هرات در غرب کشور این روزها گواه افزایش چشمگیر بیماران مبتلا به سرخکان است. کارمندان بخش صحت میگویند که آمار و ارقام کودکان مبتلا به این بیماری ویروسی در مقایسه با سالهای گذشته بهشدت بلند است. شیوع این بیماری ساری باشندهگان هرات و کارمندان صحی را نگران کرده است. به گفته آنان، روزانه نتیجه آزمایش دهها کودک مثبت گزارش میشود. منابع توضیح میدهند که آمار ابتلا به این بیماری بهگونه نسبی بهصورت هفتهوار در حال افزایش است.
یک منبع در شفاخانه حوزهای هرات به شرط فاش نشدن نامش به روزنامه 8صبح میگوید: «آمار کودکانی که به علت تب شدید، ریزش و جاندردی به این شفاخانه مراجعه میکنند، بسیار بلند است. روزانه از ۸۰ تا ۱۲۰ بیمار مبتلا به سرخکان را هم ثبت داریم. سالهای قبل در فصل بهار شیوع سرخکان به این اندازه نبود. امسال که در ابتدای سال قرار داریم [بیماری سرخکان] زیاد شده و دوم این که آمار هفتهوار را اگر خواسته باشیم بیان کنیم، هر هفته ۳۰ تا ۵۰ واقعه بیشتر شده میرود.»
نه تنها شفاخانههای دولتی، بلکه مراکز صحی خصوصی نیز تایید میکنند که بیماری سرخکان در بهار امسال در هرات به شکل کمسابقهای شیوع پیدا کرده است. داکتر احمد (نام مستعار) ترینر متخصص بخش داخله و اطفال در یکی از شفاخانههای خصوصی در هرات است. او که روزانه دهها بیمار را معاینه و معالجه میکند، توضیح میدهد که همهروزه گواه افزایش شمار بیماران مبتلا به سرخکان است.
این داکتر توضیح میدهد: «آمار مبتلایان به بیماری سرخکان بسیار بلند است. روزانه تا ۵۰ کودک به این مرکز صحی آورده میشوند. همهشان به سرخکان مبتلا هستند یا علایم این بیماری در وجودشان دیده میشود. از دید من که ۲۰ سال میشود داکتر بخش اطفال هستم، این آمار شوکهکننده و نگرانکننده است.»
شیوع کمپیشینه بیماری سرخکان در میان کودکان، شماری از خانوادهها را نیز نگران کرده است. آنان میگویند که در حال حاضر از هر خانواده دو تا سه کودک به این بیماری مبتلا هستند. سمیه، باشنده شهر هرات است که کودک چهارسالهاش را برای درمان به شفاخانه حوزهای هرات آورده است. او میگوید: «یک هفته پیش بچه ششماههام خیلی شدید مریض شد. وقتی به داکتر آوردم، گفت که علایم سرخکان است. دوا نوشت و پس از یک هفته دانههای سرخ در بدنش بیرون شد. فهمیدیم که سرخکان بوده، اما هنوز ۸ یا ۹ روز بیشتر نگذشت که طفل چهارسالهام شدید مریض شد.» کودک دومی سمیه نیز علایم سرخکان دارد.
سمیه میافزاید: «ساعتهای یک بجه شب بود که این طفلک بسیار نفستنگ شد و هیچ آرامش نداشت. به همین نصف شب او را به شفاخانه کلان بردیم. وقتی داکتر دید، دوا نوشته کرد که این طفلک سرخکان دارد. بسیار شدید گرفته بود و بسیار نفستنگش کرده بود.»
به گفته داکتران، سرخکان یک بیماری ویروسی است که میتوان با استفاده از واکسین تا حدی از ابتلا به آن جلوگیری کرد. سرفه، ریزش آب بینی، تب شدید و نفستنگی از علایم بارز این بیماری شناخته میشود. این ویروس از طریق تنفس فرد بیمار به افراد سالم منتقل میشود. معمولاً این بیماری کودکان را هدف قرار میدهد.
داکتر فرید آرین، متخصص داخله عمومی و اطفال در هرات به روزنامه ۸صبح میگوید: «سرخکان یک مریضی ویروسی است. اطفال باید واکسین شوند. واکسین صد درصد موثر نیست، اما طفلی که واکسین میشود اگر به سرخکان مبتلا هم شود بهگونه خفیف از سر او میگذرد.» آقای آرین اضافه میکند که رژیم غذایی نیز سبب بلندرفتن معافیت بدن میشود و کودکانی که غذای مناسب میخورند، معافیت بدن آنان بلند است و بهآسانی صحتیاب میشوند.
با این همه، نگرانی در مورد شیوع بیماری سرخکان در هرات در حالی افزایش یافته است که تحولات بزرگ سیاسی و سقوط نظام جمهوری در افغانستان سبب شد تا نظام صحی کشور نظم گذشته را نداشته باشد. نظام صحی کشور که در جریان دو دهه گذشته بر کمکهای جامعه جهانی استوار بود، با روی کار آمدن رژیم طالبان بهشدت متاثر شده است. حامیان سکتور صحی توجه گذشته را به افغانستان ندارند. افزون بر این، فقر گسترده و سوءتغذیه در کودکان نیز روند گسترش بیماریهای مختلف را در کشور تسریع کرده است.
