شماری از دختران در کابل از افزایش صفحات جعلی کاریابی در فضای مجازی شکایت دارند. به گفته آن‌ها، گرداننده‌گان این صفحات با سوءاستفاده از نام نهادهای بین‌المللی، از متقاضیان پول درخواست کرده و در برخی موارد نیز تهدیدشان کرده‌اند. این دختران می‌گویند که پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، بسیاری از زنان شغل‌های خود را از دست داده و هدف اصلی این کلاه‌برداران قرار گرفته‌اند.
تعدادی از این دختران در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که گرداننده‌گان این صفحات با ساخت حساب‌هایی به نام سازمان‌هایی مانند یونیسف، سازمان جهانی بهداشت و سایر نهادهای سازمان ملل، مردم را با وعده استخدام فریب می‌دهند. آن‌ها از زنان دیگر می‌خواهند هنگام درخواست شغل در فضای مجازی، از اعتبار صفحات و آگهی‌ها اطمینان حاصل کنند تا گرفتار چنین کلاه‌برداری‌هایی نشوند.
شهیره، یکی از قربانیان سایت‌های کاریابی جعلی در کابل، می‌گوید که شمار این صفحات در فضای مجازی رو به افزایش است و هیچ نهادی برای پی‌گیری و پاسخ‌گویی به اقدامات گرداننده‌گان آن‌ها وجود ندارد. به گفته او، این صفحات با استفاده از نام نهادهای بین‌المللی از مردم پول می‌گیرند و پس از دریافت وجه، شماره‌ها و حساب‌های خود را مسدود می‌کنند.
این بانو تجربه خود را در این زمینه چنین بیان می‌کند: «در یک گروه تلگرامی، آگهی استخدام برای سازمان یو‌ان‌اچ‌سی‌آر دیدم که نوشته بودند برای اطلاعات بیشتر پیام دهید. پیام فرستادم و گفتند که ۵۰۰ افغانی با سی‌وی و عکس ارسال کنم. من همه مدارک را فرستادم و ۵۰۰ افغانی را به‌عنوان کریدیت کارت پرداخت کردم، اما بعد متوجه شدم که مرا از همه جا بلاک کرده‌اند و این فقط یک فریبکاری بوده است. خیلی ناراحت شدم، چون آن پول را قرض گرفته بودم.»
شهیره اما می‌گوید که تجربه فریب خوردن او تنها به یک‌بار خلاصه نمی‌شود. به باور او، کلاه‌برداران از فقر و بیکاری، به‌ویژه از زنان نیازمند کار، سوءاستفاده می‌کنند. او تجربه دوم خود را چنین روایت می‌کند: «یک شرکت به نام «صدرای شهر» بود که گفت فوراً برایم کار پیدا می‌کند و برای ثبت‌نام ۲۵۰ افغانی گرفت. گفتم شاید این یکی معتبر باشد، چون دفتر حضوری دارد و به نظر می‌رسید فریبکاری نباشد. اما بعد از دریافت پول، دفترشان را بستند و دیگر هیچ نشانی ازشان نماند. باید خیلی مراقب بود و اعتبار این‌گونه موارد را بررسی کرد. مردم فقیر شده‌اند و به‌خاطر یک لقمه نان، زود اعتماد می‌کنند. البته آن‌ها هم مقصر نیستند، چون ناچار به این کار هستند.»
شهیره تنها نیست؛ محبوبه نیز طعمه صفحات جعلی کاریابی در فضای مجازی شده است. محبوبه می‌گوید که این افراد باید تحت پی‌گرد قرار گیرند، اما در شرایط کنونی و تحت حاکمیت طالبان چنین پی‌گیری ناممکن است. به گفته او، دختران باید این صفحات را منتشر کنند تا دیگران فریب نخورند.
محبوبه می‌افزاید: «من دنبال کار بودم. یک صفحه به نام یونیسف بود، پیام فرستادم؛ از من سی‌وی و همه مدارک را خواستند و حتا عکس خواستند. من عکس نفرستادم، آن‌ها مرا دشنام دادند و بلاک کردند و نوشتند اگر کار نمی‌خواهی، وقت مرا نگیر. من در شبکه‌های اجتماعی فعال هستم؛ آن صفحه را در صفحات دیگر هم منتشر کردم تا کسی فریب نخورد.»
مرسل، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که دوست او تجربه‌ای بدتر از محبوبه و شهیره داشته است. به گفته او، یکی از صفحات جعلی کاریابی از دوستش خواسته بود عکس بفرستد و سپس تهدید کرده که یا پول پرداخت کند یا عکس‌هایش در صفحات مختلف منتشر خواهد شد.
مرسل می‌افزاید: «بعد از تسلط طالبان، شمار زیادی از زنان بیکار شدند و به شکل گسترده دنبال کار بودند. دوست من هم یکی از همین افراد بود و برای استخدام در یک بست درخواست کرده بود. از طریق واتس‌اپ، عکس‌ها و مدارکش خواسته شد و او فکر کرده بود روند رسمی کاریابی است، چون فرد خیلی رسمی برخورد می‌کرد. اما پس از دریافت عکس‌ها، تهدید کرد که یا دو هزار افغانی بدهد یا عکس‌ها منتشر خواهد شد. در شرایطی که بیکاری زیاد بود، دوست من نتوانست این پول را جور کند، اما چون عکس‌ها رسمی بودند، زیاد ناراحت نشد و نهایتاً آن فرد را بلاک کرد.»
بزرگ‌ترین سایت‌های اعلانات کاریابی در افغانستان، «اکبر» و «بورسیه برای افغانستان» هستند که اکثر مردم برای جست‌وجوی شغل و درخواست کار به آن‌ها مراجعه می‌کنند. به گفته دختران در کابل، اخیراً شمار زیادی از صفحات جعلی در این بخش فعالیت می‌کنند و از نیاز و بیکاری مردم سوءاستفاده می‌کنند.
قربانیان معمولاً زنان، جوانان و خانواده‌هایی هستند که فشار اقتصادی دارند و هر فرصتی برای درآمد را جدی می‌گیرند. این گروه‌ها با استفاده از نام نهادهای معتبر، قالب‌های رسمی و درخواست مدارک و پول، اعتماد افراد را جلب کرده و سپس سوءاستفاده می‌کنند.
برخی از این صفحات و کانال‌ها با وعده استخدام سریع، درآمد بالا و کار در شرکت‌های معتبر، اطلاعات شخصی متقاضیان را جمع‌آوری و کلاهبرداری مالی می‌کنند. این افراد معمولاً با ایجاد صفحات در شبکه‌های اجتماعی یا طراحی سایت‌هایی شبیه کاریابی‌های معتبر، از متقاضیان درخواست ارسال مدارک، پرداخت پول برای ثبت‌نام می‌کنند. پس از دریافت پول یا اطلاعات هویتی، ارتباط را قطع کرده و ناپدید می‌شوند.
پیش از این شبکه پژوهشی و دادخواهی زنان و کودکان در گزارشی اعلام کرده بود که بیش از ۹۰ درصد زنان در افغانستان پس از تسلط طالبان شغل خود را از دست داده‌اند.
این گزارش تحت عنوان «تاثیر فرمان‌های طالبان بر زنان و دختران در افغانستان» منتشر شده و در بازه زمانی اکتوبر ۲۰۲۴ تا مارچ ۲۰۲۵ در ده ولایت کشور از جمله بلخ، کابل، بدخشان، هرات، ننگرهار، وردک، غزنی، غور، لوگر و بامیان انجام شده است.
بر بنیاد یافته‌های این تحقیق، فرمان‌ها و محدودیت‌هایی که از سوی طالبان وضع شده، به گونه گسترده‌ای زنان را از مشارکت در عرصه‌های اجتماعی، آموزشی و اقتصادی محروم ساخته و زنده‌گی آنان را با بحران‌های چندگانه روانی، اقتصادی و خشونت مواجه کرده است.
