وضع محدودیتهای سختگیرانه طالبان در کنار فقر و مشکلات اقتصادی، سبب افزایش خشونتهای خانوادهگی و خودکشی در میان دختران و زنان در بدخشان شده است. شماری از باشندهگان ولایت بدخشان میگویند که پس از گذشت سه سال از سلطه طالبان و محروم شدن دختران از حق آموزش و تحصیلات عالی، آمار خشونتهای خانوادهگی، ازدواجهای اجباری و زیر سن و خودکشی زنان و دختران در این ولایت نسبت به زمان حکومت پیشین چندین برابر افزایش یافته است.
یکی از باشندهگان ولایت بدخشان که سالهاست بهعنوان فعال حقوق بشر در این ولایت فعالیت میکند و به دلیل تهدیدات امنیتی از سوی طالبان نمیخواهد نامش در گزارش ذکر شود، به روزنامه ۸صبح میگوید که خشونت علیه زنان و خودکشی دختران در بدخشان حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است. او عامل اصلی این وضعیت را بسته بودن مکاتب و دانشگاهها و همچنین وضع محدودیتهای سختگیرانه طالبان در برابر زنان میداند که بهویژه توسط ماموران اداره امر به معروف و نهی از منکر این گروه در بدخشان و ولسوالیهای آن به اجرا درمیآید.
برخی از باشندهگان بدخشان از افزایش خشونتهای خانوادهگی و خودکشی زنان و دختران ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواستار فشار بیشتر بر طالبان هستند تا درهای مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران باز کنند و زمینه کار را برای زنانی که در گذشته در ادارات دولتی و خصوصی مشغول به کار بودند، فراهم سازند. این باشندهگان بدخشان، نبود نهادهای حامی زنان را نیز یکی از چالشهایی میدانند که با تسلط دوباره طالبان، موجب افزایش خشونتهای خانوادهگی، ازدواجهای اجباری و زیر سن و حتا خودکشی زنان در این ولایت شده است.
از سوی دیگر، شماری از دختران دانشآموز و دانشجو در ولسوالیهای بهارک، شهدا، یفتل، کشم و تگاب بدخشان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح اعلام کردهاند که با مسدود شدن مکاتب و اعمال محدودیتهای طالبان در این مناطق، ناچار شدهاند به ازدواجهای اجباری تن دهند.
ثریا، دانشآموز صنف ششم مکتب در ولسوالی تگاب بدخشان است. او میگوید: «وقتی طالبان مکاتب ما را مسدود کردند، خواهرم مجبور شد ازدواج کند. پدرم به خواهرم که متعلم صنف هشتم بود، گفت طالبها دیگر مکتبها را باز نمیکنند، باید با یک عسکر طالب که از قریه ماست عروسی کنی. چون وضعیت اقتصادی ما هم خوب نبود، پدرم مجبور بود که این عروسی صورت بگیرید. اما وقتی خواهرم نامزدش شد، یک روز بعد با خوردن دوای مرگ موش خودکشی کرد و حالی نامزد سابق خواهرم میخواهد که با من نامزد شود، اما این بار پدرم قبول نکرد.»
این دختر دانشآموز که تا پیش از تسلط طالبان با خواهرش به مکتب میرفت و برای آیندهشان آرزوهایی در سر داشتند، اکنون با مرگ خواهرش ناامید شده است. او میافزاید: «وقتی که به مکتب میرفتیم، خوب درس میخواندیم، به امید اینکه در آینده هر دو ما داکتر شویم و به زنان قریه ما خدمت کنیم. بدبختانه بسته شدن مکاتب و مرگ خواهرم تاثیرات بدی برایم داشته است. میترسم که نامزد سابق خواهرم با من به زور عروسی کند.»
این دختر باشنده ولسوالی تگاب بدخشان اکنون در شهر فیضآباد با خانوادهاش زندهگی میکند. تنها خواستهاش از طالبان باز شدن دروازهای مکاتب به روی دختران است و از این گروه میخواهد که بیشتر از این برای دختران و زنان ممانعت ایجاد نکند و اجازه بدهد تا دختران نیز مانند پسران درس بخوانند؛ چرا که افغانستان به زنان و دختران تحصیلکرده نیاز جدی دارد.
محدودیتهای سختگیرانه طالبان و خودکشی زنان
خشونتهای خانوادهگی و ازدواجهای اجباری و زیر سن، همزمان با ممانعت از حق آموزش و وضع محدودیتهای طالبان، از عوامل عمده خودکشی دختران و زنان در ولایت بدخشان به شمار میرود.
شماری از فعالان حقوق زن که بهصورت پنهانی در شهر فیضآباد، مرکز بدخشان، برای دفاع از حقوق زنان فعالیت میکنند، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که آمار خودکشی زنان در این ولایت افزایش چشمگیری یافته است. به گفته آنان، با آمدن طالبان، مردان خانوادهها بیکار شده و خشونتهای خانوادهگی و ازدواجهای اجباری دختران بیشتر از هر زمان دیگری قابل مشاهده است. همچنین، برخی از دختران به دلیل مخالفت با ازدواجهای اجباری و فرار از منزل، اکنون در زندانهای طالبان به سر میبرند.
براساس اطلاعات، در تازهترین مورد، دادگاه استیناف طالبان در بدخشان ۱۴ دختر را که از ساکنان ولسوالیهای یفتل، ارگو و شهر فیضآباد، مرکز این ولایت هستند، به دلیل اقدام به خودکشی، در یک جلسه عمومی در حضور مقامهای دادگاه این گروه و بستهگانشان، هرکدام از شش ماه تا یک سال محکوم به حبس کرده است.
آمارهای منتشرشده از سوی روزنامه ۸صبح در ولایت بدخشان، نشان میدهد که از ماه حمل سال جاری تا کنون، دستکم ۱۰ تن در این ولایت به دلیل مشکلات اقتصادی، فقر، تجاوز جنسی و خشونتهای خانوادهگی ناشی از رفتار تبعیضآمیز طالبان خودکشی کردهاند. بهتازهگی، یک دختر ۲۲ ساله در مرکز ولسوالی شهدای ولایت بدخشان به تاریخ ۴ میزان با مصرف مواد زهری به زندهگی خود پایان داده است.
منابع در این گزارش به روزنامه ۸صبح گفتهاند که او دختر یک نظامی پیشین بود و یک سال پیش با پسری که او را دوست داشت نامزد شده بود؛ اما در پی درخواستهای مکرر جنسی یک عضو طالبان به نام اکرامالدین که او نیز باشنده همین ولسوالی است، خودکشی کرد و به زندهگیاش پایان داد.
یک منبع از بستهگان این دختر که نمیخواهد در این گزارش از او نام گرفته شود، میگوید که پدر این دختر به دلیل رسیدهگی به مشکلات دخترش بارها به نهادهای طالبان از ولسوالی شروع تا به کابل رفته بود، اما هیچ کسی به شکایت او گوش نداد.
این منبع میگوید: «این دختر که نامزدش در ایران است، میخواست با پدرش به ایران برود و آنجا ازدواج کنند. وقتی اکرامالدین از این موضوع خبر میشود، به خانه او رفته و دختر و خانوادهاش را تهدید میکند که اگر فرار کند، همه خانوادهاش را میکشد و این دختر به خاطری که از این مشکل خلاص شود خودکشی کرد.»
مسوولان محلی طالبان در بدخشان افزایش آمار خشونتهای خانوادهگی، ازدواجهای اجباری و زیر سن و همچنان خودکشی دختران و زنان در این ولایت را رد میکنند. قاری امینالله طیب، معاون والی طالبان در بدخشان میگوید: «با توجه به فرمان رهبر [طالبان] به هیچکسی اجازه ازدواجهای اجباری داده نمیشود. اگر کسانی که این کار انجام میدهند، از طرف ما برخورد جدی صورت میگیرد و در بدخشان آمار خودکشی و ازدواجهای اجباری بالا نیست.»
معاون والی طالبان همچنین افزوده است که مسوولان محلی این گروه در محاکم به قضایای خشونت علیه زنان در این ولایت رسیدهگی میکنند.
نگرانیها از افزایش خشونتهای خانوادهگی و خودکشی دختران و زنان در حالی از سوی باشندهگان در بدخشان مطرح میشود که طالبان در سه سال تسلطشان بر افغانستان دروازههای تمام مراکز آموزشی را به روی دختران بالاتر از صنف ششم مسدود کرده و کار زنان در نهادهای غیردولتی و خصوصی را ممنوع کردهاند.






