شماری از صنعت‌کاران صنایع‌دستی از کاهش فروش و کم‌رنگ‌شدن بازار محصولات‌شان ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند تولید صنایع‌دستی نیازمند ظرافت، مهارت و صرف زمان و هزینه قابل‌توجه است؛ اما نبود بازار مناسب و کاهش تقاضا، فعالیت آنان را با چالش‌های جدی در بخش فروش و بازاریابی روبه‌رو کرده است. به گفته آنان، در سال‌های گذشته محصولات صنایع‌دستی مشتریان قابل‌توجهی در داخل و خارج از کشور داشت؛ اما در سال‌های اخیر، شمار مشتریان کاهش یافته است.
صنعت‌کاران همچنین می‌گویند که زنان فعال در این بخش با محدودیت‌هایی برای حضور و اشتراک در نمایشگاه‌ها مواجه‌اند؛ محدودیت‌هایی که به باور آنان، فرصت معرفی و عرضه محصولات و دسترسی به بازارهای جدید را کاهش داده است.
امید (مستعار)، مسوول یکی از کارخانه‌های صنایع دستی، می‌گوید که صنایع‌دستی با ظرافت و زحمت فراوان تولید می‌شود؛ اما بازار فروش این محصولات در سال‌های اخیر با کاهش روبه‌رو شده است. به گفته او، صنعت‌کاران پیش از این هم مشتریان داخلی و هم مشتریان خارجی داشتند.
مسوول این این کارخانه صنایع دستی می‌گوید: «پیش از این، سفارش‌های خارجی را به‌صورت آنلاین دریافت می‌کردیم و از طریق شرکت‌های خدماتی به مشتریان ارسال می‌کردیم؛ اما اکنون به‌دلیل نامناسب‌بودن شرایط اقتصادی در داخل کشور، قدرت خرید مشتریان داخلی کاهش یافته است. از سوی دیگر، مشکلات مربوط به راه‌های انتقال نیز سبب شده بازار مشتریان خارجی کم‌رنگ شود.»
حیفا الکوزی، صنعت‌کار، می‌گوید که صنعت‌کاران و هنرمندان صنایع دستی با وجود تلاش و علاقه فراوان، برای زنده نگهداشتن هنرهای دستی کشور و تامین هزینه‌های زنده‌گی از راه دسترنج‌شان، با مشکلات جدی در بخش فروش و بازاریابی محصولات روبه‌رو هستند.
الکوزی می‌افزاید: «ما صنعت‌کاران با زحمت زیاد تلاش می‌کنیم هنر و صنایع دستی کشورمان را زنده نگهداریم و از راه دسترنج خود زنده‌گی کنیم؛ اما متاسفانه این روزها بازار فروش بسیار کم‌رنگ شده و مشتری و بازار مناسب برای فروش محصولات خود نداریم.»
این صنعت‌کار می‌گوید که زنان صنعت‌کار با محدودیت‌هایی برای حضور و اشتراک در نمایشگاه‌ها نیز روبه‌رو هستند و این وضعیت، فرصت معرفی و فروش محصولات آنان را کاهش داده است.
او می‌گوید: «ما کمک زیادی نمی‌خواهیم؛ فقط فرصت کار، فروش و دیده‌شدن می‌خواهیم. لطفاً صدای ما را بشنوید و برای حل این مشکلات قدمی بردارید.»
احمد (مستعار)، مسوول یکی دیگر از کارخانه‌های صنایع‌دستی، می‌گوید که شمار زیادی از زنان در قالب تیم‌های کاری در خانه به تولید صنایع‌دستی مشغول‌اند و در ماه‌های اخیر، کیفیت و استاندارد محصولات آنان نیز بهبود یافته است؛ اما بازار خرید و فروش این محصولات بسیار کم‌رونق شده است.
مسوول این کارخانه می‌گوید: «روزهایی می‌شود که در طول یک روز حتا یک فروش هم نداریم. به‌دلیل کم‌رنگ‌شدن بازار صنایع‌دستی، ناگزیر شدیم شمار کارکنان خود را کاهش دهیم.»
احمد می‌افزاید: «اگر زمینه‌ای برای به‌نمایش‌گذاشتن محصولات ما در بازارهای جهانی فراهم شود و صنایع‌دستی افغانستان به کشورهای دیگر معرفی شود، بازار فروش ما نیز رونق خواهد گرفت و میزان خرید و فروش افزایش خواهد یافت. با وجود زحمتی که می‌کشیم، متاسفانه نتیجه مطلوبی به‌دست نمی‌آوریم.»
در همین حال، سیر قریشی، کارشناس مسایل اقتصادی، هشدار می‌دهد که کم‌رنگ‌شدن بازار فروش صنایع‌دستی، به‌طور مستقیم بر درآمد صنعت‌کاران اثر گذاشته و فرصت‌های کاری، به‌ویژه برای زنان و خانواده‌هایی را که از خانه کار می‌کنند، کاهش می‌دهد.
قریشی می‌گوید: «وقتی فروش پایین باشد، تولیدکننده توان خرید مواد اولیه، توسعه کار و استخدام افراد جدید را از دست می‌دهد و شماری از صنعت‌کاران ناگزیر می‌شوند این حرفه را ترک کنند.» به گفته او، کاهش قدرت خرید مردم، افزایش قیمت مواد اولیه، ورود کالاهای ارزان و تولیدات ماشینی، ضعف در بازاریابی و دسترسی محدود به بازارهای داخلی و خارجی از مهم‌ترین عوامل کاهش تقاضا برای صنایع‌دستی است.
این کارشناس اقتصادی تاکید می‌کند که برای بهبود وضعیت بازار صنایع‌دستی، باید به ارتقای کیفیت و طراحی محصولات متناسب با نیاز بازار، گسترش فروش آنلاین، برگزاری نمایشگاه‌ها و فراهم‌کردن زمینه صادرات توجه شود.
این در حالی است که پس از حاکمیت طالبان و انزوای جهانی افغانستان، در کنار سایر بخش‌ها، صنایع دستی نیز جایگاه و نقشی را که در بازارهای جهانی به دست آورده بود، تا حد زیادی از دست داده و تولیدات آن کم‌رنگ شده است. صنعت‌گران، به‌ویژه زنان که نقش مهمی در تولید این محصولات داشتند، به‌دلیل محدودیت‌های شدید جنسیتی قادر به تولید، فروش و معرفی کالاهای خود نیستند و از سوی دیگر، افت بی‌پیشینه اقتصادی بر وخامت اوضاع افزوده است.
