شماری از باشندهگان ولایت غزنی از رشد فزاینده تردد ریکشاها در این شهر ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که افزایش شمار ریکشاها و ازدحام ناشی از آن، مشکلات زیادی برای مردم ایجاد کرده است. به گفته آنان، تعداد این وسایل نقلیه در مقایسه با مساحت و ظرفیت شهر بیش از حد است و به جای تسهیل رفتوآمد، باعث بینظمی و دشواری در عبور و مرور شده است. باشندهگان غزنی همچنین تأکید میکنند که ریکشاها علاوه بر ایجاد ازدحام، بر زیبایی شهر تأثیر منفی گذاشته و آلودهگی صوتی و زیستمحیطی را افزایش دادهاند.
باشندهگان ولایت غزنی میگویند که دود ناشی از تردد گسترده ریکشاها، بهویژه در فصل زمستان، مشکلات تنفسی در میان مردم ایجاد کرده است. آنان از طالبان میخواهند با در نظر گرفتن جمعیت و مساحت شهر، اقدامات لازم را برای تنظیم و مدیریت بهتر گشتوگذار ریکشاها انجام دهند تا هم نظم شهری حفظ شود و هم سلامت مردم تهدید نشود.
در مقابل، برخی دیگر از باشندهگان غزنی در گفتوگو با روزنامه ۸صبح، فعالیت ریکشاها را در بخش ترانسپورت شهری مفید میدانند. به گفته آنان، این وسیله نقلیه توانسته است سهولتهایی را برای رفتوآمد مردم فراهم کند.
این باشندهگان تأکید میکنند که با وجود کوچک بودن شهر و تعداد زیاد ریکشاها، این وسیله نقلیه برای بسیاری از جوانان زمینه کار و تأمین معیشت خانوادههایشان را فراهم کرده و نقش مهمی در کاهش بیکاری ایفا میکند.
صدیق عمر، یکی از باشندهگان منطقه کلاهسبز ولایت غزنی، میگوید که افزایش شمار ریکشاها سبب تشدید ازدحام ترافیکی در شهر شده است. او میافزاید که برای کاهش حوادث ترافیکی، تنها افراد آموزشدیده و با تجربه که با قوانین و مقررات راهنمایی و رانندهگی آشنایی دارند، باید اجازه رانندهگی و فعالیت در بخش حملونقل داده شود. به گفته او، در سالهای اخیر هزاران ریکشا در جادههای غزنی تردد میکنند و تا کنون طالبان هیچ برنامهای مشخصی برای جلوگیری یا تنظیم این روند روی دست نگرفتهاند.
صدیق عمر میگوید: «در شهر غزنی، به هر سمتی که نگاه کنی ریکشا دیده میشود. رویدادهای ترافیکی در میان ریکشاها بسیار زیاد است. رانندهگان بیش از حد ظرفیت مسافر سوار میکنند؛ حتا در قسمت جلوی ریکشا که فقط یک میله آهنی است نیز افراد را مینشانند. به همین دلیل، هنگام وقوع حادثه، تلفات زیاد است، چون از این وسیله بیش از ظرفیت آن استفاده میشود.»
شکرالله، یکی دیگر از باشندهگان ولایت غزنی، میگوید که افزایش شمار ریکشاها در این شهر، علاوه بر ایجاد ازدحام، سبب برهم خوردن زیبایی شهر و افزایش آلودهگی صوتی و زیستمحیطی شده است. به گفته او، شهر غزنی کوچک است و ظرفیت این حجم از ریکشاها را ندارد. او میافزاید که مدیریت ترافیک طالبان با وجود مشاهده این وضعیت، تا کنون اقدام جدی و موثری برای کنترل و تنظیم رفتوآمد ریکشاها انجام نداده است.
شکرالله میگوید: «پیشتر در شهر غزنی هیچگونه ازدحام ترافیکی وجود نداشت، اما از زمانی که ریکشاها وارد بازار شدهاند، شهر زیبایی خود را از دست داده و ما ساعتها در راهبندان گرفتار میشویم. خودم چندین بار وقتی عجله داشتیم، مجبور شدیم از موتر پایین شویم و پیاده برویم، زیرا راهبندان بسیار شدید بود. خواهش ما این است که این مشکل هرچه زودتر حل شود. اگر مریض داشته باشی، بهموقع به شفاخانه نمیرسی و همه این مشکلات ناشی از افزایش ریکشاها است.»
با این حال، برخی دیگر از باشندهگان غزنی حضور ریکشاها در سطح شهر را عاملی برای سهولت در رفتوآمد مردم میدانند. به گفته آنان، این وسایط اجازه میدهند مردم مسیرهای خود را سریعتر و با هزینه کمتر طی کنند. آنها میافزایند که ریکشاها منبع درآمدی برای بسیاری از جوانان هستند و بهجای حذف کامل، باید بهصورت منظم و اصولی مدیریت و تنظیم شوند.
شبیر، یکی از باشندهگان شهر غزنی، میگوید که ریکشاها وسیلهای ارزان و در دسترس برای مردم هستند. او تأکید میکند که این وسایط بهویژه برای افراد کمدرآمد، سالمندان و کسانی که به موتر شخصی دسترسی ندارند، نقش مهمی در حملونقل روزمره ایفا میکنند.
این باشنده غزنی میافزاید: «شکی نیست که شهر کوچک است و شمار ریکشاها افزایش یافته، اما نکته مهم این است که همین ریکشاها برای هزاران خانواده منبع درآمد شدهاند. جوانانی که مصروف رانندهگی ریکشا هستند، حداقل از مواد مخدر دور میمانند و از صبح تا شام کار میکنند. نباید نان و روزی کسی گرفته شود؛ بلکه ترافیک باید این وضعیت را بهگونه درست تنظیم کند تا هم مردم در رفتوآمد با مشکل روبهرو نشوند و هم رانندهگان ریکشا بتوانند رزق حلال بهدست آورند و به راههای نادرست کشانده نشوند.»
ریکشاها، این وسیله نقلیه کوچک که بهعنوان یکی از روشهای ارزان و آسان حملونقل شناخته میشوند، نقش مهمی در زندهگی روزمره مردم شهر غزنی دارند. این وسیله نهتنها راهی سریع و مقرونبهصرفه برای رفتوآمد در سطح شهر است، بلکه منبع درآمد بسیاری از خانوادهها نیز بهشمار میرود. کرایه ریکشاها معمولاً ۱۰ افغانی و در برخی مسیرها ۵ افغانی است و انتقال بار را نیز با هزینه کم انجام میدهند.
نشست وزیران طالبان پیشتر وزارت امور داخله این گروه را موظف کرده بود تا طرحی برای کنترل واردات و تنظیم تردد ریکشاها در شهرها آماده کند و نتیجه آن را به این نشست ارایه دهد؛ اما تا کنون هیچ گزارشی در این زمینه منتشر نشده است.
پیشتر، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) نیز نسبت به افزایش حوادث ترافیکی و تلفات ناشی از آن در افغانستان ابراز نگرانی کرده بود و این حوادث را بحرانی قابل پیشگیری و یکی از عوامل اصلی مرگومیر در کشور دانسته بود. این نهاد تأکید کرده است که با بهبود طراحی جادهها، اولویت دادن به ایمنی پیادهروها و کاهش سرعت وسایط نقلیه، میتوان شهرهای امنتری ایجاد کرد.






