با رسیدن فصل سرما و زمستان نرخ گاز در شهر کابل به حدود ۹۰ افغانی رسیده است. باشندهگان این شهر از افزایش بیسابقه بهای گاز شکایت دارند و فعالیت ادارهی نفت و گاز مایع افغانستان را در زمینه عرضه گاز با نرخ پایین ناموثر میخوانند. مسوولان این اداره اما از ذخایر گاز این نهاد را کافی میخوانند و از عرضه گسترده آن در آینده نزدیک به باشندهگان کابل خبر میدهند.
باشندهگان کابل میگویند که گاز در پی برفباریهای چند روز اخیر در بازار از ۸۵ تا ۹۰ افغانی به فروش میرسد که افزایش بیسابقهای را نشان میدهد. هرچند «سیستم بازار آزاد» و «باز» است، اما باشندهگان کابل از اداره نفت و گاز انتظار دارند که آستین بالا بزند و با عرضه گاز با نرخ ارزان، بهای این مواد سوختی را در فصل سرما بشکند.
حبیبالرحمان که در یکی از مغازههای ناحیه ششم شهر کابل برای خرید گاز آمده، از اینکه یک کیلو گرام گاز را به ۸۵ افغانی خریده است، ناراضی است. او میگوید: «از آغاز زمستان تا کنون هر روز قیمت گاز بلندتر شده میرود. اول یک کیلو گاز را به قیمت ۶۰ افغانی میخریدم اما حالا به ۸۵ افغانی رسیده است.»
شکایت در شهر پنج میلیونی کابل از افزایش روزافزون بهای گاز تنها به حبیبالرحمان که از گاز برای پختن غذا استفاده میکند، ختم نمیشود، کسبهکارانی در این شهر نیز هستند که امرار معاششان به استفاده از گاز وابسته است. مصطفی که برگرفروشی دارد و برای تهیه برگر از گاز استفاده میکند، نگران است که افزایش بهای گاز درآمد شغلش را از او بگیرد.
بهای بلند گاز، نبود نرخ ثابت و عرضهی گاز بدکیفیت شکایت مشترک این روزهای باشندهگان کابل است.
دکانداران و گازفروشان اما مسوولان دولتی را به کمکاری متهم میکنند و رویه حاکم بر بازار را مقصر افزایش بهای گاز و تفاوت نرخهای میدانند.
عباس از گازفروشان ناحیه دهم شهر کابل است. او میگوید که گازها را از شرکتهای مختلف میخرد، ولی هر شرکت نرخنامهای متفاوت دارد. شاه محمد دکاندار دیگری است که انگشت انتقاد را به سمت نهادهای مسوول و شرکتهای عرضهکننده گاز نشانه میگیرد. به گفته او، دولت در تأمین نیازمندیهای مواد سوختی در فصل زمستان، برنامه ندارد و شرکتهای واردکننده نیز از مجبوریت مردم استفاده میکنند.
هرچند اداره نفت و گاز ۲۹ غرفه را در شهر کابل برای عرضه گاز به نرخ ارزان و ثابت ۵۰ افغانی گشوده است، اما گویی قناعت باشندهگان کابل را فراهم نکرده است. هر چند این اقدام برای تشویق مردم به استفاده از گاز به جای زغالسنگ در گرم کردن خانهها روی دست گرفته شده بود، اما با تشدید سرما و بارش برفهای سنگین، اکنون بهای گاز، خود به یک معضل جداگانه بدل شده است.
بسیاری از باشندهگان اقدام اداره نفت و گاز که میخواهد گاز مورد نیاز جمعیت چند میلیونی را تنها با گشودن ۲۹ مغازه حل کند، «نا موثر» میدانند. بر اساس آنچه باشندهگان کابل میگویند، مغازههای ادارهی نفت و گاز در بسیاری از نقاط شهر کابل، غیرفعال است؛ در حالی که صف طولانی از مردم در برابر شماری از آنها که آدرس دارند، کشیده شده است.
برای نمونه اداره نفت و گاز موقعیت مغازه شماره بیستم را در تپهی سلام از مربوطات ناحیه سوم شهر کابل اعلام کرده است که باشندهگان این ناحیه تاکنون ردی از آن را پیدا نکردهاند.
مغازه شماره پانزدهم در ناحیه پانزدهم نیز به دلیل نبود فروشندهی آن، تا ناوقت دیروز بسته بود و صف طولانی از متقاضیان گاز در برابر آن صف کشیده شده بود.
با همه اینها، محمدفیهم ژلاند، آمر مواد نفت و گاز مایع کابل، در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که آمادهگی تأمین ۶۰ درصد گاز مورد نیاز باشندهگان کابل را دارند و ذخایر گاز مایع این نهاد به دو هزار تُن میرسد.
آقای ژلاند در پاسخ به انتقاد شهروندان از غیرفعال بودن مغازههای عرضهکننده گاز با بهای ارزان در سطح شهر کابل گفت که نظارت دوامدار از این مغازهها صورت میگیرد و پس از این به مشکل مردم رسیدهگی خواهد شد. او همچنان گفت که در صورت نیاز شمار مغازهها در شهر کابل افزایش خواهد یافت.
آمر نفت و گاز کابل با اشاره به «سیستم بازار آزاد» میگوید که کنترل نرخ گاز و وضع نرخنامه یکسان بر اساس پالیسی دولت، مسوولیت این اداره نیست، اما برنامههای عملی را برای تأمین گاز مورد نیاز باشندهگان کابل به زودی اجرا خواهد کرد.
به گفته او، بستهبودن شاهراه کابل- شمال در سالنگ و نیز بسته بودن شاهراه کابل هرات و افزایش تقاضای گاز در بازار سبب شده است که بهای این مواد سوختی افزایش پیدا کند. طبق معلومات آمر نفت و گاز کابل، پس از باز شدن شاهراهها، بهای گاز دوباره کاهش خواهد یافت.
مسوولان از کاهش بهای گاز در صورت باز شدن شاهراهها در حالی خبر میدهند که به گفتهی باشندهگان کابل، «شاهراهها زمانی باز میشود که برف نباشد، برف که نباشد، زمستانی هم نیست و نیاز به گاز کاهش مییابد.»
گفتنی است که بیشتر مردم در کابل از گاز برای پختوپز استفاده میکنند و به این ترتیب از نیازمندیهای اولیه به شمار میرود. قیمت این مواد سوختی که عمدتاً از بیرون وارد میشود، همه ساله در فصل زمستان افزایش مییابد.






