منطقه دشت برچی در غرب کابل روز سه‌شنبه، ۳۰ حمل، شاهد انفجارهای پی‌هم بود که مراکز آموزشی را هدف قرار دادند. این انفجارهای مرگ‌بار قلم دانش‌آموزانی را که رفته بودند «درس بخوانند» و «وطن را بسازند»، شکستند. طبق گزارش‌های متعدد، این انفجارها پرتلفات بوده است، هرچند آمار دقیقی از تلفات آن در دست نیست.
انفجار نخست که گفته شده ناشی از ماین جاسازی شده بود، یک مرکز آموزشی به نام «ممتاز» را در منطقه قلعه نو دشت برچی هدف قرار داد. ساعاتی پس از آن، انفجارهای پی‌درپی در لیسه عالی عبدالرحیم شهید به وقوع پیوست. عبدالرحیم شهید، بزرگ‌ترین مکتب در منطقه دشت برچی است و انفجارها هنگام خارج شدن دانش‌آموزان صورت گرفته است و شمار تلفات این انفجار بلند است.
شکایت شده است که طالبان با خانواده‌های قربانیان و داوطلبانی که می‌خواستند به زخمیان خون بدهند و در برابر ورودی شفاخانه‌ها صف کشیده بودند، با خشونت رفتار کرده‌اند و اجازه پوشش خبری این حملات را نیز نداده‌اند.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان برای کابل، گفته است که سه انفجار در مکتب عبدالرحیم شهید در غرب کابل رخ داده و به «هم‌وطنان شیعه» تلفات وارد کرده است. در حالی که منابع مردمی از کشته و زخمی شدن ده‌ها تن خبر داده‌اند، خالد زدران گفته است که طبق آمار ابتدایی شش تن در این انفجارها کشته و ۱۱ تن دیگر زخمی شده‌اند. منابع مردمی اما شمار تلفات را بیشتر از رقم اعلام شده عنوان می‌کنند. تنها ۲۲ کشته و زخمی از این انفجارها به شفاخانه محمدعلی جناح در غرب کابل منتقل شده‌اند.
منابعی به روزنامه ۸صبح گفته‌اند که رقم کشته‌گان این حادثه بیش از ۲۶ نفر است. در شبکه‌های اجتماعی گزارش شده است که پدری سه فرزندش را در این حادثه از دست داده است. تصاویری از یک کودک خردسال نیز نشر شده است که گویا در این انفجار جان باخته است.
باشنده‌گان محل و خانواده‌های قربانیان شکایت کرده‌اند که جنگ‌جویان طالبان با آن‌ها با خشونت رفتار کرده‌اند. طبق تصاویر نشر شده و نیز ادعای باشنده‌گان محل و خانواده‌های قربانیان، نیروهای طالبان چندین نفر از جمله اعضای خانواده‌های قربانیان و نیز داوطلبان اهدای خون را لت‌وکوب کرده‌اند. آن‌ها در برابر ورودی شفاخانه‌ها از جمله شفاخانه محمدعلی جناح صف کشیده بودند.
همین‌طور، خبرنگاران نیز از سوی طالبان اجازه نیافته‌اند که از انفجارها در مکتب عبدالرحیم شهید گزارش تهیه کنند. مرکز خبرنگاران افغانستان گزارش داده است که یک خبرنگار رادیو و تلویزیون راه فردا از سوی طالبان برای ساعاتی بازداشت شده است. گزارش‌هایی در مورد لت‌وکوب خبرنگاران نیز به نشر رسیده است. گفته می‌شود که طالبان برخی از استادان مراکز آموزشی مورد حمله را بازداشت کرده‌اند.
واکنش‌ها
حمله به مکتب عبدالرحیم شهید واکنش‌های گسترده را در بین مردم برانگیخته است. علاوه بر پیام‌های تسلیت و تقبیح که از سوی سیاست‌مداران به نشر شده است، مردم نیز به این حملات واکنش نشان داده‌اند. کاربران شبکه‌های اجتماعی ادعای طالبان در مورد «تأمین سراسری امنیت» را زیر سوال برده‌اند. این چندمین حمله مرگ‌بار پس از تسلط طالبان بر کشور است. در گذشته اتهام اجرای این‌گونه حملات متوجه خود طالبان بود.
مقام‌های طالبان بارها گفته‌اند که پس از آمدن آن‌ها، امنیت در سراسر کشور برقرار شده است و هیچ تهدیدی از سوی گروه‌های تروریستی به شمول داعش وجود ندارد. روایت تامین «امنیت سراسری» از سوی مقام‌های طالبان با گسترده‌گی تبلیغ می‌شود، اما شهروندان با توجه به انفجارها و حملات بر مکاتب و مساجد که پس از تسلط طالبان اتفاق افتاده است، این روایت را به چالش کشیده‌اند.
باشنده‌گان غرب کابل با توجه به پیشینه حملات در این منطقه، انتقاد می‌کنند که چرا جلو حملات هدف‌مند از طریق اتخاذ تدابیر امنیتی ویژه گرفته نمی‌شود. رییس فراری دولت پیشین، محمداشرف غنی، باری وعده داده بود که تدابیر ویژه امنیتی به سطح مناطق سبز کابل را در دشت برچی اعمال می‌کند، اما این وعده او هم مانند دیگر وعده‌هایش جامه عمل نپوشید.
پیشینه حملات به مراکز آموزشی در غرب کابل
حمله به مراکز فرهنگی، ورزشی، آموزشی و مساجد در غرب شهر کابل دارای پیشینه خون‌باری است. در ۲۷ حوت ۱۳۹۶ مرکز آموزشی کوثر دانش هدف سوءقصد انتحاری قرار گرفت که تلفاتی به همراه نداشت. در ۲۵ ماه اسد ۱۳۹۷ آموزشگاه «موعود» واقع در دشت برچی نیز هدف حمله انتحاری قرار گرفت که در نتیجه آن ۴۸ دانش‌آموز کشته شدند و ۶۷ دانش‌آموز دیگر زخم برداشتند.
در جریان چند سال اخیر چند مسجد در غرب شهر کابل هدف حمله انتحاری واقع شده است. طبق اعلام پولیس، در نتیجه حمله به مسجد باقرالعلوم در اول قوس ۱۳۹۵ خورشیدی، ۲۷ نفر کشته شدند و ۶۷ نفر دیگر زخم برداشتند. هم‌چنان حمله انتحاری به مسجد امام زمان در منطقه پل خشک تلفات سنگینی در پی داشت. این حمله در ۲۸ میزان ۱۳۹۶ خورشیدی ۳۹ کشته و ۴۵ زخمی بر‌جای گذاشت.
باشگاه ورزشی «میوند» که یک مکان غیرنظامی و شخصی است، در ۱۴ سنبله ۱۳۹۷ هدف حمله واقع شد که در نتیجه آن ۳۰ تن کشته و ۵۰ تن دیگر زخمی شدند. در سال بعد، به تاریخ ۲۸ اسد ۱۳۹۸ یک تالار عروسی به نام «شهر دبی» در غرب شهر کابل هدف حمله انتحاری قرار گرفت که در نتیجه آن ۸۰ نفر جان باختند و نزدیک به ۲۰۰ نفر دیگر زخمی شدند. یک مرکز فرهنگی به نام تبیان نیز در دشت برچی هدف حمله انتحاری قرار گرفت که در آن ده‌ها تن کشته شدند.
شفاخانه دولتی ۱۰۰ بستر دشت برچی نیز در ۲۳ سنبله سال ۱۳۹۹ هدف حمله گروهی از مهاجمان مسلح قرار گرفت که ۲۴ کشته و ۱۶ زخمی در پی داشت.
در سوم عقرب سال ۱۳۹۹ مرکز آموزشی کوثر دانش هدف حمله انتحاری قرار گرفت که در آن طبق آمار رسمی، ده‌ها تن کشته و زخمی شدند. مسوولیت تمام این حملات به استثنای حمله بر شفاخانه دشت برچی را گروه داعش برعهده گرفته است.
در ۱۸ ثور سال ۱۴۰۰ خورشیدی، دو انفجار پی‌هم در برابر مکتب سیدالشهدا در غرب کابل به وقوع پیوست که در آن نزدیک به ۱۰۰ دختر دانش‌آموز کشته و حدود ۲۰۰ تن دیگر زخمی شدند.
افزون بر این، چندین حمله انفجاری در موترهای لینی نیز در منطقه دشت برچی در سال‌های گذشته به وقوع پیوسته است. این حملات نیز تلفات در پی داشته است.
قابل یادآوری است که آمارهای ارایه شده در این گزارش براساس ارقام ارایه شده از سوی نهادهای دولتی است و ممکن است رقم واقعی و ثبت نشده بیشتر از آن باشد. در مواردی اتفاق افتاده است که زخمیان یک حادثه مدت‌ها پس از انفجار جان باخته و به این ترتیب شمار تلفات تغییر کرده است.
