جبهه آزادی افغانستان در گزارش سالانه خود اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵، طالبان بهطور سازمانیافته نظامیان پیشین را در سراسر کشور هدف بازداشت، شکنجه و قتل قرار دادهاند. براساس یافتههای این گزارش، دستکم ۱۲۳ نظامی پیشین در ۲۹ ولایت کشته شده و ۱۳۱ تن دیگر در ۲۰ ولایت پس از بازداشت در زندانهای طالبان تحت شکنجه قرار گرفتهاند. یافتهها نشان میدهد که بیشتر این افراد از خانهها، محل کار یا هنگام بازگشت از کشورهای همسایه، بهویژه ایران، بازداشت شدهاند و برخی در زندانهای طالبان جان باخته یا پس از آزادی بهدلیل آثار شکنجه دچار مرگ یا بیماری شدید شدهاند. جبهه آزادی تأکید کرده که این آمار تنها شامل موارد مستند در رسانهها و منابع تحقیقاتی است و شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر از این ارقام است، زیرا بخش بزرگی از بازداشتها، شکنجهها و قتلها بهدلیل ترس خانوادهها و مخفیکاری طالبان پنهان مانده است.
براساس یافتههای این گزارش، ۱۳۱ نظامی پیشین پس از بازداشت توسط طالبان بهطور فجیع شکنجه شدهاند و در زندانهای این گروه، دور از دید رسانهها و نهادهای حامی حقوق بشر، همچنان تحت شکنجه قرار دارند. به گفته جبهه آزادی، آمارهای مستند شامل نظامیانی است که خبر بازداشت و شکنجه آنها در رسانهها منتشر شده و طالبان نیز صحت بازداشت آنها را تأیید کردهاند.
یافتهها نشان میدهد که طالبان در زندانهای خود نظامیان پیشین را با شوک برقی، گذاشتن سیخ داغ بر گردن، ستون فقرات و بخشهای دیگر بدن، کشیدن ناخنهای دستوپا، آویزان کردن از یک پا، برق دادن، انداختن بر آب داغ، قطع اعضای بدن و لتوکوب با کیبلهای فولادی شکنجه کردهاند. طبق گزارش، شماری از نظامیان زیر فشار این شکنجهها جان باختهاند و برخی دیگر که از زندان آزاد شدهاند، همچنان بهدلیل آثار شکنجه فوت کرده یا در بستر بیماری شدید به سر میبرند.
قتل نظامیان پیشین در ۲۹ ولایت
جبهه آزادی در این گزارش گفته که قتل دستکم ۱۲۳ نظامی پیشین در ۲۹ ولایت کشور در سال گذشته میلادی مستند شده است. براساس یافتههای این گزارش، طالبان در سراسر افغانستان با روشهای قساوتآمیز، نظامیان پیشین را هدف عملیات تصفیه، شکنجه و قتل قرار دادهاند. طبق این گزارش، بیشتر این نظامیان پیشین از خانهها، محل کار یا هنگام بازگشت از کشورهای همسایه، بهویژه ایران، بازداشت و به قتل رسیدهاند. به گفته جبهه آزادی، کشتهشدهگان در زمان بازداشت و قتل در زندهگی عادی مشغول فعالیت بودند.
در گزارش آمده است که این آمار تنها شامل مواردی است که بازداشت و قتل آنها در رسانهها و منابع تحقیقاتی ثبت شده است و بخش بزرگی از واقعیت همچنان بهدلیل فضای شدید ارعاب خانوادهها و مخفیکاری طالبان پنهان مانده است.
بازداشتهای بدون روند قضایی
یافتههای گزارش نشان میدهد که بیشتر بازداشتها بدون حکم قضایی و عمدتاً از خانهها، محل کار یا هنگام بازگشت افراد از کشورهای همسایه، بهویژه ایران، انجام شده است. بسیاری از بازداشتشدهگان سالها پیش از فعالیت نظامی کنارهگیری کرده و در زندهگی عادی مشغول بودهاند. براساس گزارش، در برخی موارد، یک فرد چندین بار بازداشت شده و بازداشتشدهگان تأیید کردهاند که پس از رهایی، دوباره هدف بازداشت و شکنجه قرار گرفتهاند.
مرگ زیر شکنجه و پیامدهای آن
براساس یافتههای این گزارش، تعدادی از نظامیان پیشین در جریان بازداشت و شکنجه جان خود را از دست دادهاند. همچنین مواردی ثبت شده که افراد پس از آزادی از زندان، بهدلیل پیامدهای جسمی و روانی شکنجه، جان خود را از دست داده یا با بیماریهای شدید دستوپنجه نرم میکنند. خانوادههای قربانیان در گفتوگو با منابع تحقیق گفتهاند که از سوی طالبان بهطور مستقیم تهدید شدهاند تا درباره بازداشت و وضعیت عزیزانشان با رسانهها صحبت نکنند.
گستره جغرافیایی بازداشتها
موارد مستند شده در بیش از ۲۰ ولایت افغانستان ثبت شده است. پروان، کاپیسا، پنجشیر، کابل، کندز، بدخشان، دایکندی، بغلان، لغمان، هلمند، قندهار، ننگرهار، تخار، سرپل، ارزگان، نورستان، پکتیکا و بادغیس از جمله ولایتهاییاند که در آنها نظامیان پیشین بازداشت و شکنجه شدهاند.
فشار بر خانوادهها
در کنار بازداشت نظامیان پیشین، موارد متعددی از بازداشت یا تهدید اعضای خانواده آنها نیز ثبت شده است. یافتههای گزارش نشان میدهد که طالبان در برخی موارد، با بازداشت پدر، برادر یا دیگر بستهگان، نظامیان پیشین را وادار به تسلیم، پرداخت پول یا تحویل سلاح کردهاند.
ادعای عفو عمومی
یافتههای گزارش جبهه آزادی نشان میدهد که عفو عمومی طالبان واقعیت نداشته و این گروه همچنان به بازداشت، شکنجه و پیگرد نظامیان پیشین ادامه داده است. پیشتر نیز شماری از نهادهای حقوق بشری گزارش کرده بودند که طالبان به وعده عفو عمومی پایبند نبوده و بازداشت، شکنجه و انتقامگیری از مخالفان خود را ادامه دادهاند.
محدودیتهای تحقیق
تهیهکنندهگان این گزارش تأکید کردهاند که بهدلیل سانسور شدید، نظارت استخباراتی و ترس خانوادهها از انتقام، دسترسی به اطلاعات کامل در بسیاری از موارد ممکن نبوده است. از اینرو، آنچه در این گزارش آمده، تنها بخش محدودی از واقعیت موجود را بازتاب میدهد.
این در حالی است که پیشتر دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) گزارش داده بود که نقض حقوق بشر علیه مقامات دولتی سابق و اعضای پیشین نیروهای دفاع و امنیت ملی افغانستان همچنان ادامه دارد. یوناما حداقل شش مورد اعدام فراقانونی، ۲۴ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و شش مورد شکنجه و بدرفتاری با این افراد را مستند کرده است.
همچنین یافتههای یک گزارش تحقیقی مشترک روزنامه ۸صبح نشان میدهد که از سال ۲۰۲۳ تا نیمه سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۱۰ تن از نظامیان پیشین کشته شدهاند که تنها ۱۸ مورد آن مربوط به هفت ماه نخست سال گذشته میلادی است. این گزارش که شش ماه زمان برده، دهها مورد قتل و شکنجه نیروهایی را مستند کرده که دوشادوش نظامیان امریکایی در افغانستان خدمت کردهاند.






