میان نوجوانان و جوانان ورزشکار، استفاده ناآگاهانه و بی‌رویه از پروتئین‌های مصنوعی و هورمون تستوسترون برای عضله‌سازی افزایش یافته است؛ اقدامی که به گفته پزشکان می‌تواند پیامدهای جدی و جبران‌ناپذیری برای سلامت جسمی و روانی به همراه داشته باشد. آنان هشدار می‌دهند که مصرف هورمون تستوسترون برای عضله‌سازی، چه در کوتاه‌مدت و چه در درازمدت، می‌تواند تولید طبیعی این هورمون در بدن را کاهش دهد و به ناباروری، سکته‌های قلبی و مغزی، اختلالات گوارشی، آسیب به آنزیم‌های جگر و افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها منجر شود. همچنین، استفاده بی‌رویه و مداوم از پروتئین‌های مصنوعی می‌تواند باعث اضافه‌وزن، مشکلات کلیوی، آسیب کبدی و اختلالات گوارشی مانند سوءهاضمه شود.
برخی از پزشکان در گفت‌گو با روزنامه ۸صبح تأکید می‌کنند که گرایش برخی از جوانان و نوجوان به منابع مصنوعی و غیر طبیعی و استفاده بی‌رویه آن به شکل دوامدار یا کوتاه مدت به شدت آسیب زا بوده، می‌تواند پیامدهای جدیی جسمی و روانی به‌همراه داشته باشد.
منیر احمد کریمی، پزشک، استفاده از تستوسترون توسط نوجوانان و جوانان به هدف ساختن عضلات را اقدامی ناسالم و نادرست می‌داند. به باور وی، مصرف مصنوعی این هورمون می‌تواند مشکلات متعددی از جمله ناباروری، سکته‌های مغزی و قلبی، اختلالات روانی و تغییرات خلقی در افراد ایجاد کند.
این پزشک می‌گوید: «استفاده از این هورمون در کوتاه‌مدت و درازمدت می‌تواند عوارض جدی جسمی و روانی به همراه داشته باشد. این عوارض از مشکلات پوستی آغاز شده و به اختلالات دستگاه گوارش، بیماری‌های قلبی و افزایش خطر حملات قلبی و مغزی منجر می‌شود. مصرف بیش ازحد باعث کاهش تولید اسپرم و تضعیف تولید طبیعی هورمون تستوسترون می‌شود که در موارد شدید می‌تواند به ناباروری منجر گردد. همچنین احتمال آسیب‌های کبدی، اختلال در آنزیم‌های کبد و افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها وجود دارد. به همین دلیل، مصرف خودسرانه این مواد سلامت فرد را به‌طور جدی تهدید می‌کند.»
این پزشک در رابطه با مصرف پروتئین برای تقویت عضلات و بدن‌سازی می‌گوید که این مواد برای سلامت و رشد بدن اهمیت دارند. او تأکید می‌کند که دریافت مایعات کافی نیز ضروری است و روزانه باید بیش از سه لیتر آب مصرف شود. به گفته او، مصرف حدود یک گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در حالت عادی مشکلی ایجاد نمی‌کند. مشکل زمانی آغاز می‌شود که پروتئین، به‌ویژه به صورت پودری و مصنوعی، بیش از حد مصرف شود یا از منابع غیر معیار تهیه گردد.
کریمی می‌افزاید: «استفاده بی‌رویه و مداوم از پروتئین می‌تواند باعث بروز مشکلات کلیوی، از جمله تشکیل سنگ‌های کلیه شود. این موضوع بر آنزیم‌های کبد نیز تأثیر منفی گذاشته و سبب آسیب به کبد می‌شود. از دیگر عوارض آن می‌توان به چاقی، سوءهاضمه، نفخ و باد شکم، اسهال و یبوست اشاره کرد.»
در همین حال، برخی روان‌شناسان گرایش جوانان به استفاده بی‌رویه از پروتئین‌ها یا هورمون‌ها را تحت تأثیر تبلیغات، مقایسه‌های غیرواقع‌بینانه، احساس نیاز به ارزشمندی، حس تسلط بر رشد بدن و تمایل به دریافت پاداش فوری می‌دانند.
سویتا حبیبی، روان‌شناس، می‌گوید: «هویت و ارزش شخصی متاسفانه در سنین نوجوانی و جوانی، به‌درستی شکل نگرفته و ناپایدار است. ساختن عضلات برای جوانان و نوجوانان احساس ارزشمندی و دیده‌شدن می‌دهد. به همین دلیل است که مصرف این مواد امروز در میان جوانان ما بیشتر شده است. همچنان مقایسه‌هایی که میان جوانان وجود دارد و الگوهایی که از شبکه‌های اجتماعی می‌گیرند، تقلید از آن‌ها یا مقایسه خود با آن‌ها، سبب می‌شود برای رسیدن به آن تصویر خیالی، اضطراب در میان‌شان افزایش یابد.»
بانو حبیبی تصریح می‌کند: «یکی از اختلالات روانی به نام بدریخت‌انگاری بدن وجود دارد که می‌تواند یکی از علل این رفتار باشد؛ در این حالت، فرد دچار وسواس عضلانی می‌شود و همواره خود را کوچک و ناکافی می‌بیند. به همین دلیل به استفاده از چنین مواد روی می‌آورد. از عوامل دیگر، حس کنترل است که این کار احساس کاذب تسلط به فرد می‌دهد. سوگیری پاداش فوری نیز از دیگر عوامل این رفتار به‌شمار می‌رود.»
این در حالی است که اخیراً گرایش نوجوانان و جوانان به ورزش‌های بدن‌سازی و عضله‌سازی افزایش چشم‌گیری داشته و به‌دلیل ناآگاهی یا تحت تأثیر تبلیغات گسترده در شبکه‌های اجتماعی، مقایسه با دیگران و تلاش برای رسیدن به همان الگوها، به استفاده بی‌رویه از پروتئین‌های پودری یا هورمون‌ها روی می‌آورند؛ موضوعی که نه‌تنها سلامت جسمی، بلکه تعادل روانی و هویت آنان را نیز تهدید می‌کند.
