شماری از باشندهگان شهر کابل از افزایش پرچاویهای برق در روزهای اخیر شکایت دارند و میگویند که این وضعیت زندهگی روزمره، کسبوکارها و خدمات شهری را با مشکلات جدی روبهرو کرده است. به گفته آنان، قطع برق نهتنها دسترسی به انترنت و وسایل ارتباطی را مختل میکند، بلکه روند دسترسی مردم به آب را نیز با مشکل مواجه میسازد. این باشندگان میافزایند که برای مقابله با این مشکل، ناگزیر به استفاده از پاوربانک، باتری و سایر وسایل جایگزین هستند؛ اما این راهحلها نیز پایدار و موثر نیست و تنها بخشی از مشکلات را برطرف میکند.
برخی از باشندگان کابل در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که با وجود منابع متعدد تامین برق، مشکل کمبود و قطعهای مکرر برق همچنان پابرجاست. آنان تاکید میکنند که پرچاویهای مکرر و نامنظم برق نهتنها دسترسی به آب، انترنت و وسایل ارتباطی را مختل کرده، بلکه بر آموزش، فعالیتهای کاری و سایر امور روزمره نیز تاثیر منفی گذاشته است.
نوید نوربخش، یکی از باشندگان شهر کابل، میگوید که افغانستان با افزایش مصرف برق و وابستهگی به برق وارداتی از کشورهای همسایه روبهرو است. به گفته او، هر سال با افزایش گرما یا سرما و بالا رفتن تقاضا برای برق، کمبود برق و پیامدهای گسترده آن بیشتر احساس میشود. نوربخش میافزاید که پرچاوی برق تاثیرات گستردهای بر زندگی روزمره مردم دارد، بهویژه بر دانشجویان، دانشآموزان و افرادی که بهصورت آنلاین کار یا آموزش میبینند؛ زیرا در زمان قطع برق، دسترسی به انترنت و وایفای نیز محدود میشود.
این باشنده کابل میگوید: «در زمان قطع برق، افرادی که بهصورت آنلاین درس میخوانند یا کار میکنند با مشکلات زیادی روبهرو میشوند و فعالیتهای آموزشی و کاری آنان مختل میگردد. در حال حاضر، بسیاری از کورسها و برنامههای آموزشی بهصورت آنلاین برگزار میشود، اما در ساعات شب، نبود برق باعث میشود دانشآموزان و محصلان نتوانند بهموقع در صنفهای مجازی شرکت کنند یا به منابع آموزشی دسترسی داشته باشند. من نیز بارها بهدلیل قطع برق، صنفهای آنلاین خود را از دست دادهام. چندین بار در جریان مصاحبههای کاری آنلاین، یا جلسههی کاری برق قطع شده و ارتباطم با طرف مقابل از بین رفته است. در بسیاری از موارد، پس از قطع برق، انترنت و وایفای نیز از دسترس خارج میشود و بازگشت دوباره به صنف یا جلسه آنلاین زمانبر است.»
زرمینه شریفی، یکی از باشندهگان ناحیه یازدهم شهر کابل، میگوید که میزان قطع برق در مناطق مختلف متفاوت است و گاهی پرچاویها تا شش یا هفت ساعت و حتا بیشتر ادامه مییابد. به گفته او، در برخی موارد برق تنها برای یک یا دو ساعت در دسترس است و گاهی نیز مردم برای یک تا دو روز بهطور کامل از برق محروم میمانند.
بانو شریفی میگوید: «وضعیت قطع برق قابل پیشبینی نیست و در هر ساعت از شبانهروز، چه در روز و چه در شب، امکان پرچاوی وجود دارد. در برخی موارد، برق تنها برای یک یا دو ساعت در دسترس است. در فصلهای تابستان و زمستان، این مشکل بیشتر احساس میشود، زیرا نیاز مردم به استفاده از وسایل برقی افزایش مییابد. گاهی پیش میآید که برای یک یا دو روز اصلاً برق نداشته باشیم. نبود برق مشکلات زیادی را به وجود میآورد. امروزه تقریباً تمام کارهای روزمره به برق وابسته است؛ از نظافت و شستوشو گرفته تا سایر امور خانه. در زمان قطع برق، تلفنهای همراه نیز شارژ نمیشود و ارتباط ما با اعضای خانواده قطع میشود. این مشکل بارها برای ما پیش آمده است که بهدلیل نبود برق، چندین روز نتوانستهایم با اعضای خانواده خود که در خارج از کشور زندهگی میکنند، تماس بگیریم و صحبت کنیم.»
الهام، یکی از باشندگان شهر کابل، میگوید: «پرچاوی برق در کابل موضوع تازهای نیست و سابقه طولانی دارد. مدتی وضعیت بهتر شده بود، اما اخیراً دوباره مشکل قطع برق افزایش یافته است. نکته قابل توجه این است که حتا در صورت نبود برق یا نوسان آن، در صرفیه برق تغییر قابل ملاحظهای به وجود نمیآید و قطع و وصل مکرر برق خسارات اقتصادی قابل توجهی به خانوادهها وارد میکند.» او میافزاید که برای مدیریت مشکلات ناشی از قطع برق، از پاوربانک و سایر وسایل ذخیره انرژی استفاده میکند؛ اما به گفته او، این راهحلها نیز همیشه کارساز نیستند.
الهام میگوید: «گاهی پاوربانکها نیز شارژ ندارند، بهویژه زمانی که برق ناوقت شب وصل میشود. این وضعیت برای من که بهصورت آنلاین کار میکنم، بسیار مشکلساز است. در فصل زمستان نیز بارها پیش آمده که موبایل و پاوربانک خود را به مرکز آموزشی که برادرم در آن درس میخواند میفرستادم تا برایم شارژ کند. جالب اینجاست که ما برای برق پول پرداخت میکنیم، اما در بسیاری از مواقع برق در دسترس نیست. این موضوع نه تنها در انجام کارهای روزمره اختلال ایجاد میکند، بلکه بر فعالیتهای آموزشی و کاری نیز تاثیر منفی میگذارد. امیدوارم وضعیت برق دوباره بهبود یابد و مردم کمتر با این مشکلات روبهرو شوند.»
سهیلا صدیقی، یکی دیگر از باشندهگان شهر کابل، میگوید که قطع برق سبب اختلال در تمامی فعالیتهای روزمره او میشود. به گفته وی، نبود برق تنها به خاموشی محدود نمیشود، بلکه کمبود آب را نیز به دنبال دارد و مشکلات متعددی را برای خانوادهها ایجاد میکند.
این بانو میافزاید: «در زمان قطع برق، بهویژه برای ما که در بلاکهای رهایشی زندهگی میکنیم، دسترسی به آب نیز مشکل میشود. پس از قطع برق، آب معمولاً برای یک یا دو ساعت دیگر جریان دارد، اما پس از آن همراه با برق، آب نیز قطع میشود. به همین دلیل مجبور هستیم همیشه مقداری آب در خانه ذخیره کنیم. اگر در خانه نباشیم یا متوجه قطع برق نشویم، با کمبود آب روبهرو میشویم. در کنار مشکل کمبود آب، موضوع شارژ موبایل نیز بسیار جدی است. من که بهصورت آنلاین کار میکنم و درس میخوانم، در زمان قطع برق با مشکلات زیادی مواجه میشوم، زیرا شارژ تلفن همراهم بهسرعت تمام میشود و امکان ادامه کار و اشتراک در صنفهای آنلاین را از دست میدهم.»
این بانو میافزاید: «در این روزها که هوا رو به گرمی میرود، همه به استفاده از بادپکه یا کولر (AC) نیاز دارند، اما متاسفانه بهدلیل نبود برق، امکان استفاده از این وسایل وجود ندارد. علاوه بر این، در انجام کارهای روزمره نیز با مشکل مواجه میشویم؛ برای مثال نمیتوانیم از ماشین لباسشویی استفاده کنیم و مجبور میشویم یا ناوقت شب و یا صبح زود، در صورت موجودیت برق، این کارها را انجام دهیم. مدتی قبل وضعیت برق بهتر شده بود، اما اکنون مشخص نیست چرا دوباره مشکلات افزایش یافته است. با آغاز فصل گرما یا سرما و افزایش تقاضا برای برق، پرچاویها نیز بیشتر میشود. در این روزها گاهی سه تا چهار ساعت برق نداریم و در برخی موارد حتا یک روز کامل نیز برق در دسترس نیست.»
پرچاوی برق یکی از چالشهای همیشهگی در سیستم انرژی افغانستان، بهویژه در پایتخت و شهرهای بزرگ است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که میزان تقاضای شهروندان و صنایع برای مصرف برق، بسیار بیشتر از ظرفیت تولید داخلی و مقدار برق وارداتی کشور باشد.
در همین حال برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) به تازهگی اعلام کرده است که افغانستان حدود ۸۰ درصد برق خود را وارد میکند و بیش از ۹۰ درصد آن از کشورهای آسیای مرکزی و باقی از ایران تامین میشود.
این سازمان همچنین افزوده که افغانستان ظرفیت بزرگی در انرژیهای تجدیدپذیر دارد، اما بخش زیادی از این منابع هنوز استفاده نشده باقی مانده است.
دفتر برنامه توسعه سازمان ملل گفته است که بهرهگیری درست از این منابع میتواند نیازهای انرژی کشور را چندین برابر تامین کند و در بلندمدت افغانستان را به صادرکننده انرژی تبدیل سازد.






