شماری از باشنده‌گان کابل از افزایش سرسام‌آور بهای بادنجان رومی و سایر سبزی‌ها در بازارهای پایتخت ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که با افزایش قیمت بادنجان رومی و سایر سبزی‌ها، بسیاری از مردم توان خرید این محصولات را از دست داده‌اند. آن‌ها همچنین می‌افزایند که طالبان در کنترل بازار و جلوگیری از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها توجهی ندارند. به گفته آنان، بهای یک سیر بادنجان رومی به ۲۰۰ افغانی، یک دسته نوش‌پیاز تا ۵۰ افغانی و یک دسته گندنه تا ۳۰ افغانی رسیده است. شماری از فروشنده‌گان دلیل افزایش قیمت بادنجان رومی و سایر سبزیجات را صادرات این محصولات به بیرون از کشور عنوان می‌کنند.
باشنده‌گان کابل افزایش بهای سبزی‌ها در فصل برداشت را همزمان با گسترش فقر و بیکاری، غیرمنطقی و نگران‌کننده می‌دانند. به باور آنان، اگر نظارت و تنظیم بازار به‌گونه جدی انجام نشود، افزایش قیمت‌ها ادامه خواهد یافت و فشار بیش‌تری بر دوش مردم، به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد، وارد خواهد شد.
نیلاب، یکی از باشنده‌گان کابل که برای خرید سبزی تازه به بازار آمده است، از افزایش بهای سبزی‌ها به‌ویژه بادنجان رومی شکایت دارد. او می‌گوید که شوهرش کارگر روزمزد است و با افزایش قیمت‌ها دیگر توان خرید سبزی که یکی از مواد خوراکی اصلی خانواده‌شان است را ندارد.
این باشنده کابل می‌افزاید: «امروز از زیر پل کوته‌سنگی تا این‌جا آمدم برای خرید ترکاری، اما قیمت‌ها خیلی بالا است. یک دسته کوچک گندنه ۲۰ افغانی و دسته‌های بزرگ‌تر ۴۰ افغانی قیمت دارد. بادنجان سیر آن ۲۰۰ افغانی است.» او با اشاره به وضعیت اقتصادی خانواده‌ها می‌افزاید: «در افغانستان بیشتر خانواده‌ها فقیر هستند و توان خرید بادنجان رومی را ندارند. اگر یک کارگر روزانه ۳۰۰ افغانی مزد بگیرد و ۲۰۰ افغانی آن را صرف خرید رومی کند، دیگر چیزی برایش نمی‌ماند.»
نیلاب می‌گوید: «پیش‌ترها قیمت‌ها مناسب‌تر بود. من خودم سیر بادنجان رومی را ۷۰ افغانی می‌خریدم و با آن غذای ساده اما کافی برای خانواده آماده می‌کردم. پارسال همین وقت بادنجان رومی ارزان بود و ما حتا در زمستان هم از آن استفاده می‌کردیم؛ اما امسال هنوز زمستان نرسیده، قیمت‌ها سر به فلک زده‌اند.»
نارون، باشنده دیگر کابل، می‌گوید: «سابق قیمت‌ها خوب بود. من خودم بادنجان رومی را سیر ۷۰ افغانی می‌خریدم و سرخ می‌کردم می‌خوردیم، اما امسال هنوز زمستان نرسیده، قیمت‌ها افزایش یافته است.»
فرشته، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که بهای بالای سبزی‌ها سفره خانواده‌ها را کوچک‌تر کرده است. او می‌افزاید: «در گذشته می‌توانستیم غذای سالم و ارزان تهیه کنیم، اما حالا با درامد نامنظم نمی‌توانیم میان قیمت میوه و سبزی و معاش خود تعادل برقرار کنیم. هر روز قیمت‌ها بالاتر می‌رود و سفره خانواده‌ها خالی‌تر می‌شود؛ نمی‌دانیم زمستان را چطور بگذرانیم.»
حسین نیز می‌گوید که بادنجان رومی این روزها تقاضای بالایی دارد و قیمت‌ها باید در بازار کنترل شود. او می‌افزاید: «قیمت رومی واقعاً بالا رفته است. با وجود این‌که فصلش است، باز هم گران است؛ در حالی که رومی سبزی است که در هر خانه ضرورت دارد و در بیشتر غذاها استفاده می‌شود.»
از دید ملکه حسینی، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، مدیریت درستی بر بازار از سوی طالبان وجود ندارد. او می‌گوید: «اکنون مردم با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستند. بیشتر مردم افغانستان از نظر اقتصادی ضعیف هستند و سبزیجاتی را که پیش‌تر به آسانی تهیه می‌کردند، حالا نمی‌توانند بخرند.»
مهدی امیری، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، هشدار می‌دهد که افزایش بهای سبزی‌ها در بازار می‌تواند به یک بحران بزرگ بشری در کشور منجر شود. او می‌گوید: «بیشتر خانواده‌ها در افغانستان در فقر به سر می‌برند و توان خرید مواد پروتینی و گوشت را ندارند؛ به همین دلیل سبزیجات بخش اصلی غذای روزانه آنان را تشکیل می‌دهد. بادنجان رومی و پیاز که غذای اصلی بسیاری از خانواده‌ها است و مردم به‌جای گوشت از آن استفاده می‌کنند، امروز به کالای لوکس بدل شده است.»
در همین حال، شماری از سبزی‌فروشان دلیل افزایش بهای سبزی‌ها، به‌ویژه بادنجان رومی، را صادرات این محصولات به پاکستان می‌دانند. آنان می‌گویند که سبزی را از مارکیت به بهای گزاف خریداری می‌کنند و ناگزیرند آن را با قیمت بالاتر به مردم بفروشند.
جلال، یکی از سبزی‌فروشان در مارکیت میوه و سبزی کوته‌سنگی، می‌گوید: «بهای بادنجان رومی در روزهای اخیر افزایش یافته است. حالا یک سیر بادنجان ۲۰۰ افغانی و یک چارک آن ۵۰ افغانی قیمت دارد و احتمال دارد باز هم گران‌تر شود.»
سلطان، یکی دیگر از سبزی‌فروشان این مارکیت، می‌افزاید: «پیش‌تر بادنجان از ولایت‌های مختلف به کابل می‌آمد، اما حالا بیشتر آن تنها از لوگر می‌رسد و همین کاهش عرضه باعث گرانی شده است. از مارکیت برای ما قیمت می‌آید و ما هم مجبوریم به همان نسبت گران بفروشیم. به باور من، قیمت‌ها باز هم بالاتر خواهد رفت.»
اتاق زراعت و مالداری برای ایجاد تعادل میان صادرات و تقاضای داخلی، بر ساخت سردخانه‌های معیاری که در اختیار کشاورزان کشور باشد، تاکید دارد.
میرویس حاجی‌زاده، معاون اول اتاق زراعت و مالداری، می‌افزاید: «ممکن است تا ده روز دیگر بادنجان رومی از ایران وارد بازار شود و بهای آن به ۲۰۰، ۲۵۰ یا حتا ۳۰۰ افغانی برسد. ما باید دست به دست هم بدهیم و سردخانه‌ها و مجتمع‌های زراعتی بسازیم. باید هم صادرات داشته باشیم و هم بتوانیم از محصول داخلی در زمستان استفاده کنیم.»
همزمان با این، شماری از کارشناسان مسایل اقتصادی می‌گویند نبود برنامه‌ریزی درازمدت، بی‌توجهی به ظرفیت تولید داخلی و ضعف در سیاست‌های حمایتی، زمینه را برای تکرار چنین بحران‌هایی در بازار فراهم کرده است. آنان تاکید دارند که تا زمانی‌که طالبان بر تقویت زنجیره تامین، ایجاد ذخایر استراتژیک و تنظیم دقیق بازار تمرکز نکنند، نوسانات قیمتی در محصولات اساسی همچنان ادامه خواهد یافت.
سیر قریشی، یکی از کارشناسان اقتصادی، در این زمینه می‌افزاید: «افزایش قیمت بادنجان تا حد زیادی نتیجه کاهش تولید و ضعف در تنظیم بازار و سیستم توزیع است. در نبود ذخایر استراتژیک، بروز چنین نوساناتی برای محصولات مشابه نیز محتمل است. واردات می‌تواند در کوتاه‌مدت نقش تسکین‌دهنده داشته باشد، اما راه‌حل پایدار، حمایت ساختاری از تولیدکننده‌گان، سرمایه‌گذاری در بخش ذخیره‌سازی و شفاف‌سازی زنجیره‌ی بازار است.»
پیش از این، بانک جهانی با نشر گزارشی درباره بحران اقتصادی افغانستان هشدار داده و اعلام کرده بود که وضعیت اقتصادی این کشور همچنان شکننده و بی‌ثبات است. به‌گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) که در تاریخ ۳۰ اپریل ۲۰۲۵ منتشر شد، ۷۵ درصد جمعیت افغانستان با ناامنی معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که ۹۰ درصد خانوارها از شوک‌های اقتصادی آسیب دیده‌اند؛ رقمی که در میان خانواده‌های تحت سرپرستی زنان به ۹۷ درصد می‌رسد.
