شماری از شهروندان کشور در واکنش به اظهارات اخیر مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی رییسالوزرای طالبان راجع به محو تعصب در افغانستان، میگویند که تعصب زبانی، قومی و سمتی زیر پرچم طالبان رشد کرده است. به گفته آنان، طالبان به جای اقدامات عملی در راستای رشد و ترویج مدارای قومی و سمتی در کشور، مداراستیزی را پیشه کرده و با شهروندان براساس تفاوتهای زبانی، قومی و سمتی برخورد میکنند. آنان همچنان فرماندهان و جنگجویان پایینرتبه طالبان را به سرکشی از فرمان هبتالله درباره خودداری از اعمال تعصب، متهم میسازند و توضیح میدهند که سیاستهای طالبان در قبال زبان فارسی و گویندهگان آن نمونه آشکار برخورد دوگانه این گروه با شهروندان است.
عبدالحی، باشنده پنجشیر، در صحبت با روزنامه ۸صبح میگوید: «طالبان با شهروندان نظر به تفاوت زبانی، قومی و سمتی تبعیض قایل هستند. طالبان نهتنها برای از بین بردن تبعیض هیچ کاری نکردند، بلکه به رشد تعصبات زبانی و قومی دامن زدند.» او استدلال میکند: «شما در ادارههای دولتی در پنجشیر مراجعه کنید، یک رییس فارسیزبان پیدا نمیتوانید. به مردم پنجشیر و کاپیسا اسناد لازم مانند پاسپورت، نکاحنامه وغیره بسیار به مشکل و پس از ماهها انتظار داده میشود.» او علاوه میکند: «زندانهای پایتخت از مردم تاجیک پر است. طالبان در پنجشیر، پروان و تخار حیران ماندهاند که زندانیان را در کجا نگهداری کنند؛ چون گنجایش نیست. در هر زندان بیشتر از حد لازم زندانی نگهداری میشوند. بیشتر این زندانیان کسانی هستند که به خاطر تفاوت قومی و زبانی با طالبان، بازداشت شدهاند.»
احمدسراج، باشنده کاپیسا، نیز از برخورد دوگانه طالبان با شهروندان فارسیزبان شکایت دارد. او میگوید: «اگر کار ما به محکمه یا ادارههای دولتی بند میباشد، باید عریضه را به زبان پشتو بنویسیم و به مسوولان طالبان با زبان پشتو توضیح دهیم که مشکل ما چیست. اکثر طالبان فارسی بلند هستند، ولی وقتی نزدشان میرویم میگویند به پشتو صحبت کنید که ما فارسی بلند نیستیم.» این باشنده کاپیسا میافزاید: «زبان فارسی را همه مردم افغانستان میفهمند. طالبان طوری برخورد میکنند که فارسی یک زبان بیگانه است. ماموران فارسیزبان دولت از ترس اخراج از وظیفه توسط طالبان به پشتو صحبت میکنند. این تعصب نیست چیست؟» او بیشتر توضیح میدهد که حتا تابلوهای ادارههای دولتی در مناطق تاجیکها، هزارهها و اوزبیکها تنها به زبان پشتو است.
منیژه، معلم یکی از مکاتب دولتی در کابل، با انتقاد از برخوردهای تبعیضآمیز طالبان میگوید: «مقامهای طالبان به خاطر بازی دادن جامعه جهانی دروغ میگویند که تبعیض در افغانستان وجود ندارند. کدام مقام فارسیزبان و یا اوزبیک فعلاً صلاحیت دارد درباره مسایل ملی کشور تصمیم بگیرد. همه تصمیمهای طالبان بوی قومی میدهد و این تعصب را مردم افغانستان و جامعه جهانی درک میکنند و به اظهارات طالبان بازی نمیخورند.»
نهتنها شهروندان افغانستان، بلکه مقامهای بلندپایه کشورهای همسایه نیز اعمال تعصبات زبانی، قومی و مذهبی از سوی رهبران و افراد طالبان را تأیید میکنند. حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران در امور افغانستان، در دهم میزان سال روان خورشیدی در جریان یک مصاحبه تصویری با خبرگزاری «جمهوری اسلامی» گفته است که او همواره به طالبان مشورت داده که نظام تکقومی، تکزبانی، تکجنسیتی و تکمذهبی آنان پاسخگوی نیازهای مردم افغانستان نیست. به سخن او، افغانستان کشوری با تنوع زبانی، قومی و مذهبی است و باید در قسمت رفع تعصبات در این کشور اقدام شود. او اضافه کرده است: «نگاه ما دعوت مقامهای حکومت سرپرست برای مشارکت همه افراد صالح از میان اقشار متنوع و مختلف افغانستان است.»
طالبان اما شکایتهای شهروندان و مقامهای دولتی کشورهای همسایه و جهان درباره اعمال تعصب از سوی این گروه را همواره نادیده میگیرند و ادعا میکنند که فضای صلحآمیز و به دور از تعصب در افغانستان حاکم است. مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی ریاستالوزرای طالبان در یازدهم میزان امسال در یک نشست امنیتی در ولایت پنجشیر گفته است که رهبری طالبان به هیچ کسی اجازه نمیدهد تا تعصب زبانی، قومی و مذهبی را در افغانستان اعمال کند. به گفته او، همه مقامهای بلندپایه و افراد این گروه بدون درنظرداشت تفاوتهای زبانی، قومی و سمتی با شهروندان برخورد یکسان دارند.
رادیوتلویزیون ملی زیر اداره طالبان گزارش داده است که در این نشست نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت، شیخ محمدخالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر و سمع شکایات، ملاعبدالحق وثیق، رییس عمومی استخبارات، قاری فصیحالدین فطرت، لوی درستیز و حافظ محمدحکیم آغا، والی طالبان برای پنجشیر، نیز حضور داشتهاند.
سیاستها و برخوردهای تبعیضآمیز طالبان در سه سال گذشته همواره مورد انتقاد شهروندان قرار گرفته است. شهروندان کشور میگویند که طالبان سیاست مبارزه با زبان فارسی را در پیش گرفتهاند. به سخن آنان، حذف زبانی فارسی از تابلوهای ادارههای دولتی و تغییر زبان مکاتبات رسمی از فارسی به پشتو در نهادهای دولتی از نمونههای آشکار ستیز طالبان با زبان فارسی میباشد. آنان علاوه میکنند که ایجاد زندان تازه در ولایت پنجشیر نیز بیانگر رفتار تعصبآمیز طالبان با گویشوران زبان فارسی است.
هر چند ملاهبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، سه سال قبل دستور داد که افرادش از برخورد دوگانه با شهروندان برمبنای زبان، خودداری کنند. طبق دستور او، در صورتی که یک فرد بین زبان فارسی و پشتو تبعیض قایل شود، مجازات خواهد شد. اما این دستور رهبر طالبان نیز کارا ثابت نشده و در سه سال گذشته نهادهای طالبان از مجازات هیچ فردی به جرم تعصب زبانی، قومی یا مذهبی خبر ندادهاند.






