برخی از افرادی که در دام کلاهبرداران انترنتی افتادهاند، با ابراز نگرانی شدید میگویند که سوءاستفاده از نام و تصویر افراد و ایجاد حسابهای جعلی فیسبوک به نام آنان، به یکی از روشهای جدی و نگرانکننده کلاهبرداری تبدیل شده است. به گفته آنان، استفاده از تصاویر و صداهای تولیدشده یا دستکاریشده با هوش مصنوعی، فرصتهای بیشتری برای کلاهبرداران فراهم کرده و باعث شده است مردم آسانتر در دام این افراد بیفتند.
شماری از افرادی که در دام کلاهبرداران انترنتی افتادهاند، از شهروندان کشور میخواهند که فریب این افراد را نخورند. به گفته آنان، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای دستکاری تصاویر، صداها و ویدیوها سبب شده است که مردم آسانتر فریب بخورند.
احمد (مستعار)، یکی از شهروندان کشور، میگوید فردی با ساختن یک حساب جعلی به نام کاکایش، از عمهاش پول گرفته است. به گفته او، کاکایش در کشور سویس و عمهاش در ایران زندهگی میکند.
این مرد میگوید که کلاهبرداران به عمهاش گفته بودند برادرش از سوی پولیس سویس بازداشت شده و قرار است به افغانستان ردمرز شود و برای حل این مشکل به پول فوری نیاز دارد. به گفته او، کلاهبرداران تصاویر جعلی را با استفاده از هوش مصنوعی ساخته و برای عمهاش فرستادهاند.
احمد مدعی است که کلاهبرداران حدود ۳۰۰ هزار افغانی از عمهاش گرفته و آن را به یک حساب بانکی در پاکستان انتقال دادهاند. به گفته او، این پول از طریق حوالهدارانی انتقال یافته است که بهدلیل آشنایی نزدیک و اعتماد به عمهاش، حاضر شده بودند این مبلغ را برای کلاهبرداران حواله کنند.
احمد میافزاید: «اکنون عمهام در ایران با بدهی سنگینی روبهرو است و نمیداند چگونه این پول را به حوالهداران بازپرداخت کند. ما نیز تلاش میکنیم از هر راه ممکن مقداری پول تهیه و برای عمه بیوهام و دو دخترش بفرستیم تا بتوانند بدهی حوالهداران را پرداخت کرده و از این وضعیت دشوار رهایی یابند.»
او میگوید: «ما فعلاً اطلاعات حساب بانکیای را که در پاکستان مورد استفاده قرار گرفته، در اختیار داریم. پول به این حساب حواله شده بود و در همان روز، طی دو نوبت، تمام مبلغ از این حساب در شهر کویته پاکستان برداشت شده است.»
احمد میگوید: «رسیدهای جعلی پول را هم به عمهام فرستادند تا وانمود کند پول را بازپرداخت کرده است.»
در همین حال، شماری از کاربران شبکههای اجتماعی، از جمله فیسبوک، نیز از افزایش کلاهبرداری و فریب در این شبکهها ابراز نگرانی کرده و میگویند که برخی از آنان قربانی کلاهبرداران انترنتی شدهاند. به گفته آنان، کلاهبرداری از طریق فیسبوک و سایر شبکههای اجتماعی افزایش یافته و افراد سودجو با هککردن حسابهای کاربری، از نزدیکان و دوستان صاحب حساب پول درخواست میکنند.
امید، باشنده کابل، میگوید: «چند روز پیش از حساب فیسبوک یکی از دوستانم برایم پیام آمد که یک کارت تلفن به ارزش یک هزار افغانی عاجل نیاز دارد و بعداً صحبت میکنیم؛ چون با مشکلی روبهرو شدهام. ابتدا فکر کردم موضوع واقعی است، اما بعداً با شماره شخصیاش تماس گرفتم. او اظهار بیخبری کرد و گفت از چنین موضوعی اطلاع ندارد. خیلی خوشحال شد که با او تماس گرفتم.» او میافزاید که دوستش چند روز بعد توانست رمز حساب فیسبوک خود را تغییر دهد و پیش از آن، برای شماری دیگر از دوستانش نیز پیام فرستاده و از آنان درخواست کارت کرده بود.
شفیقه، یکی از کاربران شبکههای اجتماعی، میگوید استفاده از هوش مصنوعی زمینه کلاهبرداری انترنتی را افزایش داده است. به گفته او، کلاهبرداران با استفاده از صداهای شبیهسازیشده، تصاویر و ویدیوهای جعلی، بسیاری از مردم را در تشخیص محتوای واقعی از جعلی با مشکل روبهرو کرده و از این طریق آنان را در دام خود میاندازند. او میافزاید که کلاهبرداران با ساختن تصاویر برهنه و ویدیوهای مبتذل جعلی از برخی دختران، آنان را نیز تهدید و باجگیری میکنند.
برخی دیگر از کاربران میگویند که کلاهبرداری و فریب از طریق مسنجر فیسبوک افزایش یافته و دامنه آن از سوءاستفاده عاطفی و پیشنهادهای جنسی آنلاین و حضوری تا کلاهبرداریهای مالی مانند پیشنهاد سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال، خریدوفروش موتر و معاملات ملکی گسترده است.
فردوس، کاربر فیسبوک، میگوید: «کلاهبرداران معمولاً با هویت و اطلاعات جعلی اعتماد قربانیان را جلب میکنند و پس از دستیابی به هدف خود، حساب کاربری، شماره تماس و سایر نشانیهایشان را حذف یا پنهان میکنند. برخی از این موارد میتواند با شبکههای جرایم سازمانیافته و افراد فعال در کشورهای مختلف مرتبط باشد؛ از همینرو، کاربران باید در برابر پیامها و پیشنهادهای مشکوک احتیاط کنند.»
این کاربر تاکید میکند که کلاهبرداران با سوءاستفاده از شبکههای اجتماعی، اعتماد میان اعضای خانواده و ابزارهای هوش مصنوعی، افرادی را هدف قرار میدهند که ممکن است سواد دیجیتال کافی نداشته باشند و نتوانند حسابها، تصاویر و پیامهای جعلی را بهآسانی تشخیص دهند.
