چهارمین نشست ویانا که با حضور ۷۰ تن از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای برگزار شده، با واکنش‌های متفاوت روبه‌رو شده است. شماری از چهره‌های سیاسی به اظهارات برخی از سخنرانان روز نخست این نشست ایراد گرفته‌اند و عده دیگر به‌شمول طالبان، اشتراک‌کننده‌گان را «جمع سرگردان» عنوان کرده‌اند. برخی از مقام‌های پیشین، جایگاه «ترک‌تباران» را در رژیم طالبان نسبت به این نشست «بهتر» توصیف کرده‌اند و شماری از زنان از این‌که هیچ زنی در صف اول حضور ندارد، انتقاد کرده‌اند. از سوی دیگر، شماری از شهروندان در واکنش به اظهارات یک مقام طالبان، پرسیده‌اند که چرا این گروه به قول خودشان از «جمع سرگردان» هراسان شده‌اند؟ اشتراک‌کننده‌گان این نشست در روز دوم، به چهار کمیته تقسیم شده و در مورد چشم‌انداز سیاسی افغانستان، روابط بین‌المللی افغانستان (منطقه و فرامنطقه)، وضعیت حقوق بشر و نقشه راه برای اقتصاد آینده افغانستان گفت‌وگو کرده‌اند.
انستیتوت امور بین‌المللی اتریش برای چهارمین بار میزبان نشست سه روزه چهره‌های سیاسی، نظامی، مدنی و فرهنگی مخالف طالبان است. در این نشست ۷۰ تن از چهره‌های سیاسی و مدنی از ۴۰ سازمان اجتماعی و گروه‌های سیاسی و رسانه‌ای اشتراک کرده‌اند و در مورد «یک آینده دموکراتیک افغانستان» با هم گفت‌وگو می‌کنند.
در روز نخست این نشست محمد محقق، عضو رهبری شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان، سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، را «مرد جنگ و صلح» توصیف کرد. به گفته او، حقانی با وجود انجام و دستور حملات انتحاری در ۲۰ سال گذشته، به «مذاکرات بین‌الافغانی» تمایل نشان داده است.
همچنان احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، در سخنرانی خود تاکید کرد که طالبان نماینده هیچ قوم و زبانی در افغانستان نیستند. به گفته او، طالبان «یک مفکوره استخباراتی، بیرونی و غیر از مردم افغانستان» هستند.
این اظهارات در میان سیاست‌مداران و کاربران شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های گسترده‌ای را در قبال داشته است. شماری از کاربران، بیشتر اشتراک‌کننده‌گان این نشست را که در گذشته موقف‌های بلند در دولت داشتند را به بی‌کفایتی و نداشتن برنامه متهم کرده‌اند.
لطیف پدرام، رهبر حزب کنگره ملی افغانستان، نشست ویانا را «ضیافت ویانا» خوانده است. او بدون نام بردن از محمد محقق، عضو شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان و احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، از اظهارات آنان انتقاد کرده است.
آقای پدرام در برگه فیسبوک خود نوشته است: «چهارمین ضیافت ویانا، سراج‌الدین حقانی را به‌حیث مرد جنگ، که مرد صلح هم است، ستایش کرد. در عین حال ارشاد شد که طالب متعلق به یک قوم و زبان خاص نیست. معنایش این‌که طالب جریان ملی و فراقومی و همه‌شمول است.»
رهبر حزب کنگره ملی ظاهراً با کنایه تکیه‌کلام آقای مسعود را به کار برده و نوشته است: «به یک ترتیبی، فهمیده یا نافهمیده، کمپاین به نفع رژیم قوم‌گرا و قرون وسطایی طالبان در دمادم نشست دوحه صورت گرفت.»
از سوی دیگر، سید انور سادات، وزیر کار و امور اجتماعی حکومت سابق، از ترکیب قومی نشست ویانا انتقاد کرده و آن را منتسب به جبهه مقاومت ملی دانسته است. او نوشته است: «جایگاهی که نظام حاکم در افغانستان برای ترک‌تباران تعیین کرده است به مراتب از جایگاهی که جبهه مقاومت در جلسه ویانا برای ترک‌تباران مناسب دیده است بهتر است.»
در همین حال، عبدالله رحیمی، یکی از اشتراک‌کننده‌گان این نشست، در پاسخ به آقای سادات نوشته است که ریاست نشست را که عالی‌ترین مقام در این «محفل» است، دکتر عالیه یلماز بر عهده دارد. او از نماینده‌گان جمعیت اسلامی و جنبش اسلامی و ریاست کمیته سیاسی چهارمین نشست ویانا یاد کرده که از ترک‌تباران افغانستان هستند.
همچنان او آقای سادات را متهم به بی‌خبری و تعامل با طالبان کرده است. او نوشته است: «شما از اصل قضیه و موضع‌گیری‌ها خبر ندارید و به گزارش چند آدم منفی‌گرا بسنده می‌کنید. می‌دانم جناب سادات صاحب، باید نشست‌های شخصیت‌های ضد طالبانی را نقد کنید، چون با طالب در تعامل هستید.»
برخی از چهره‌های طالبان نیز به برگزاری نشست ویانا واکنش نشان داده‌اند. ذاکر جلالی، رییس سوم سیاسی وزارت خارجه این گروه، اشتراک‌کننده‌گان نشست ویانا را «جمع سرگردان» خوانده است. او ادعا کرده که اعضای این نشست چشم امید به خارجی‌ها دوخته و محکوم به شکست هستند. این مقام طالبان همچنان اشتراک‌کننده‌گان را متهم به عدم درک درست از سیاست بین‌الملل کرده و گفته که آنان در بازار سیاست خریدار ندارند.
حمیدالله، یکی از دانشجویان، برگزاری نشست ویانا را گام مثبت برای همگرایی و تقویت هم‌صدایی نیروهای ضد طالبان می‌داند. او می‌گوید که طالبان به‌رغم اظهارات «سخیف» در این مورد، از تجمع مخالفان در هر نقطه‌ای از دنیا به‌شدت هراس دارند.
این دانشجو می‌گوید: «طالبان از هر کوچک‌ترین صدا و اعتراض می‌ترسند. از این که جمع کثیری از سیاست‌مداران در اروپا در مورد آینده دموکراتیک افغانستان گفت‌وگو می‌کنند، این گروه به شدت می‌ترسد، چون مشروعیت داخلی و بین‌المللی ندارد و این نیروها به‌رغم گذشته‌شان، اکنون به آدرس مردم افغانستان تبدیل شده‌اند.»
این انتقادها در حالی صورت می‌گیرد که نشست ویانا روز گذشته دومین روز کاری خود را در مورد «یک افغانستان دموکراتیک» پشت سر گذاشت. اشتراک‌کننده‌گان به چهار کمیته تقسیم شده و در مورد چشم‌انداز سیاسی افغانستان، روابط بین‌المللی افغانستان (منطقه و فرامنطقه)، وضعیت حقوق بشر و نقشه راه برای اقتصاد آینده افغانستان، بحث و تبادل نظر کرده‌اند.
با این حال، فضل احمد معنوی، از اشتراک‌کننده‌گان این نشست، تنوع قومی، حزبی، فکری و مذهبی اشتراک‌کننده‌گان را دلگرمکننده خوانده است. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «تنوع قومی، حزبی، فکری و مذهبی در میان اشتراک‌کننده‌گان دور چهارم نشست ویانا، به یک هدف واحد که آزادی افغانستان از زیر چکمه‌های ظلم و جهل است، دلگرمکننده بود. با گذشت هر روز و هر نشست شاهد همبسته‌گی بیشتر در راه آزادی کشور هستیم. این مأمول امید را به آینده متعالی بیشتر می‌سازد.»
همچنان شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی تصاویر منتشر شده از جریان نشست عمومی ویانا را مورد انتقاد قرار داده و گفته‌اند که حتا یک زن در صف نخست اشتراک‌کننده‌گان حضور ندارد. برخی دیگر، این نشست را مهم و ارزنده تلقی کرده‌اند. آنان گفته‌اند که برگزاری نشست ویانا در آستانه نشست سوم دوحه، اقدام به‌موقع برای واکنش واحد مخالفان طالبان به تعامل یک‌جانبه سازمان ملل متحد با طالبان است.
پیش از این، شماری از نهادهای حقوق بشری حذف زنان و نیروهای مدنی مخالف طالبان را از نشست دوحه، مورد انتقاد شدید قرار داده‌اند. به گفته آنان، این اقدام تسلیم شدن غیرمستقیم به طالبان است و سازمان ملل متحد و کشورهای عضو دچار «اشتباه استراتژیک» شده‌اند.
این در حالی است که برخی رسانه‌ها به نقل از وزارت خارجه ایالات متحده گزارش داده‌اند که نماینده‌گان ویژه امریکا برای افغانستان هنوز تصمیمی برای شرکت در این نشست نگرفته‌اند.
