شماری از باشندهگان شهر کابل از افزایش روزافزون مصرف نسوار و پان در میان دختران و پسران جوان و نوجوان ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که بهدلیل قیمت پایین و دسترسی آسان، استفاده از این مواد به یک امر عادی در جامعه تبدیل شده است. با این حال، پزشکان با ابراز نگرانی هشدار میدهند که مصرف هر مادهای که حاوی تنباکو باشد، میتواند منجر به ابتلا به سرطانهای مری، معده، لب، دهان، دندان، ریهها و غده پانقراس شود. برخی از داکتران و پرستاران میگویند که در میان زنانی که به شفاخانهها مراجعه کردهاند، بیشترشان از وابستهگان طالبان بودهاند که از ولایتها به کابل آمدهاند. همچنان، یافتههای این گزارش نشان میدهد که برخی از نوجوانان و دانشآموزان مکاتب نیز از پان استفاده میکنند.
این باشندهگان کابل میافزایند که در سالهای اخیر، مصرف پان و نسوار بهدلیل ارزانی و فراوانی، افزایش یافته است. به گفته آنان، نوجوانان و جوانان بیشتر به مصرف پان روی آوردهاند، در حالیکه افراد میانسال بهدلیل قیمت پایین ترجیح میدهند از نسوار استفاده کنند.
اکرم (مستعار)، یک فروشنده نسوار، میگوید که قیمت یک پاکت نسوار ۵ افغانی و یک پاکت پان ۱۰ افغانی است. او میافزاید: «بیشتر نوجوانان و جوانان برای خرید پان و افراد میانسال برای خرید نسوار به دکان مراجعه میکنند.»
با این حال، شماری از مصرفکنندهگان جوان نسوار در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که دلیل روی آوردنشان به این مواد، کنجکاوی و شوق جوانی بوده است.
شفیق (مستعار)، ۲۶ ساله، میگوید که نخستینبار در سن ۱۵ سالهگی، از سر کنجکاوی و شوق نوجوانی، پان مصرف کرده است. او میافزاید: «اگر به گذشته برگردم، هرگز این کار را تکرار نمیکنم.» او تاکید میکند که تا کنون چند بار تصمیم به ترک مصرف آن گرفته، اما موفق نشده است.
شفیق در پاسخ به پرسشی درباره واکنش دوستان و اعضای خانوادهاش نسبت به مصرف پان میگوید: «هیچکس حق ندارد در این مورد واکنشی نشان دهد. خودم میدانم چه چیزی خوب است و چه چیزی بد. تا حالا هم هیچ تغییر منفی در بدنم احساس نکردهام.»
عابد (مستعار)، آموزگار، میگوید که در دوره متوسطه و لیسه، بارها شاهد مصرف پان از سوی دانشآموزانش بوده است. او میافزاید: «در حال حاضر، استفاده از پان در میان نوجوانان و جوانان به یک امر عادی تبدیل شده است. به باور من، ۹۹ درصد آنها از این ماده استفاده میکنند. حتا شاهد مصرف تابلیت (K) توسط یکی از دانشآموزان صنف نهم بودهام.»
از سوی دیگر، پزشکان و پرستاران براساس مشاهدات خود میگویند که مصرف پان و نسوار در میان زنان و دختران نیز رواج پیدا کرده، اما تاکید میکنند که میزان مصرف در میان مردان به مراتب بیشتر است.
زبیده (مستعار)، پرستار، میگوید که بارها شاهد بوده است که مراجعه کنندهگان در شفاخانه از جیب یا بکسهایشان قوطیهایی بسیار زیبا، تزیینشده با طرحها و نقشهای گوناگون بیرون کشیده و از آن نسوار گرفته و زیر لب گذاشتهاند.
این پرستار که بیشتر مراجعانش زنان وابسته به افراد طالبان هستند، میافزاید: «این موضوع تازهگی ندارد؛ بارها شاهد آن بودهام. بیشتر زنانی که به مصرف نسوار روی آوردهاند، از خانوادههایی طالبان هستند که به کابل آمدهاند. بسیاری از این زنان بدون توجه به محیط اطراف، در دهلیزها روی خاک مینشینند و نسوار مصرف میکنند. کودکانشان نیز با پای برهنه، لباسهای چرک و بدون توجه کافی به بهداشت، به سر میبرند، تنها نشانهای از آراستهگی ظاهری در آنها، استفاده از سرمه است.»
جلوه (مستعار)، یکی از مصرفکنندهگان پان، میگوید که با پوشش مردانه در میان پسران بزرگ شده و دلیل علاقهمندیاش نیز دوستانش بوده است. او تصریح میکند که روزانه ۳ تا ۵ دانه پان مصرف میکند [هر پاکت پان شامل ۱۲ بسته کوچک است]. جلوه تاکید میکند: «بهخاطر مصرف میکنم که حس خوبی به من میدهد. خانوادهام در این باره اطلاعی ندارند و مطمین هستم که اگر آگاه شوند، با واکنش تندی روبهرو خواهم شد.»
شماری از پزشکان با ابراز نگرانی، هشدار میدهند که مصرف تنباکو، چه به شکل سیگار، نسوار یا پان، باعث ایجاد سرطانهای گلو، زبان، حنجره، لبها، معده و غده پانقراس میشود.
شمس (مستعار)، پزشک، میگوید: «مصرف تنباکو سبب آسیب به ریهها و سیستم تنفسی، سیستم قلبی و عروقی، سکتههای مغزی و افزایش خطر انواع سرطانها، کاهش قدرت باروری در زنان و مردان، افزایش احتمال سقط جنین یا تولد نوزاد نارس و با وزن کم میشود.»
این در حالی است که سازمان جهانی صحت به مناسبت ۳۱ می، روز جهانی «نه به تنباکو»، هشدار داده است که مصرف تنباکو در میان جوانان و نوجوانان افغانستان بهگونهای گسترده در حال افزایش است. این سازمان اعلام کرده که از هر چهار فرد بزرگسال در افغانستان، یک تن تنباکو مصرف میکند.






