شماری از باشندهگان شهر کابل از افزایش کرایه تکسیهای شهری در روزهای اخیر ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که با بالا رفتن قیمت تیل و گاز، رانندهگان موترهای شهری و بینولایتی نیز کرایههای خود را بهصورت خودسرانه افزایش دادهاند. این افراد میافزایند که مردم در کنار بیکاری گسترده و بالا بودن قیمت مواد غذایی، توان تحمل این فشار اقتصادی را ندارند. به گفته باشندهگان، کرایه مسیرهایی که پیش از این ۲۰ افغانی بود اکنون به ۳۰ افغانی و کرایه مسیرهایی که ۳۰ افغانی بود تا ۴۰ افغانی افزایش یافته است. آنان میگویند که کرایه موترها در ساعات پس از عصر دوچند افزایش مییابد. این باشندهگان میافزایند که در بسیاری از موارد، از زنان کرایه بیشتری دریافت میشود؛ بهگونهای که رانندهگان به بهانه نیافتن مسافر زن دیگر، کرایه دو نفر را از یک زن میگیرند.
همزمان با افزایش قیمت تیل بهدلیل نوسانات منطقهای، کرایه وسایط نقلیه نیز افزایش یافته است. باشندهگان کابل میگویند که این موضوع فشار اقتصادی آنها را تشدید کرده و نگرانیهای گستردهای ایجاد کرده است.
فهیم، یکی از باشندهگان کابل، میگوید افزایش کرایه موترها در پی بالا رفتن بهای تیل و گاز نگرانکننده است و بیشتر خانوادههای کمدرآمد را زیر فشار قرار داده است. او میافزاید که در صورت نبود نظارت، این روند ممکن است ادامه یابد. او همچنین تاکید میکند که برخی تاجران از شرایط استفاده کرده و با ذخیرهسازی مواد، در زمانهای بحرانی آن را به بهای بلندتر به فروش میرسانند.
فهیم میگوید: «افزایش کرایه موترها یک موضوع بسیار مهم است، بهویژه در این روزها که بهای تیل، گاز و مواد اولیه بهگونه دوامدار در حال افزایش است. برخی فروشندهگان کالاهایی را که به نرخ قبلی خریداری کردهاند، ذخیره میکنند تا بعداً با قیمت بلندتر بفروشند. در حال حاضر بسیاری از مردم به شغلهای آزاد مانند کراچیداری و رانندگی رو آوردهاند که وابسته به سوخت است. با افزایش بهای سوخت، درآمد آنان کاهش یافته و مشکلات اقتصادیشان بیشتر شده است.»
احرار، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که افزایش کرایه موترها با توجه به درآمد ماهانهاش، او را نگران ساخته است. او میافزاید که رانندهگان و تاجران نباید از وضعیت اقتصادی مردم سوءاستفاده کنند.
این باشنده کابل میگوید: «هر زمان که بهای تیل و گاز افزایش مییابد، رانندهگان بهگونه خودکار نرخها را بالا میبرند. متأسفانه این به یک واقعیت همیشهگی تبدیل شده است.»
شاهکامل، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید در روزهای اخیر بارها شاهد افزایش کرایهها بوده است. به گفته او، زمانی که بهای سوخت بالا میرود کرایهها افزایش مییابد، اما هنگام کاهش قیمت، کرایهها ثابت باقی میماند. او میگوید: «در روزهای اخیر چندین بار شاهد افزایش کرایه موترها بودهام. زمانی که بهای تیل و گاز بالا میرود، کرایهها نیز افزایش مییابد؛ اما وقتی قیمت سوخت کاهش پیدا میکند، کرایهها به همان حالت قبلی باقی میماند. حتا در برخی موارد، همین موضوع باعث بحث و درگیری میان مسافران و رانندهگان شده است.»
این باشنده کابل همچنین میافزاید که شماری از رانندهگان از زنان کرایه دو تن را به بهانه نبود مسافر زن دیگر دریافت میکنند؛ موضوعی که به گفته او باعث نارضایتی و تنش میشود. او ادامه میدهد: «بیشتر رانندهگان چوکی پیشرو را به زنان اختصاص میدهند و از آنان بهزور کرایه دو نفر را میگیرند که این کار خلاف اصول انسانی است. من خودم چندین بار با این موضوع روبهرو شدهام. گاهی حتا راننده از یک زن میخواهد از موتر پایین شود تا بتواند دو مسافر دیگر سوار کند؛ موضوعی که باعث ایجاد تنش و احساس نارضایتی در میان مردم میشود.»
مجید، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید برای زنان و دختران، افزون بر افزایش کرایهها، مشکلات رفتوآمد نیز بیشتر شده است. او میافزاید: «برای زنان، اگر در چوکی پیشرو بنشینند، کرایه دو نفر گرفته میشود. در برخی موترها حتا در ساعات ناوقت نیز زنان ایستاده میمانند و بهدلیل حضور مردان، چوکی به آنان داده نمیشود.»
شکور، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید: «در کارته نو زندهگی میکنیم. از پیش فروشگاهها صدا میزنند که ۳۰ یا ۴۰ افغانی سواری میگیرند. مردم بهدلیل ناتوانی مالی حتا برای کرایه ۲۰ افغانی هم مجبور میشوند در داله موتر سوار شوند. باید نظارت جدی وجود داشته باشد.»
پیش از این، وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان هشدار داده بود که هیچ رانندهای حق ندارد کرایه وسایط نقلیه را بهگونه خودسرانه افزایش دهد و تاکید کرده بود که در صورت مشاهده تخلف، با متخلفان برخورد خواهد شد.
در حال حاضر، بهای تیل در بازارهای کابل بین ۷۰ تا ۷۲ افغانی و گاز تا ۶۳ افغانی به فروش میرسد.
