شماری از باشنده‌گان شهر قندهار از دخالت و رفتار نامناسب محتسبان ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان شکایت دارند. به گفته آنان، محتسبان طالبان در ساعات مختلف شبانه‌روز زنده‌گی روزمره مردم را زیر نظر می‌گیرند، در امور کسب‌وکار و مسایل شخصی آنان دخالت می‌کنند و به بهانه‌های گوناگون آزارشان می‌دهند.
غمی (مستعار)، یکی از باشنده‌گان شهر قندهار، می‌گوید که محتسبان طالبان هر روز در زنده‌گی روزمره مردم دخالت می‌کنند و فرصت داشتن یک زنده‌گی عادی را از آنان گرفته‌اند.
او این باشنده قندهار می‌گوید: «صبح که از خانه به‌سوی دکانم حرکت می‌کنم، محتسبان طالبان در کنار جاده ایستاده‌اند. وقتی مرا متوقف می‌کنند، به‌دنبال بهانه‌ای می‌گردند.گاهی می‌گویند صدای ضبط موتر را بلند کن تا ببینند آهنگ گوش می‌دهم یا نه؛ گاهی هم می‌پرسند چرا به ریشم دست زده‌ام. هم‌زمان با این پرسش‌ها، با کلماتی مانند منافق، فاسق و واژه‌های مشابه به من توهین می‌کنند. طوری رفتار می‌کنند که گویا ما مسلمان نیستیم. از زنده‌گی به ستوه آمده‌ایم.»
باشنده‌گان قندهار می‌گویند که نظارت محتسبان طالبان تنها به بازارها و مکان‌های عمومی محدود نیست، بلکه آنان هنگام عبادت مردم در داخل مساجد نیز دخالت می‌کنند. گفته آنان، چنین رفتارهایی زنده‌گی روزمره مردم را با مشکلات روبه‌رو کرده و حتا هنگام عبادت، کار و کسب روزی حلال، احساس آرامش را از آنان گرفته است.
ولید (مستعار)، دکان‌داری از ناحیه هفتم شهر قندهار، می‌گوید که از رفتار محتسبان طالبان به اندازه‌ای خسته شده است که دیگر نمی‌تواند با آرامش خاطر برای ادای نماز به مسجد برود. به گفته او، محتسبان پس از نماز، نمازگزاران را مجبور می‌کنند تا حدود ۳۰ دقیقه به سخنان آنان گوش دهند.
این باشنده قندهار می‌افزاید: «روزی نماز عصر را با جماعت ادا کردم. مانند همیشه برای دعا توقف نکردم و به‌سوی دروازه مسجد حرکت کردم. هنوز سه قدم برنداشته بودم که صدایم زدند: هی، با تو هستم! کجا می‌روی؟ وقتی برگشتم، دیدم محتسب امر به معروف و نهی از منکر است. به او گفتم که کار دارم، چه شده است؟ گفت: بیا، بنشین تا چند کلمه با تو صحبت کنیم. اما من به دکانم رفتم.»
به گفته او، محتسبان در مسجد به دیگر نمازگزاران گفته بودند که وی منافق و فاسق است و از شنیدن سخنان دینی خوشش نمی‌آید. ولید می‌افزاید که محتسبان بعداً نشانی دکان او را پیدا کردند و صبح به دکانش رفتند.
ولید می‌گوید: «دکانم آمدند و حرف‌های بسیار زشت و توهین‌آمیزی به من زدند. می‌گفتند تو را به زندان می‌اندازیم و استخوان‌هایت را می‌شکنیم. نکته حیرت‌آور این بود که می‌گفتند تا زمانی که تو را مسلمان نکنیم، رهایت نمی‌کنیم. خلاصه، مردم را تحقیر و توهین می‌کنند.»
نظارت بر خانه‌ها و مهمان‌خانه‌ها در شب
همچنین، شماری دیگر از باشنده‌گان شهر قندهار می‌گویند که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، به‌ویژه در شب‌های جمعه، در کوچه‌های شهر گشت‌وگذار می‌کنند، اطراف خانه‌ها و مهمان‌خانه‌های مردم می‌ایستند و به صحبت‌ها و محافل داخل خانه‌ها گوش می‌دهند. به گفته آنان، محتسبان در مقابل خانه‌ها و کنار دیوارها توقف می‌کنند تا دریابند که آیا در داخل خانه‌ها آهنگ پخش می‌شود، محفلی برگزار شده یا فعالیت دیگری جریان دارد که با دستورالعمل‌های طالبان در تضاد باشد.
وحید (مستعار)، یکی از باشنده‌گان منطقه حاجی عرب شهر قندهار، می‌گوید که محتسبان طالبان شب‌ها در مقابل خانه‌ها و مهمان‌خانه‌های مردم می‌ایستند و فعالیت‌های داخل آن‌ها را زیر نظر می‌گیرند.
این باشنده قندهار می‌گوید: «یک شب، حوالی ساعت یک بامداد، دروازه مهمان‌خانه ما را با شدت کوبیدند. با اضطراب فراوان دروازه را باز کردم. دیدم که محتسبان امر به معروف هستند. بدون آن‌که چیزی بپرسند، مستقیم وارد اتاق مهمانان شدند و همه کسانی را که آنجا نشسته بودند، ترساندند. از آنان پرسیدم که خیرت است، چه اتفاقی افتاده؟ اما نه سلام کردند و نه با احترام صحبت کردند. می‌گفتند چرا مرتکب فسق و فجور می‌شوید؟ مگر نمی‌دانید که چنین محافلی ممنوع است؟ سپس تمام اتاق را تفتیش کردند تا چیزی پیدا کنند که از نظر محتسبان خلاف مقررات باشد. در داخل خانه خود نیز احساس امنیت نمی‌کنیم؛ این است امنیتی که طالبان ادعای آن را دارند.»
تلاش برای اعمال محدودیت بر زنده‌گی زنان در داخل خانه‌ها
فدا محمد (مستعار)، یکی از باشنده‌گان ناحیه پنجم شهر قندهار، می‌گوید که هنگام نماز عصر، پنج محتسب امر به معروف و نهی از منکر طالبان به مسجد نزدیک محل زنده‌گی آنان رفته بودند. به گفته او، به‌محض پایان نماز، دو تن از محتسبان هر دو دروازه مسجد را بستند و مانع خروج نمازگزاران شدند.
این باشنده قندهار می‌گوید محتسبان از نمازگزاران خواسته بودند به سخنان آنان درباره دعوت و ارشاد گوش دهند؛ اما به گفته او، محتوای این سخنان سرشار از توهین و تحقیر مردم بود.
فدا محمد می‌افزاید: «هنگام نماز عصر، پنج محتسب به مسجد ما آمدند. وقتی نماز تمام شد، دو نفر از آنان فوراً هر دو دروازه مسجد را بستند و کنار آن ایستادند. به همه گفتند که به سخنان دعوت و ارشاد محتسبان گوش دهند. اما این دعوت نبود؛ بلکه توهین و تحقیر مردم منطقه بود. در خانه خدا چنان حرف‌های زشت و توهین‌آمیزی زدند که شاید حتا در بازار هم کسی با چنین الفاظ تندی صحبت نکند.»
به گفته فدا محمد، محتسبان به نمازگزاران گفته بودند که زنان خانواده‌های آنان به بازار می‌روند و این کار باعث فحشا و فساد می‌شود.
او می‌گوید: «محتسبان به آنان می‌گفتند که از همین حالا اجازه ندهید زنان‌تان از خانه بیرون بروند. پوشیدن لباس‌های چسبان و تنگ در خانه و راه رفتن بدون روسری، گناه بزرگی است و این کار به‌شدت ممنوع است. حتا می‌گفتند زنان نباید در داخل خانه نیز با صدای بلند صحبت کنند، زیرا صدای زن عورت است. آیا این دعوت است یا توهین به مردم؟»
در همین حال، نظارت‌های پی‌درپی و رفتار محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان تاثیر منفی بر زنده‌گی روزمره ساکنان شهر قندهار گذاشته است. به گفته آنان، محتسبان در کوچه‌ها، بازارها، مراکز تجاری و مساجد مردم را زیر نظر می‌گیرند و در برخی موارد، اجازه خروج از مساجد را نیز به آنان نمی‌دهند.
ساکنان شهر در حالی از رفتار محتسبان طالبان شکایت می‌کنند که روزنامه پیش از این نیز گزارش‌هایی درباره رفتار نامناسب با استادان و کارمندان دانشگاه قندهار، آموزگاران مکتب‌ها، کارمندان مرکز صرافی، پزشکان شفاخانه‌ها، جوانان و کارمندان رسانه‌ها منتشر کرده و از زندانی‌شدن شماری از افراد نیز خبر داده است.
براساس اظهارات باشنده‌گان قندهار، دخالت محتسبان تنها به نظارت بر مکان‌های عمومی محدود نمی‌شود، بلکه به حریم خصوصی مردم، عبادت، محافل خانواده‌گی و فعالیت‌های روزمره آنان نیز گسترش یافته است. شکایت‌های آنان با نگرانی‌های جدی درباره حریم خصوصی، حفظ کرامت انسانی و امنیت زنده‌گی عادی همراه است.
