آزارواذیت زنان و مردان در هرات از سوی محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان تشدید شده است. روزنامه ۸صبح نوارهای تصویری را بررسی کرده که نشان میدهد محتسبان طالبان در نقاط مختلف شهر هرات زنان و مردان را متوقف کرده و به آنان هشدار میدهند. این نوارهای تصویری هفته گذشته ثبت شدهاند. طالبان در هرات نیز بهتازهگی اعلام کردهاند که زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، با مجازات زندان روبهرو خواهند شد. روز گذشته گزارشها و روایتهای متعددی از روند بازداشت زنان در هرات از سوی محتسبان طالبان ارایه شده است. براساس برخی گزارشها، حدود ۴۰ تن در جاده لیلامیها، منطقه نخودبریزان و ۲۰ تن دیگر از نزدیکی مجتمع الماس شرق در شهر هرات بازداشت شدهاند.
طالبان در ادامه تشدید محدودیتهای خود علیه شهروندان افغانستان، بهتازهگی در هرات دستور دادهاند که زنانی که برقع نپوشند، با مجازات زندان روبهرو خواهند شد. بررسی چند نوار تصویری از سوی ۸صبح در نقاط مختلف شهر هرات نشان میدهد که حتا پیش از صدور این دستور نیز زنان بهدلیل نداشتن چادری/برقع از سوی محتسبان طالبان متوقف شده و به ارایه تعهد اجباری وادار میشدند. در برخی موارد، مردان خانواده نیز مورد بازخواست و تنبیه قرار گرفته و از آنان تعهد گرفته شده است که دیگر به زنان خانواده خود اجازه ندهند بدون چادری از خانه بیرون شوند.
یکی از شاهدان عینی با ارسال ویدیویی میگوید: «شاهد بودم که نیروهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان، زنانی را که مانتو پوشیده بودند، متوقف میکردند. حتا زنانی که همراه با محرم خود سوار ماشین بودند نیز از این برخوردها در امان نبودند. نیروهای طالبان موترها را متوقف کرده و از مردان تعهد اجباری میگرفتند که دیگر زنان خانوادهشان بدون چادری از خانه بیرون نشوند.»
همچنین در یکی از نوارهای تصویری که در اختیار ۸صبح قرار گرفته است، دیده میشود که شماری از جوانان، یکی پس از دیگری، با محتسبان طالبان صحبت کرده و از آنان میخواهند که اجازه دهند همراه با زنان همراهشان به مسیر خود ادامه دهند.
یک شاهد عینی میگوید: «جوانان را متوقف کرده بودند و به آنان هشدار میدادند که خانمها را به این شکل با خود بیرون نیاورند. در این ویدیو، شماری از جوانان با فردی که چپن سفید به تن داشت صحبت میکردند و التماس داشتند که اجازه دهد به راه خود بروند.»
این شاهد عینی همچنین میافزاید: «دختری که مانتو پوشیده بود و چادری نداشت، از سوی نیروهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان متوقف شده بود. آنان با محرم او تماس گرفتند و از وی تعهد گرفتند که دیگر اجازه ندهد این دختر بدون چادری از خانه بیرون شود.»
صحنههای مربوط به توقف زنان و مردان از سوی محتسبان طالبان در شهر هرات در قالب عکس و ویدیو ثبت شده است؛ اما بهدلیل قابل شناسایی بودن چهرهها و حفظ امنیت افراد، از نشر این تصاویر خودداری میشود.
این در حالی است که روز گذشته طالبان در هرات دستور دادهاند زنانی که چادری نپوشند بازداشت و به زندان منتقل خواهند شد. صدای منتسب به یکی از کارمندان دفتر والی طالبان در هرات نیز در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود که در آن گفته شده است جلسهای به رهبری اسلامجار، والی این گروه، و رییس امر به معروف و نهی از منکر طالبان، هفته گذشته در مقر این ولایت برگزار شده و در آن دستور داده شده است متنی از سوی ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان با استناد به قرآن و سنت تنظیم و بار دیگر برای مردم ابلاغ شود.
برخی از باشندهگان هرات نیز به روزنامه ۸صبح تایید کردهاند که خطیبان و ملاامامان روز جمعه هفته گذشته این دستور را به مردم ابلاغ کرده و هشدار دادهاند که زنان بدون چادری/برقع بازداشت و زندانی خواهند شد. به گفته آنان، برخی از این ملاامامان از مردم خواستهاند که برای رهایی زنان بازداشتشده به آنان مراجعه نکنند و برای پا درمیانی اقدام نکنند.
طالبان در هرات در حالی بار دیگر روند فشار بر زنان را تشدید کردهاند که پیش از این، این گروه در قانون امر به معروف و نهی از منکر خود صدای زنان را «عورت» خوانده است. براساس این قانون طالبان، زنان تنها برای حاجتهای ضروری میتوانند با پوشاندن صورت از خانه بیرون شوند و از بلند کردن صدای خود خودداری کنند. طبق این قانون طالبان، شنیدن صدای زن از داخل خانه نیز ممنوع اعلام شده و حتا شنیدن نعت با صدای زنان نیز مجاز دانسته نشده است.
پیش از این، رهبر طالبان دستور داده بود زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند مردان خانوادههای آنان نیز مجازات خواهند شد. در این دستور رهبر طالبان آمده است: «زن بیحجاب در قدم اول خانهاش معلوم گردد و به ولیاش توصیه و تنبیه گردد.» در بندهای دیگر این دستور گفته شده است: «در قدم دومی ولیاش به ریاست مربوط احضار گردد و در قدم سوم، ولیاش سه روز بندی شود. در قدم چهارم، ولیاش به محاکم سپرده شود تا به سزای مناسب محکوم گردد.»
در تازهترین مورد، شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارش خود گفته که ۱۵ زن و شش دختر در سال ۲۰۲۵ توسط اعضای طالبان مورد خشونت جنسی قرار گرفتهاند. یافتههای گزارش نشان میدهد که مواردی از تجاوز گروهی، ازدواج اجباری و برهنهسازی اجباری علیه زنان مستند شده است. براساس این گزارش، زنان بهدلیل شدت آسیبهای جسمی و روحی ناشی از این جنایات دست به خودکشی نیز زدهاند.
همچنان ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشری افغانستان، در گزارشهای متعدد خود تایید کرده است که طالبان یک «سیستم نهادینهشده سرکوب زنان و دختران» را ایجاد کردهاند. او این محدودیتها را نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر توصیف کرده و افزوده است که این وضعیت میتواند مصداق «آزار جنسیتی (gender persecution) بهعنوان جنایت علیه بشریت» باشد.
