چنداولی و منشی حزب وطن به رهبری غلام محمد غبار، تاریخنویس شهیر کشور بود. دلیل مرگ آقای آهنگ سکته قلبی خوانده شده است.
این هم زندگینامه کوتاه آقای آهنگ که از سایت آسمایی به عاریت گرفته شده است:
محمدآصف آهنگ در سال ۱۳۰۴ خورشیدی در شهر کابل چشم به جهان گشود. پدرش میرزا مهدی خان سرمنشی اعلیحضرت امانالله خان و از شخصیتهای برجسته جنبش مشروطیت دوم بود. میرزا مهدی خان در سال ۱۳۱۲ به جرم فعالیت برای برگشت شاه امانالله، با تنی چند از همزنجیران خویش در جنب زندان دهمزنگ به دار آویخته شد. چنان که میرغلام محمد غبار مینویسد وقتی میرزا مهدی خان دید که «محمدولیخان را از دیگران، پیشتر به دار میآویزند؛ فریاد زد: «اول مرا به دار بیاویزید تا مرگ چنین مردی را نبینم.»!
به این ترتیب، محمدآصف هشتساله بود که از داشتن پدر و هم از حق آموزش در مکتب محروم ساخته شد و اما از برکت همت و تدبیر مادر همراه با دیگر برادرانش به آموزش خصوصی روی آورد.
آنگاه که زمانه دگرگون شد و سردار شاه محمودخان، به قدرت رسید، محمدآصف آهنگ، اجازه یافت تا در موسسات غیردولتی کار کند. همان بود که در سال ۱۳۲۳ خورشیدی کارمند نساجی افغان شد. او سالیان متمادی- از بست کاتب گرفته تا رییس- در همین موسسه خدمت کرد.
زمانی که در ۱۶ ماه جدی سال ۱۳۲۹ خورشیدی جمعیت وطن پایهگذاری شد، آصف آهنگ هم عضویت این سازمان را کسب کرد. به این ترتیب آصف آهنگ همان گونه که آرزوی مادرش بود، در راه پدر رفت. در همین زمان بود که نام خانوادگیاش را هم از «مهدیزاد» به «آهنگ» تغییر داد.
زمانی که در سال ۱۳۳۱ رهبران شناختهشده مشروطهخواهی زندانی شدند، مسوولیت رهبری عملی «جمعیت وطن» بر عهده آصف آهنگ گذاشته شد. بالاخره شب عید قربان سال ۱۳۳۶ او را هم با گروهی از سران دیگر جنبش مشروطهخواهی، به اتهام بیبنیاد همکاری با عبدالملک عبدالرحیمزی که متهم به کودتا شده بود، زندانی کردند.
با پایان دورهای صدارت سردار محمدداوود، آصف آهنگ نیز همراه با دیگر زندانیان سیاسی، آزاد شد. او با رهایی از زندان دوباره راه مبارزه سیاسی را در پیش گرفت و عضو ولسیجرگه شد.
پس از کودتای ثور و ورود نیروهای شوروی به افغانستان، به رغم مراجعات زمامداران جدید قدرت، آصف آهنگ از همکاری سیاسی با رژیم کودتا امتناع ورزید. پس از اعلام «مشی مصالحه ملی» توسط دوکتور نجیبالله و گشایش نسبی فضای سیاسی، آصف آهنگ دوباره با شماری از همفکرانش فعالیت مستقلانه سیاسی با هدف فراهمسازی زمینه برای برگزاری انتخابات آزاد و دادن فرصت و امکان به مردم افغانستان برای انتخاب نظام دلخواه شان را آغاز کرد. اما پس از وقایع ثور دوم ناگزیر به مهاجرت شد. ابتدا مدتی در پیشاور اقامت گزید و بالاخره عازم کانادا شد- جایی که تا زمان مرگ در آن اقامت داشت.
آصف آهنگ در مهاجرت نیز دست از مطالعه و مبارزه بر نداشت. در زندگی مهاجرت او به علاوه شمار کثیری از مقالات و مصاحبهها با رسانههای افغانی، این کتب را نگاشته است:
کتب منتشر شده:
یادداشتها و برداشتهایی از کابل قدیم
جهانبینی عارف
زندان
سطری چند از تاریخ و چشمدیدهای من (فشردهای از حوادث امروز)
جنبش هزارهها و اهل تشیع در افغانستان
پاسخی به اتهامات نبی عظیمی
جلادان تاریخ زیاد اند (مجموعه مقالات)
آثار منتشر ناشده:
تاریخ در ایدیولوژیهای مختلف (در چهار جلد)
برای معلومات بیشتر درباره کارنامه آقای آهنگ به ویبسایت آسمایی مراجعه کنید.






