روزنامه ۸صبح به اطلاعاتی دست یافته است که نشان می‌دهد برخی از کارمندان ریاست ملکیت‌های شاروالی طالبان در کابل، اطلاعات محرمانه و اسناد آرشیفی مربوط به زمین‌ها و املاک را در اختیار کمیشن‌کاران قرار می‌دهند و در بدل آن، مبالغ هنگفتی دریافت می‌کنند. منابع می‌گویند که این افراد با دسترسی به دفاتر محرمانه ثبت زمین، اطلاعاتی شامل مشخصات مالکان، شماره تذکره، حدود اربعه، موقعیت و مساحت زمین‌ها، شماره اسناد ملکیت، سوابق پرداخت‌ها و مکاتیب اداری را در اختیار کمیشن‌کاران قرار می‌دهند و در بدل عکس‌برداری از هر صفحه این دفاتر، میان دو تا پنج هزار دالر می‌گیرند. به گفته منابع، کمیشن‌کاران با استفاده از این اطلاعات، جزییات و موقعیت زمین‌ها را شناسایی کرده و آن‌ها را در اختیار بازرگانان و خریداران زمین قرار می‌دهند؛ اما برخی منابع مدعی‌اند که این اطلاعات برای تهیه اسناد جعلی ملکیت زمین نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و این روند به یک تجارت گسترده تبدیل شده است.
روزنامه ۸صبح برای بررسی این موضوع، شماری از نمونه‌های دفاتر ثبت و آرشیف ریاست ملکیت‌های شاروالی طالبان را بررسی و از آن‌ها تصویربرداری کرده است. این اسناد نشان می‌دهند که اطلاعات تفصیلی مربوط به مالکان، متقاضیان، قطعات زمین، مساحت، قیمت، حدود زمین، پرداخت‌های مالی، مراحل واگذاری و اجرای قباله در این دفاتر ثبت شده است. همچنان، نمونه‌هایی از دفتر ثبت مکاتیب و عرایض وارده نشان می‌دهد که شماره و تاریخ مکتوب‌ها، مرجع فرستنده، موضوع پرونده‌ها، استعلام‌های مربوط به زمین و سوابق اداری نیز در آرشیف این ریاست نگه‌داری می‌شود. به گفته منابع، دسترسی غیرمجاز به این اطلاعات می‌تواند زمینه سوءاستفاده، جعل اسناد و دست‌کاری در سوابق ملکیت زمین را فراهم سازد.
براساس یافته‌های گزارش، این دفاتر از جمله اسناد محرمانه و مهم ریاست ملکیت‌ها به شمار می‌روند و دسترسی به آن‌ها تنها برای کارمندانی مجاز است که صلاحیت دسترسی به این اطلاعات را دارند. تمامی مشخصات مربوط به زمین‌ها و معاملات انجام‌شده در این دفاتر ثبت است و دسترسی غیرمجاز به این اطلاعات می‌تواند زمینه سوءاستفاده و جعل اسناد ملکیت را فراهم سازد.
منابعی که با روزنامه ۸صبح گفت‌وگو کرده‌اند، از دو تن نام می‌برند که به گفته آنان، اطلاعات محرمانه این ریاست را در اختیار کمیشن‌کاران قرار می‌دهند. کمیشن‌کاران نیز این اطلاعات را با بازرگانان و خریداران زمین شریک می‌سازند و از این طریق، جزییات و موقعیت زمین‌ها را شناسایی می‌کنند.
روزنامه ۸صبح به‌دلیل دست‌نیافتن به دیدگاه این دو تن، از ذکر هویت آنان در این گزارش خودداری می‌کند. به گفته منابع، این دو تن دفاتر اشد محرمانه ریاست ملکیت‌ها را در اختیار کمیشن‌کاران قرار می‌دهند و در بدل ارایه اطلاعات، از آنان پول می‌گیرند.
یک منبع معتبر در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «اساس و بنیاد اسناد هر زمین همین کتاب‌ها است. این دفاتر اشد محرم است و به‌جز کارمندان مجاز، هیچ‌کس حق دسترسی به آن‌ها را ندارد. این اطلاعات که برای کمیشن‌کاران اهمیت دارد و براساس آن اسناد تهیه می‌کنند، شامل نام، نام پدر، ولدیت، محل سکونت، شماره تذکره، حدودات زمین، شماره آویز پرداخت پول، شماره مکتوب‌ها، شماره سند ملکیت و مقدار پول تحویل‌شده بابت زمین است. تمام این اطلاعات در همین دفاتر ثبت شده است.»
این منبع می‌گوید: «دو کارمند برحال ریاست ملکیت‌های شاروالی کابل این کار را انجام می‌دهند. آنان در بدل عکس‌برداری از هر صفحه این دفاتر، از دو هزار تا پنج هزار دالر دریافت می‌کنند؛ هر مبلغی که بتوانند با کمیشن‌کاران توافق کنند.»
منبع دیگری که نخواست جزییات هویتی و اطلاعات مربوط به اظهاراتش در گزارش ذکر شود، می‌گوید: «کمیشن‌کاران براساس همین اطلاعاتی که از ریاست ملکیت‌ها به دست می‌آورند، اسناد جعلی ملکیت زمین تهیه می‌کنند. تا جایی که من بررسی کرده‌ام، پشت این قضیه یک تجارت بزرگ و گسترده جریان دارد.»
روزنامه ۸صبح برخی از نمونه‌های دفاتر ثبت و آرشیف زمین در ریاست ملکیت‌های شاروالی کابل زیر سلطه طالبان را بررسی و از آن‌ها تصویربرداری کرده است. این تصاویر نشان می‌دهند که مشخصات مالکان، شماره قطعات زمین، مساحت، حدود اربعه، قیمت و اطلاعات مربوط به اسناد ملکیت در این دفاتر ثبت شده‌اند. در این نمونه‌ها، اطلاعاتی از جمله نام مالک، نام پدر، محل سکونت، شماره زمین، مساحت آن براساس جریب و بیسوه، حدود زمین از چهار جهت و تاریخ و شماره اسناد ملکیت درج شده است.
در یکی دیگر از نمونه‌های این دفاتر، مشخصات متقاضیان، سوابق واگذاری قطعات زمین و جزییات پرداخت‌های مالی ثبت شده است. این صفحه شامل اطلاعاتی از قبیل شماره مسلسل پرونده، نام و نام پدر متقاضی، شغل، تعداد اعضای خانواده، شماره تذکره، محل سکونت، شماره و مساحت قطعه زمین، قیمت زمین، شماره دستور پرداخت، مبلغ تحویل‌شده، تاریخ پرداخت و مشخصات تعرفه تحویل زمین است. همچنان، وضعیت اعمار خانه‌ها و مراحل اجرای قباله در بخش ملاحظات اداری درج شده و یادداشت‌های دست‌نویس با رنگ‌های سرخ و آبی نیز در بخش‌هایی از این صفحه به چشم می‌خورد.
در نمونه دیگری از اسناد آرشیفی ریاست ملکیت‌ها، یک دفتر ثبت مکاتیب و عرایض وارده دیده می‌شود که اطلاعات مربوط به پرونده‌ها، استعلام‌ها و نامه‌های اداری در آن ثبت شده است. این دفتر شامل شماره و تاریخ صدور و ثبت مکتوب‌ها، شماره مسلسل، مرجع فرستنده، خلاصه موضوع و ملاحظات اداری است. در میان موارد ثبت‌شده، مکاتیب مربوط به تثبیت مالکیت زمین، استعلام قطعات زمین، تحویل و پرداخت بهای زمین و عرایض شهروندان به چشم می‌خورد.
این در حالی است که یافته‌های یک گزارش تحقیقی روزنامه ۸صبح که به‌تازه‌گی منتشر شده، نشان می‌دهد که ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، با همکاری برادرانش کار ساخت یک مجتمع رهایشی را در ساحه سبز قلعه زمان‌خان، واقع در ناحیه شانزدهم شهر کابل، آغاز کرده است. منابع در شهرداری طالبان می‌گویند که این مجتمع در ساحه سبز ساخته می‌شود؛ اما در تفاهم‌نامه امضاشده میان دو طرف، به سبز بودن این ساحه هیچ اشاره‌ای نشده است. این منابع همچنین مدعی‌اند که مجاهد با استفاده از جایگاه و نفوذ خود در میان طالبان، زمینه فعالیت‌های اقتصادی و ساخت مجتمع‌های رهایشی را برای اعضای خانواده‌اش فراهم کرده است.
همچنین، پژوهش انستیتوت جورج دبلیو بوش با عنوان «فساد و غارت منابع دولتی در افغانستان زیر حاکمیت طالبان» که در سال ۲۰۲۴ منتشر شده است، نشان می‌دهد که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، نبود شفافیت در واگذاری قراردادهای دولتی، فروش املاک و صدور جوازها و امتیازها، زمینه سوءاستفاده از صلاحیت‌های رسمی را فراهم کرده است.
گزارش شاخص تحول بنیاد برتلسمان ۲۰۲۶ درباره افغانستان نشان می‌دهد که فساد در میان طالبان و شبکه‌های وابسته به آنان، حاکمیت قانون را تضعیف کرده است. در این گزارش آمده است که مقام‌های بانفوذ طالبان در بسیاری موارد از مجازات مصون می‌مانند و هنگامی که اعضای این گروه قانون را نقض می‌کنند یا از صلاحیت‌های‌شان سوءاستفاده می‌کنند، به‌ندرت تحت پیگرد قرار می‌گیرند.
