منابع محلی در بدخشان می‌گویند که طالبان روند استخراج غیرقانونی و تاراج معادن طلا را در این ولایت به‌شدت ادامه داده‌اند و فرماندهان محلی و غیرمحلی این گروه شبانه‌روز مصروف کندن‌کاری، باج‌گیری و غصب زمین‌های مردم هستند. به گفته منابع، هرجا که نشانه‌ای از وجود طلا به‌دست می‌آید، جنگ‌جویان طالبان کارگاه‌ها را به زور از مردم می‌گیرند و به افراد وابسته به خود واگذار می‌کنند. در تازه‌ترین مورد، بر سر تصاحب زمین‌هایی که گفته می‌شود تجهیزات طالبان برای کندن‌کاری در آن‌ها جابه‌جا شده بود، میان باشنده‌گان محل و جنگ‌جویان طالبان در ساحه سمتی ولسوالی چاه‌آب ولایت تخار درگیری رخ داده است.
منابع محلی در ولسوالی شهر بزرگ ولایت بدخشان از فعالیت جنگ‌جویان وابسته به مولوی امان‌الدین، والی طالبان در بدخشان، شکایت دارند و تأکید می‌کنند که سرگروه‌های جنگی وابسته به این مقام طالبان در شهر بزرگ به غصب زمین‌ها و کارگاه‌های استخراج طلا دست می‌زنند. به گفته این منابع، فردی به نام «قاری محبوب‌الله کشاف»، از وابسته‌گان شفیق، رییس معادن طالبان در بدخشان و از سرگروه‌های نزدیک به مولوی امان‌الدین، شش کارگاه طلا را در ساحه داونگ به زور از زمین‌داران محلی غصب کرده است. افزون بر این، او بیش از ۱۰ معدن دیگر را نیز در این ولسوالی در اختیار دارد و به‌طور دوام‌دار از باشنده‌گان محل باج‌گیری و زورگیری می‌کند. منابع می‌افزایند که محبوب‌الله کشاف در این اقدامات از امکانات و نفوذ نظامی طالبان سوءاستفاده می‌کند.
همزمان، منابع محلی با ارسال ویدیویی از جنگ‌جویان وابسته به ملا حافظ، والی طالبان در فراه، شکایت دارند و می‌گویند که افراد وابسته به او به زور پروژه‌های مردم را متوقف می‌کنند، اسکاتورهای مردم را به اجبار مصادره می‌کنند و کارگاه‌های معدن باشنده‌گان محل را غصب کرده و از آن‌ها باج‌گیری می‌کنند. به گفته این منابع، افرادی به نامهای بسم‌الله مستری و محمود، از افراد وابسته و نماینده‌گان این والی طالبان، دست به چنین اقداماتی زده و مردم محل و کارگران معادن را با استفاده از سلاح و تجهیزات نظامی مورد آزارواذیت قرار می‌دهند.
همچنین منابع محلی می‌گویند که مولوی غیاث، ولسوال طالبان در جرم، که خود باشنده اصلی ولسوالی یفتل ولایت بدخشان است، چندین پروژه دیگر را نیز به زور تصاحب کرده و به استخراج معادن ادامه می‌دهد. به گفته منابع، باشنده‌گان حوزه داونگ و منطقه آویز پس‌کر بارها برای دریافت جواز به وزارت معادن طالبان مراجعه کرده‌اند، اما به آنان جواز داده نمی‌شود؛ در حالی که افراد وابسته به طالبان با پرداخت باج یا دادن وعده طلا، به‌ساده‌گی جواز استخراج دریافت می‌کنند.
پیش‌تر، منابع تأیید کرده بودند که اکثریت مسوولان رده‌اول اداره‌های دولتی زیر کنترل طالبان مشغول باج‌گیری، اخاذی و جمع‌آوری «خمس طلا» هستند و اداره‌ها عمدتاً توسط معاونان آنان مدیریت می‌شود، در حالی که همه جنگ‌جویان و فرماندهان طالبان سرگرم غصب زمین و استخراج بی‌رویه و تاراج معادن هستند.
منابع محلی در ولایت بدخشان از فعالیت یک شبکه گسترده و سازمان‌یافته برای غارت معادن طلا و سایر منابع طبیعی توسط چهره‌های بانفوذ وابسته به طالبان ابراز نگرانی می‌کنند. به گفته آن‌ها، این روند به‌صورت سیستماتیک و با استفاده از زور، فساد و تبانی با برخی رهبران طالبان پیش می‌رود.
از سوی دیگر، باشنده‌گان منطقه سمتی ولسوالی چاه‌آب ولایت تخار با جنگ‌جویان طالبان که قصد استخراج معدن در مناطق مسکونی را داشتند، درگیر شده‌اند. به گفته منابع محلی، مردم که از فشارها و وضعیت تحمیلی طالبان به ستوه آمده و از کنار گذاشته شدن از روند استخراج معادن ناراضی بودند، دست به اعتراض زده‌اند.
یک منبع می‌گوید که باشنده‌گان سمتی پس از نماز جمعه با یک شرکت وابسته به طالبان درگیر شدند، اسکواترهای آن را تخریب کرده و افرادش را از ساحه بیرون کردند. پس از آن، نیروهای نظامی طالبان به محل حضور یافته و میان دو طرف درگیری رخ داده است. به گفته این منبع، طالبان قصد داشتند در یک ساحه بدون داشتن جواز قانونی دست به معدن‌کاری بزنند.
این در حالی است که پیش‌تر، فارن پالیسی گزارش داده بود که شبکه القاعده بار دیگر به افغانستان بازگشته و تحت محافظت طالبان، هفته‌ای ده‌ها میلیون دالر از معادن در شمال‌شرق کشور سود می‌برد. در این گزارش آمده است که شبکه القاعده با حمایت طالبان، ده‌ها هزار کارگر را برای استخراج غیرقانونی معادن در بدخشان و تخار به‌کار گرفته و درآمد هنگفت معادن طلا در این دو ولایت را به دست می‌آورد.
براساس این گزارش، این رقم نشان‌دهنده سهم ۲۵ درصدی شبکه القاعده از معادن است که توسط حقانی‌ها و گروه هبت‌الله آخوندزاده به آن اختصاص داده می‌شود. در گزارش آمده است: «درآمد ماهانه طالبان از معادن طلا بیش از ۲۵ میلیون دالر است، در حالی که این مبلغ در بودجه رسمی آن‌ها ثبت نمی‌شود و مستقیماً به جیب مقام‌های بلندپایه طالبان و شبکه‌های شخصی‌شان می‌رود.» طبق اطلاعات این گزارش از آغاز استخراج معادن در اوایل سال ۲۰۲۲، القاعده در مجموع ۱۹۴.۴ میلیون دالر به‌دست آورده است.
