منابع در بلخ از روند اخذ رشوه و باجگیری در ریاست تنظیم ترانسپورت جادهای زیر کنترل طالبان در این ولایت بهشدت ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که برخی افراد در تبانی با طالبان، فشارهای زیادی را بر مراجعینی که برای تنظیم امور خود به این نهاد مراجعه میکنند، وارد میکنند. براساس ادعای منابع، این افراد به بهانههای مختلف از شرکتها، نمایندهگان صنفی شرکتها و رانندهگان وسایط با تناژ بلند و پایین، به اشکال گوناگون فشار وارد میکنند و از آنها مطالبه پول مینمایند.
یافتههای این گزارش نشان میدهد که رانندهگان و نمایندهگان شرکتهای ترانسپورتی از فشارهای شدید طالبان در بلخ بهشدت نگران هستند و شکایتهای آنان نیز از سوی مقامهای محلی طالبان بیپاسخ مانده و حتا با تهدید مواجه شدهاند. اطلاعات بهدستآمده نشان میدهد که ایستگاههای موتر میان نمایندهگان طالبان تقسیم شده و آنان خارج از چارچوب کمیسیونی که مسوول صدور مجوز تردد موترهای باربری و مسافربری است، در بدل دریافت پول، بدون رعایت نوبت، اجازه سفر صادر میکنند.
منابع میگویند که بارها به نزد رییس ترانسپورت جادهای طالبان در بلخ مراجعه کردهاند، اما به شکایتها و خواستههای آنان توجهی نشده است. آنان این مقام محلی طالبان را «ظالم و مفسد» توصیف کرده و میگویند که او افراد مراجعهکننده را تهدید کرده است. براساس ادعای آنان، افراد طالبان به شمول رییس استخبارات این گروه از شرکتها باجگیری میکنند و هیچکس نمیتواند در این زمینه صدای خود را بلند کند.
منابع میگویند که مدیر ایستگاه شبرغان–میمنه، موترهای تکسی را بدون نوبت از داخل شهر مزارشریف بارگیری میکند و از هر موتر بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ افغانی پول میگیرد. به گفته آنان، این پولها در پایان روز با مقامهای دیگر طالبان تقسیم میشود و در بدل آن هیچگونه رسید به رانندهگان داده نمیشود.
براساس ادعای منابع، ملا فیاض، مدیر کمربند شولگره، از موترهای بلند تناژ بدون طی مراحل قانونی و کمیسیون، کمیشن میگیرند و به رانندهگان هشدار میدهد که او بهعنوان فرد خاص معرفیشده از سوی معین وزارت ترانسپورت طالبان فعالیت میکند. به گفته منابع، او از این طریق اقدام به باجگیری مینماید.
همچنین منابع تاکید میکنند که فرد دیگری به نام «رییس حکیمی» ادعا میکند که از هیچ مقام بالاتری در رژیم طالبان هراس ندارد و روزانه ۲۵ تا ۳۰ موتر را بدون فیصله کمیسیون از سیستم این کمیسیون خارج میکند. به گفته منابع، او از هر راننده بین یک هزار تا یک هزار و ۵۰۰ افغانی میگیرد و آن را به جیب میزند. همزمان منابع میافزایند که روزانه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ موتر از سوی کمیسیون موظف طالبان پارچه داده میشود.
یک منبع دیگر میگوید که رانندهگان در ایستگاههای موترهای شهری در سه بخش پول پرداخت میکنند: ترانسپورت، ترافیک و اجارهداری که مسوولیت اجاره ایستگاه را بر عهده دارد. همچنین به گفته این منبع، دروازههای کمربند شهری میان افراد نزدیک به طالبان تقسیم شده است و در برخی موارد، هر کارمند شبانه تا حدود پنجاه هزار افغانی از موترهای باربری رشوت میگیرند.
این منبع همچنین میگوید که در تمام ادارههای دولتی زیر کنترل طالبان در بلخ، فساد گسترده وجود دارد. به گفته این منبع، طالبان بدون هیچ ترس و نگرانی مستقیماً درخواست رشوت میکنند. او میافزاید که یک فرد برای دریافت جواز رهنمایی معاملات مراجعه کرده بود و در حوزه طالبان بهصورت واضح به او گفته شده که باید پول پرداخت کند، در غیر آن میتواند هر جایی شکایت کند؛ اما او در نهایت مجبور شده بیش از سه هزار افغانی رشوت بپردازد. به گفته منبع، این رشوه تنها توسط یک نهاد طالبان گرفته نشده و این روند تا تکمیل جواز در چندین اداره این گروه ادامه داشته است.
این در حالی است که پیشتر، شماری از مراجعین در ریاست عمومی تنظیم ترانسپورت جادهای کابل، طالبان را به برخوردهای تبعیضآمیز براساس قومیت و زبان متهم میکنند. آنان میگویند که کارمندان پشتون این ریاست که اکثراً باشندهگان ولایت میدان وردک هستند، با مراجعین رفتاری تحقیرآمیز دارند. به گفته آنان، مردم و نمایندهگان شرکتهای ترانسپورتی، بهویژه در سالون و مدیریت تنظیم شرکتها، از رفتار تحقیرآمیز کارمندان طالبان به ستوه آمدهاند.
شهروندان کشور بارها از طالبان شکایت کردهاند که با وجود ادعاهای این گروه مبنی بر مبارزه با فساد اداری، بسیاری از اعضای آن در فساد اداری و مالی دست دارند و با سوءاستفاده از جایگاه و صلاحیتهای خود، زمینه باجگیری و اخاذی را به اشکال گوناگون فراهم میکنند.
پیش از این، سازمان شفافیت بینالملل گزارش داده بود که افغانستان زیر حاکمیت طالبان در شاخص جهانی مبارزه با فساد در سال ۲۰۲۵ با چهار پله سقوط، در جایگاه ۱۶۹ قرار گرفته است. براساس این گزارش، افغانستان با ۱۶ امتیاز از ۱۰۰، در میان ۱۸۲ کشور و منطقه در جایگاه ۱۶۹ قرار دارد. در ردهبندی سال ۲۰۲۴، افغانستان با ۱۷ امتیاز در جایگاه ۱۶۵ قرار داشت.






