شماری از باشنده‌گان کابل در کنار نبود برق، از اضافه‌ستانی شرکت برق‌رسانی (برشنا) شکایت دارند. آنان می‌گویند که در نبود برق منظم و دوام‌دار، هنوز هم تعرفه صرفیه برق مانند دوره‌های قبلی گزاف و در مواردی بیشتر از دوره‌های قبلی حساب شده است. باشنده‌گان پایتخت خاطرنشان می‌سازند که با آغاز فصل سرما، به تفکیک منطقه در یک شبانه‌روز بین دو تا هفت ساعت برق دارند. پایتخت‌نشینان از شرکت برشنا می‌خواهند که با توجه به بحران اقتصادی حاکم در کشور، از اضافه‌ستانی دست بردارد و تلاش ورزد تا نیاز شهروندان به برق را برطرف سازد. مقام‌های وزارت خارجه طالبان اما اوزبیکستان را در قطع انرژی وارداتی به افغانستان متهم می‌کنند و از این کشور می‌خواهند که به تعهدات خود عمل کند.
محمد‌خالد، باشنده ناحیه ششم شهر کابل، در صحبت با روزنامه 8صبح می‌گوید: «برق نیست، بل طوری می‌آید که بگویی ۲۴ ساعت برق داشته‌ایم. بل برق باید یک بر دهم حصه دو ماه پیش بیاید. در دوره سوم که برق منظم‌تر بود، دو هزار و ۲۰۰ آمده بود، حالا در دوره چهارم که برق چشم‌پتکان راه انداخته، بازهم یک هزار و ۸۰۰ آمده است.» این باشنده کابل تاکنون صرفیه برق دوره چهارم را نپرداخته و منتظر است با دریافت تعرفه دوره پنجم به شرکت برشنا مراجعه کند و خواهان بازنگری شود.
یونس (نام مستعار) باشنده منطقه کارته سخی شهر کابل، می‌گوید که دو ماه پیش بابت هزینه برق دوره سوم مبلغ ۶۵۰ افغانی پرداخته بود، اما در ماه گذشته با وجود این‌که پرچاوی برق بیشتر بوده است، بیش از یک هزار و ۲۰۰ افغانی بالای او هزینه آمده است.
احمد‌زبیر، باشنده شهرک امید سبز در غرب کابل، توضیح می‌دهد که طبق مقررات موجود در بلاک، در کنار صرفیه برق آپارتمان خودش، مکلف است هزینه برق جاده‌ها را نیز بپردازد. او توضیح می‌دهد که آخرین تعرفه برق را در چهارم جدی سال روان خورشیدی دریافت کرده و هیچ تفاوتی در هزینه آن با تعرفه ماه قوس دیده نمی‌شود؛ در حالی که به سخن او، در بیش از یک ماه گذشته برق دولتی به‌شدت کاهش یافته است. احمد‌زبیر ضمن ابراز نارضایتی از خدمات شرکت برشنا می‌گوید: «شرکت برشنا یک شرکت بی‌کفایت است. در دو دهه گذشته با وجود کمک‌های خارجی نتوانست بندهای برق را فعال کند و میزان برق تولیدی افغانستان را بیشتر بسازد.»
این در حالی است که با آغاز فصل سرما پرچاوی برق در پایتخت و بیشتر ولایت‌های کشور افزایش یافته است. باشنده‌گان کابل توضیح می‌دهند که در یک شبانه‌روز نظر به منطقه بین دو تا هفت ساعت برق دارند. از آن‌جایی که برق در عصر حاضر به یکی از نیازهای اساسی در بزرگ‌شهرها بدل شده، کمبود برق ساکنان کابل را با مشکلات زیادی مواجه ساخته است. آنان از شرکت برق‌رسانی (برشنا) می‌خواهند که با توجه به بحران اقتصادی موجود در کشور، از اضافه‌ستانی در هزینه برق مصرفی دست بردارد و برای تأمین انرژی مورد نیاز شهروندان تلاش ورزد.
مسوولان شرکت برق‌رسانی (برشنا) تاکنون به این ادعاها واکنشی نشان نداده‌اند. مسوولان این شرکت اما در صحبت با رسانه‌ها گفته‌اند که برای همه مناطق کابل از طرف شب برق را وصل می‌سازند. به گفته آنان، تلاش‌ها جریان دارد تا بتوانند دست‌کم برای دو ساعت در روز نیز به خانه‌های کابل برق را وصل کنند.
پرچاوی‌های برق در کابل از اوایل ماه قوس آغاز شد و در حال حاضر به حد اعظمی رسیده است. بیشتر نقاط کابل در یک شبانه‌روز بیش از ۲۲ ساعت از انرژی برق محروم‌اند. کابل و یازده ولایت دیگر کشور از برق وارداتی اوزبیکستان استفاده می‌کنند. حکمت‌الله آخوندزاده، مسوول برق‌رسانی کابل، در صحبت با رسانه‌ها توضیح داده که باشنده‌گان پایتخت به ۸۰۰ میگاوات برق نیاز دارند، اما شرکت برشنا تنها ۸۰ میگاوات برق توزیع می‌تواند.
در همین حال مقام‌های وزارت خارجه طالبان، اوزبیکستان را به خلاف‌ورزی در صادرات برق به افغانستان متهم می‌کنند. امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، روز یک‌شنبه، ۲ دلو، در نشستی در کابل گفته است که اوزبیکستان در این زمستان سخت و سردی هوا به وعده‌ای که به شرکت برق‌رسانی (برشنا) داده بود، عمل نکرده است. متقی افزوده است: «[اوزبیکستان] برای شرکت برشنا وعده کرده که حدود ۴۰۰ میگاوات برق به افغانستان می‌دهد، اما بدبختانه حالا برق را قطع کرده که هموطنان ما با مشکلات زیادی مواجه هستند.»
مقام‌های وزارت انرژی اوزبیکستان از این پیش توضیح داده‌اند که برق صادراتی به افغانستان به علت کاهش گاز برای تولید انرژی، قطع شده است. به گفته آنان، با سرد شدن هوا، گاز کافی برای تولید برق در اختیار ندارند و از همین رو مجبور شده‌اند برق صادراتی به افغانستان را قطع کنند.
اتکای افغانستان بر برق وارداتی
افغانستان با داشتن منابع سرشار تولید انرژی، هنوز هم بر برق وارداتی متکی است. اوزبیکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ایران چهار کشوری‌اند که حدود ۷۵ درصد برق مورد نیاز افغانستان را تأمین می‌کنند. تنها ۲۵ درصد انرژی مورد نیاز کشور از بندهای برق و منابع دیگر داخلی به دست می‌آید. کشورهای صادرکننده برق در فصل‌های تابستان و زمستان به دلیل رفع نیازهای داخلی، برق صادراتی به افغانستان را کاهش می‌دهند. با این حال، کابل و بیشتر ولایت‌های کشور به تاریکی فرود می‌روند.
براساس آمارهای ارایه‌شده از سوی شرکت برشنا، افغانستان حدود دو هزار میگاوات برق در ساعت نیاز دارد. ۷۵ درصد این برق از اوزبیکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ایران وارد می‌شود و ۲۵ درصد دیگر آن از منابع داخلی تأمین می‌گردد. هزینه انرژی وارداتی به‌شدت سنگین است. افغانستان با نرخ‌های متفاوتی از کشورهای همسایه برق خریداری می‌کند. براساس گزارش رسانه‌های تاجیکستانی، این کشور از هر کیلووات برق صادراتی به افغانستان ۴.۶۷ سنت امریکایی دریافت می‌کند. همچنان هر کیلووات برق وارداتی ترکمنستان به افغانستان حدود چهار سنت امریکایی تمام می‌شود. گران‌ترین برق اما از کشور ایران وارد افغانستان می‌شود. براساس گزارش‌ها، ایران در بدل هر کیلووات برق حدود هشت سنت امریکایی از افغانستان دریافت می‌کند. با این حال، افغانستان سالانه بین ۲۸۰ تا ۳۰۰ میلیون دالر را صرف خرید برق از کشورهای همسایه می‌کند.
