هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، در دیدار با عالمان این گروه در قندهار، هر گونه تعامل با جامعه جهانی را رد کرده و گفته است که حتا «یک قدم هم» با جامعه جهانی پیش نمیرود و تعامل نمیکند. او در این سخنرانی، مخالفت شدید خود را با هر نوع تعامل با کشورهای دیگر نشان داده و گفته است که اگر به جای «مادر بمب»، از سلاح اتمی علیه او استفاده شود، در برابر مطالبات جهانی سر فرود نخواهد آورد و مرگ را به تسلیم شدن در برابر خواستههای بینالمللی ترجیح خواهد داد. هبتالله در این سخنرانی هر گونه تلاش جهانی برای فشار بر طالبان را مداخله در رژیم این گروه خوانده و تاکید کرده است که هیچگونه تعامل با جامعه جهانی را نمیپذیرد. او خطاب به جامعه جهانی گفته است: «تو به کار ما چه کار داری؟ به نظام ما چه کار داری؟ به ملک ما چه کار داری؟ به اصول ما چه کار داری؟» این در حالی است که در بیش از سه سال گذشته، بسیاری از کشورهای جهان تعامل با طالبان را مشروط به رعایت حقوق بشر و مبارزه با گروههای تروریستی مستقر در افغانستان کردهاند.
این بخش از سخنرانی هبتالله آخوندزاده در قندهار، بهطور گسترده در صفحات طالبان در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شده است. او در این سخنرانی تاکید میکند که در رژیم طالبان، فاصله میان «علما و حکومت» از بین رفته است و کسانی که به دنبال ایجاد این فاصله هستند، تحت کنترل قرار خواهند گرفت. هبتالله بار دیگر به جای استفاده از واژه «شهروند»، از «رعیت» استفاده کرده و تاکید میکند که میان «حکومت و رعیت» فاصله ختم شده است.
رهبر طالبان در این سخنرانی ادعا کرده است که افغانستان تحت کنترل این گروه، «آزاد و مستقل» است. او با هشدار به اینکه مطالبات جهانی را نمیپذیرد، گفته است: «این ملک ماست، نظام ماست، ما آزاد و مستقل هستیم.»
هبتالله خطاب به علمای این گروه گفته است: «از شما یک سوال دارم. اگر من یک فرد نافهم هستم و حکومتداری را نمیفهمم، اما شما به این خوش هستید که به حرف خود روان باشیم یا به فیصله کسی دیگری؟ امروز افغانستان مستقل است و به راه خود روان است. به اشاره کسی کار نمیکند.»
رهبر طالبان در این سخنرانی به علمای این گروه میگوید: «امروز دنیا نمیخواهد که حکومت افغانستان [رژیم طالبان] به استقلال خود عمل کند. میخواهند که به اشاره آنها بچلد. مشوره میدهند که این کار را بکنید و آن کار را نکنید.»
هبتالله به جامعه جهانی و کشورهایی که با این گروه در تعامل هستند، هشدار میدهد که «چه کاره هستند» که به امور این گروه کار دارند. او میگوید: «تو به کار ما چه کار داری؟ به نظام ما چه کار داری؟ به ملک ما چه کار داری؟ به اصول ما چه کار داری؟ من برای فرمایشات شما نیستم. نه فرمایشات شما را قبول میکنم.»
در ادامه سخنرانی خود، هبتالله به جهان هشدار میدهد که نه یک قدم با آنان پیش خواهد رفت و نه با آنان تعامل خواهد کرد. او در سخنرانی خود میگوید: «نه یک قدم همراه شما پیش میروم، نه با شما تعامل میکنم. نه شریعت را با شما معامله میکنم، حتا اگر از بمب مادر [اشاره به حمله ایالات متحده در ولسوالی اچین ننگرهار علیه داعش] یا سلاح اتمی هم استفاده کنید. مالک مرگ و زندهگی خداوند است و شما [جامعه جهانی] را نمیبینیم.»
در تازهترین مورد، سخنرانی دیگری از هبتالله درباره ضدیت تفکر او با مکتب منتشر شده است که تاریخ دقیق ضبط آن مشخص نیست. این سخنرانی از سوی روزنامه ۸صبح منتشر شده و در آن، هبتالله نتیجه مکتب و مدرسه را مقایسه کرده است. او در این سخنرانی گفته است که مکتب «اخلاق» مردم را خراب کرده و نظرشان را تغییر میدهد و باید بسته شود. هبتالله مدعی شده که مکتب با مدرسه در تضاد است و طالبان باید به جای مکتب، مدرسه بسازند و فرزندان خود را به آن بفرستند.
پیش از این، هبتالله در ماه اسد سال جاری «قانون امر به معروف و نهی از منکر» طالبان را توشیح کرده است که واکنشهای گستردهای در داخل و خارج کشور به دنبال داشته است. اکثریت اعضای شورای امنیت سازمان ملل در آن زمان خواستار لغو این قانون طالبان شدند، اما این گروه هیچ اعتنایی به آن نکرده و به تشدید محرومیتها علیه زنان ادامه داده است. در این قانون، طالبان اعلام کردهاند که تمام بدن زن، از جمله صورت و صدای او، «عورت» محسوب میشود و پنهان کردن آن «الزامی است.»
پس از انتشار این قانون طالبان، شورای امنیت سازمان ملل نشستی را در مورد ارزیابی تاثیرات «قانون امر به معروف و نهی از منکر» این گروه بر زنان و دختران افغانستان در روز چهارشنبه، ۲۷ سنبله سال جاری برگزار کرد. رزا اوتونبایوا، رییس دفتر هیات معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، در این نشست گفته بود که اجرای این قانون توسط طالبان، تعامل این گروه با جامعه جهانی را تضعیف کرده است.
رهبر طالبان در حالی از قطع تعامل با جامعه جهانی سخن میگوید که پیش از این فریدون سنیرلیاوغلو، هماهنگکننده پیشین دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان، گزارشی را از وضعیت افغانستان بر اساس قطعنامه ۲۶۷۹ سال ۲۰۲۳ شورای امنیت این سازمان تهیه کرده و در اوایل ماه نوامبر سال گذشته میلادی به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل و همچنان به شورای امنیت تحویل داده است. در این گزارش به ضرورت گفتوگوی ملی در افغانستان و به عادیسازی روابط با طالبان پرداخته شده است.
در بخشی از این گزارش به «عادیسازی» روابط با طالبان پرداخته شده و آمده است که با «انجام تعهدات بینالمللی، ایجاد حکومت فراگیر و گفتوگوی بینالافغانی، حرکت به سوی وضعیت نهایی عادیسازی کامل و ادغام افغانستان در نظام بینالمللی را امکانپذیر میشود.»
در گزارش گفته شده بود که وضعیت فعلی نحوه «تعامل بینالمللی با طالبان کارساز نیست و کمکی به نیازهای بشردوستانه، اقتصادی، سیاسی یا اجتماعی مردم افغانستان نمیکند. نیاز به روش جدیدی برای تعامل است که با درس گرفتن از تلاشهای قبلی، براساس واقعیتهای امروز افغانستان طراحی شود.»
این در حالی است که طالبان با امضای توافقنامه دوحه با امریکا تعهد کردهاند که حقوق زنان را رعایت کرده و علیه گروههای تروریستی مستقر در افغانستان مبارزه میکنند. اما این گروه در بیش از سه سال گذشته با اصدار فرمانهای متعدد، زنان را بهطور کامل از حوزههای اجتماعی حذف کردهاند. در تازهترین اقدام، پس از ممنوعیت آموزش، تحصیل، کار، سفر، تفریح و ورزش، دروازههای انستیتوتهای طبی را نیز به روی زنان و دختران در افغانستان بستهاند.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان نهتنها با گروههای تروریستی مبارزه نکرده، بلکه ایمن الظواهری، رهبر پیشین شبکه القاعده، را در یکی از مهمانخانههای مجلل خود در منطقه شیرپور کابل پناه داده بودند. او سرانجام روز یکشنبه، ۹ اسد ۱۴۰۱، در یک حمله هوایی بیسرنشین امریکایی در قلب کابل کشته شد. در حال حاضر، این گروه بهطور گسترده از جنگجویان خارجی در افغانستان میزبانی میکند.
یافتههای یک گزارش تحقیقی روزنامه ۸صبح نشان میدهد که طالبان برای القاعده و تحریک طالبان پاکستان تنها چهار شهرک در ولایت غزنی ساختهاند. همچنین، سازمان ملل پیشتر اعلام کرده بود که افغانستان تحت حاکمیت طالبان به «پناهگاه امنی» برای گروههایی مانند القاعده و داعش تبدیل شده است. کمیته تحریمهای شورای امنیت در گزارشی براساس اطلاعات جمعآوریشده از سوی کشورهای عضو، اعلام کرده است که «گروههای تروریستی» همچنان افغانستان را مکان امنی میبینند و طالبان در برخی ولایتها با این گروهها برخورد نرم دارند.
براساس این گزارش، شبکه القاعده هشت اردوگاه آموزشی را در ولایتهای غزنی، لغمان، پروان، ارزگان و یک پایگاه انبار اسلحه را در پنجشیر ایجاد کردهاند. طبق گزارش، مدارس دینی القاعده در ولایتهای لغمان، کنر، ننگرهار، نورستان و پروان فعالیت دارند. در گزارش تاکید شده است که رابطه بین طالبان و القاعده همچنان نزدیک است و این شبکه حضور خود در افغانستان تحت سیطره طالبان را حفظ میکند. به گفته شورای امنیت، ارزیابی کشورهای منطقه نشان میدهد که چهرههای ارشد این شبکه تغییر نکرده و القاعده هنوز تهدید بالقوهای برای منطقه و فراتر از آن محسوب میشود.
