پاتوق قومی یا اداره خدماتی؛ ۸۰درصد کارمندان ترافیک طالبان در کابل از میدان وردک هستند

یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که اداره ترافیک زیر کنترل طالبان به مرکزی برای انحصارگرایی قومی و تسلط ولایت‌های میدان وردک و قندهار تبدیل شده است. براساس این یافته‌ها، حدود ۸۰ درصد مدیران، آمران و کارکنان کلیدی این اداره از ولایت میدان وردک هستند و تمامی بست‌های مدیریتی و آمریت‌ها در اختیار پشتون‌های وردکی و قندهاری قرار دارد. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که از مجموع ۲۱ مدیریت و آمریت ریاست عمومی ترافیک، ۱۸ مدیریت و آمریت همه از ولایت میدان وردک هستند. کارمندان دوره پیشین حکومت، به‌ویژه تاجیک‌ها و هزاره‌ها، یا خانه‌نشین شده‌اند یا به بست‌های پایین تنزیل یافته و با برخوردهای تبعیض‌آمیز مواجه شده‌اند. منابع می‌گویند ملا بشیر، رییس ترافیک طالبان برای کابل، فاقد توانایی اداری و مسلکی است و برخوردهای قومی او فرصت‌های شغلی را به‌شدت محدود به یک قوم و دو ولایت کرده است.

منابع می‌گویند که وزارت داخله طالبان کمیته‌ای را برای تغییر کارمندان پیشین و جابه‌جایی ملاهای وابسته به این گروه تشکیل داده و تا کنون ده‌ها تن را تنزیل‌بست یا اخراج کرده است. به گفته منابع، سیدالرحیم جاهد، رییس عمومی ترافیک وزارت داخله طالبان، با هماهنگی معینیت ارشد این وزارت، این کمیته را ایجاد کرده است.

منابع می‌افزایند که ریاست این کمیته را حکمت‌الله سمیر، مدیر تأمینات ریاست عمومی ترافیک، بر عهده دارد و مولوی شمس‌الرحمن، مدیر دفتر معاونیت ارشد امور امنیتی، قاری نسیم، مدیر پیژند ریاست ترافیک، مفتی ایمن‌الدین، مدیر دفتر ریاست ترافیک کابل، و زبیدالله، سکرتر معاونیت مسلکی ریاست عمومی ترافیک، از اعضای این کمیته به‌شمار می‌روند. به گفته منابع، رییس و تمامی اعضای این کمیته از قوم پشتون و باشنده‌گان ولایت میدان وردک هستند و در ترکیب این کمیته هیچ فردی از اقوام و زبان‌های دیگر حضور ندارد.

منابع می‌گویند که در نتیجه تقررها و تغییراتی که این کمیته انجام داده است، حدود ۸۰ درصد از کارمندان باسابقه ریاست عمومی ترافیک خانه‌نشین شده یا به بست‌های پایین تنزیل داده شده‌اند و اکنون تنها امور اداری‌ای را اجرا می‌کنند که از سوی ملاهای طالبان به آنان هدایت می‌شود.

این منابع همچنین می‌گویند که تمامی بست‌های مدیریتی و آمریت‌ها، از جمله بست‌های سمونوالی، سمونملی و سمونیاری، تنها به افراد وابسته به ولایت‌های قندهار و میدان وردک سپرده شده است. به گفته آنان، حدود ۸۰ درصد اعضای مدیریت‌ها و آمریت‌ها از ولایت میدان وردک هستند و روند مقرری افراد از این دو ولایت همچنان به‌شدت ادامه دارد.

منابع می‌گویند که ملاش بشیر، رییس ترافیک کابل، فاقد توانایی کار اداری و مسلکی است و در این اداره به برخوردهای قومی مبادرت می‌ورزد. به گفته منابع، او با فارسی‌زبان‌ها برخورد متعصبانه دارد و تمامی مقرری‌های انجام‌شده توسط وی از قندهار و میدان وردک است.

منابع همچنین تصریح می‌کنند که ملا بشیر، مشهور به «ملا نصرالدین»، پیش از این مدیر ترافیک طالبان در ولایت قندهار بوده و فردی بی‌کفایت، متعصب و قوم‌گرا است. به گفته منابع، او بیش‌تر آمران حوزه‌های مراقبتی کابل را از ولایت قندهار تعیین کرده و باقی افراد منصوب‌شده نیز از ولایت میدان وردک هستند.

منابع می‌افزایند که از مجموع ۲۱ مدیریت و آمریت ریاست عمومی ترافیک، ۱۸ مدیریت و آمریت آن – شامل بست‌های دگروالی، دگرمنی و سمونیاری، به‌شمول رییس پیشین و رییس فعلی – همه از ولایت میدان وردک هستند. به گفته منابع، مدیران و آمران شعبه‌ها نیز اکثریت اعضای شعبات خود را از ولایت میدان وردک مقرر کرده‌اند و با توجه به چنین مقرری‌هایی، هیچ نشانه‌ای از روحیه «میهن‌دوستی و فرصت برابر برای افراد غیر از پشتون، به‌ویژه غیروردکی، دیده نمی‌شود.»

منابع همچنین تصریح می‌کنند که معیار این مقرری‌ها نه تحصیلات عالی است و نه تجربه کاری و توانمندی در انجام مسوولیت؛ بلکه به گفته آنان، «کافی است فرد از ولایت میدان وردک باشد، به زبان پشتو صحبت کند و ملا یا طالب باشد.»

این منابع می‌افزایند که در تقررهای جدید، هیچ فردی از اقوام تاجیک، اوزبیک و هزاره حضور ندارد و تنها معیار، طالبی بودن و تسلط به زبان پشتو است. به گفته آنان، ریاست عمومی ترافیک طالبان و ریاست ترافیک کابل زیر کنترل این گروه، که نزدیک به دو هزار پرسنل نظامی و ملکی دارد، تمامی بخش‌های رهبری، مدیریتی، آمریتی و اجرایی آن در دست باشنده‌گان میدان وردک و سپس قندهار است و این اداره عملاً در انحصار یک قوم و دو ولایت قرار دارد.

منابع می‌گویند که تعداد اندکی از کارمندان دوره جمهوریت در اداره ترافیک زیر کنترل طالبان باقی مانده‌اند و آنان نیز اکثراً پشتو‌زبان‌های ولایت میدان وردک هستند و با همان امتیازهای قبلی وظایف خود را انجام می‌دهند. به گفته منابع، طالبان بین این افراد و خود تفاوت قایل نمی‌شوند، در حالی که کارمندان تاجیک و هزاره باقی‌مانده از دوره حکومت پیشین با برخوردهای آزاردهنده و تحقیرآمیز مواجه هستند.

فهرست بست‌های کلیدی ریاست ترافیک که همه از یک ولایت هستند

منابع می‌افزایند که ۸۰ درصد شعبات ریاست ترافیک کابل از افراد ولایت میدان وردک تشکیل شده است و به گفته آنان، این اداره زیر کنترل طالبان به فابریکه‌ای برای قومی‌سازی، و آن هم از یک ولایت، تبدیل شده است. منابع می‌گویند: «این افراد تنها در بخش‌های اداری فعالیت می‌کنند و هیچ‌کدام در روی جاده حضور ندارند، در حالی که آمران و پرسنل حاضر روی جاده نیز اکثراً وردکی هستند.

یک منبع آگاه دیگر می‌گوید: «رییس عمومی ترافیک طالبان از ولایت میدان وردک است و ۸۰ درصد کارکنان نیز از ولسوالی خودش، یعنی سیدآباد، انتخاب شده‌اند.» این منبع می‌افزاید که حسیب مختار، رییس پیشین طالبان، تمامی افراد وابسته به قوم و ولسوالی خود را در این ریاست استخدام کرده است.

طالبان در حال گماشتن ملاها و جنگ‌جویان خود در بست‌های مسلکی و تخنیکی ریاست عمومی ترافیک هستند و نهادهای بین‌المللی می‌گویند که زیر سلطه این گروه، حوادث ترافیکی پنج برابر افزایش یافته است. پیش‌تر، در پی حادثه مرگبار ترافیکی در مسیر هرات-اسلام‌قلعه در شام سه‌شنبه، ده‌ها تن که از ایران به افغانستان بازمی‌گشتند جان باختند. طالبان در آمار ابتدایی اعلام کرده بودند که به نقل از منابع محلی، فرماندهی امنیه طالبان در ولسوالی گذره هرات در اعلامیه‌ای گفته است که «۵۳ نفر در این حادثه کشته شده‌اند.»

پیش‌تر، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) اعلام کرده بود که حوادث ترافیکی یک بحران قابل پیش‌گیری و از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در افغانستان به‌شمار می‌روند. این سازمان افزوده است که با بهبود طراحی جاده‌ها، اولویت دادن به ایمنی عابران پیاده و کاهش سرعت ترافیک، می‌توان شهرهای امن‌تری برای همه ایجاد کرد.

همچنان، سال گذشته شفاخانه ایمرجنسی کابل اعلام کرده بود که رویدادهای ترافیکی از زمان تسلط طالبان بر افغانستان تا کنون پنج برابر افزایش یافته است. این شفاخانه روز پنج‌شنبه، ۲۹ قوس، در گزارشی گفته که آمارهای ثبت شده از رویدادهای ترافیکی بین ماه‌های مارچ ۲۰۲۲ تا مارچ ۲۰۲۴، افزایش ۷۸.۵ درصدی را نشان می‌دهد.

براساس گزارش‌ها، بیش‌تر حوادث ترافیکی در شاهراه‌های کابل-هرات، کابل-جلال‌آباد و شاهراه شمال کشور رخ می‌دهد. از جمله موارد عمده این رویدادها می‌توان به تصادف موترهای تیزرفتار، انحراف از جاده، واژگون شدن در رودخانه‌ها، برخورد با دیوارها و افتادن به دره‌ها اشاره کرد.