شماری از باشنده‌گان ولایت غزنی از بی‌توجهی طالبان به مکان‌های تاریخی این ولایت ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که این بی‌توجهی سبب شده است که باران‌های پسین به شماری از آثار تاریخی این ولایت آسیب وارد کند و برخی از آن‌ها را در معرض خطر جدی فروریزی قرار دهد. آنان می‌افزایند که این بارنده‌گی‌ها بیش‌ترین آسیب را به شهر کهنه غزنی، قلعه بالاحصار، زیارت اربابا و شماری از زیارت‌های دیگر وارد کرده است. به گفته آنان، این مکان‌ها پیش از این نیز در وضعیت مناسبی قرار نداشتند و بارنده‌گی‌های اخیر، روند تخریب آن‌ها را تشدید کرده است.
این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح تاکید می‌کنند که اگر پیش از این باران‌ها اقدامات حفاظتی صورت می‌گرفت، این مکان‌های تاریخی هرگز تخریب نمی‌شدند. آنان می‌افزایند که بارها از نهادهای فرهنگی و طالبان خواسته‌اند تا به این آثار توجه جدی کنند، اما این درخواست‌ها تا کنون نتیجه‌ای در پی نداشته است. باشنده‌گان غزنی اظهار می‌دارند که این آثار تاریخی بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی این ولایت به شمار می‌روند و از بین رفتن آن‌ها خسارت جبران‌ناپذیری خواهد بود. آنان از نهادهای مسوول می‌خواهند که برای جلوگیری از تخریب بیشتر این مکان‌ها، اقدامات فوری و موثر روی دست گیرند.
شایسته، یکی از باشنده‌گان غزنی، می‌گوید که همه‌ساله با بارش باران و برف، بخش‌هایی از مکان‌های تاریخی این ولایت تخریب می‌شود، اما به گفته او طالبان هیچ‌گونه توجهی به آن ندارند. او می‌افزاید که این مکان‌ها بخشی از هویت تاریخی شهر غزنی است و نباید از بین برود.
این باشنده غزنی می‌گوید: «مکان‌های تاریخی بخشی از فرهنگ و هویت ما است که نباید تخریب شود. اگر این مکان‌ها از بین برود، تاریخ ما نیز از بین می‌رود. قلعه بالاحصار سال‌هاست با فرسایش جدی روبه‌رو است؛ دیوارها و برج‌های آن به شدت آسیب دیده و بخشی از آن‌ها فرو ریخته است. گاهی فقط یک کار کوچک ترمیمی انجام می‌شود که پول در آن هدر می‌رود، در حالی که اگر به‌گونه اساسی بازسازی شود، دیگر این‌گونه تخریب‌ها رخ نمی‌دهد.»
این باشنده غزنی همچنان از وضعیت خانه‌های مردم در داخل قلعه تاریخی غزنی ابراز نگرانی می‌کند. او می‌افزاید که در صورت عدم توجه به این قلعه و خانه‌های آن، احتمال آسیب دیدن باشنده‌گان این منطقه نیز وجود دارد.
شایسته ادامه می‌دهد: «در داخل قلعه، خانه‌های مسکونی نیز وجود دارد که وضعیت مناسبی ندارند و بیشتر آن‌ها فرسوده و در حال ریزش هستند. از گذشته نیز به این خانه‌ها رسیده‌گی نشده و محدودیت‌ها برای بازسازی باعث شده که وضعیت آن‌ها بهتر نشود؛ موضوعی که خود به تخریب بیشتر بالاحصار دامن زده است.»
سید شاکر، یکی دیگر از باشنده‌گان غزنی، می‌گوید که این ولایت به بناهای تاریخی‌اش مشهور است و باید از این مکان‌ها به‌گونه جدی حفاظت صورت گیرد. او می‌افزاید که در صورت عدم حفاظت از این آثار، بخش‌های بیشتری از آن‌ها تخریب خواهد شد. به گفته او، بی‌توجهی به این میراث تاریخی می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به هویت فرهنگی غزنی وارد کند.
شاکر می‌گوید: «اگر از این مکان‌های تاریخی حفاظت نشود، در آینده چیزی از این میراث باقی نخواهد ماند. این مکان‌ها یک ارزش بزرگ است که متأسفانه بی‌توجهی زیادی به آن صورت گرفته است. این مکان‌ها مانند گل هستند و با هر باران آسیب می‌بینند. در حالی که می‌توانند منبع عایداتی نیز باشند و اگر در کنار آن‌ها امکانات لازم ساخته شود، گردشگران بیشتری جذب خواهد شد. این مکان‌ها سزاوار چنین بی‌توجهی نیستند.» او می‌افزاید که مقبره شیخ عطار، مقبره حکیم سنایی، مقبره ابوریحان بیرونی، علی‌لالا صاحب، مسجد و شهر کهنه همه در وضعیت بسیار بدی قرار دارند.
مجیب خوشه‌زاد، یکی دیگر از باشنده‌گان غزنی، می‌گوید که بناهای تاریخی و فرهنگی در این ولایت در وضعیت نابودی قرار دارند و هیچ نهادی برای حفاظت از این آثار توجه لازم را ندارد. او می‌افزاید که در صورت ادامه این بی‌توجهی، در آینده شاهد فروپاشی کامل بخشی از بناهای تاریخی و فرهنگی غزنی خواهند بود؛ آثاری که به گفته او متعلق به مردم و تاریخ کشور است.
خوشه‌زاد تاکید می‌کند: «اگر بی‌توجهی به بناهای تاریخی ادامه پیدا کند، در آینده چیزی از این میراث باقی نخواهد ماند. از نهادهای بین‌المللی و طالبان می‌خواهم که توجه جدی به بناهای تاریخی غزنی داشته باشند و از این آثار که سرمایه ملی کشور به شمار می‌روند، حفاظت کنند.»
در همین حال، شماری از آگاهان فرهنگی، میراث‌های فرهنگی را سرمایه‌ای بی‌بدیل برای کشور می‌دانند که می‌تواند با جذب گردشگران، منبع عایداتی مهمی برای افغانستان باشد.
آنان از سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد یونسکو) و شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌های تاریخی (ایکوموس) که در عرصه حفاظت از میراث‌های فرهنگی فعالیت می‌کنند، می‌خواهند تا توجه جدی به آثار تاریخی غزنی داشته باشند و مکان‌هایی را که نیاز به ترمیم و بازسازی دارند، مرمت کنند.
کتاب‌خان فیضی، یکی از آگاهان فرهنگی، می‌گوید: «مکان‌های تاریخی در افغانستان، شماری در فهرست ثبت‌شده یونسکو قرار دارند، مانند بامیان و منار جام، و برخی دیگر نیز در فهرست کاندید ثبت هستند. آثار تاریخی غزنی مربوط به دوره غزنویان است و این آثار می‌تواند با جلب توجه جهانی، گردشگران زیادی را به خود جذب کند. اقتصاد گردشگری می‌تواند کمک موثری به مردم افغانستان و حفظ میراث‌های فرهنگی کشور باشد. علاوه بر این، در غزنی آثار تاریخی قبل از اسلام نیز وجود دارد، مانند تپه سردار، دشت ناور و غارهای جاغوری که این‌ها نیز ظرفیت جذب گردشگر را دارند.»
آقای فیضی می‌افزاید: «تقاضای ما از ایکوموس و یونسکو این است که در راستای حفاظت از میراث‌های فرهنگی افغانستان اقدام کنند، مکان‌هایی را که نیاز به ترمیم دارند بازسازی نمایند و از آثار در حال تخریب محافظت کنند، تا افغانستان بتواند از این طریق گردشگران بیشتری را جذب کند.»
غزنی یکی از ولایت‌های باستانی افغانستان به‌شمار می‌رود که دارای شمار زیادی از اماکن و آثار تاریخی است که از این میان حدود ۱۰۰ آبده تاریخی در وزارت اطلاعات و فرهنگ ثبت و راجستر شده‌است.
غزنی در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان مرکز تمدن اسلامی نام‌گذاری شد و بسیاری از مناطق تاریخی آن بازسازی شده بود، اما به‌دلیل بازسازی با کیفیت پایین، بسیاری از آن‌ها دوباره تخریب شده‌است.
بربنیاد اطلاعات باشنده‌گان این ولایت، قلعه غزنین، برج‌های تاریخی، قصر محمدشریف‌خان، مسجد قلعت غزنین، گنبد بیگم و زیارت ملا مشک‌علم از جمله آبدات تاریخی می‌باشد که نیاز به بازسازی دارد.
