طالبان به ادامه وضع محدودیت و سانسور شدید علیه رسانهها، نشرات رادیو نریمان را در ولایت بادغیس متوقف کردهاند. این گروه هفته گذشته سه تن از کارمندان این رادیو را در ولسوالی قادس ولایت بادغیس بازداشت و پس از چهار شبانهروز با ضمانت از بند رها کردهاند. در اقدامی دیگر، طالبان با ارسال شدید پارازیت روی فریکانسهای ماهوارهای شبکه افغانستان اینترنشنال، بهطور قابل توجهی گردش اطلاعات و آزادی بیان را نقض کردهاند.
منابع در ولایت بادغیس به روزنامه ۸صبح گفتهاند که طالبان نشرات رادیو نریمان را در این ولایت متوقف و چند تن از کارمندان این رسانه را بازداشت و زندانی کردهاند و نشرات این رادیو پس از گذشت یک هفته همچنان متوقف است.
یک منبع محلی که نمیخواهد نامش در گزارش ذکر شود، میگوید: «سه شبانهروز سه کارمند رادیو نریمان در زندان طالبان بودند. طالبان هفته گذشته به دفتر رادیو نریمان آمده و نشرات آن را متوقف کردهاند.» منبع میافزاید که طالبان هیچ دلیلی برای بستن دروازه رادیو نریمان و بازداشت کارمندان آن ارایه نکردهاند.
در همین حال، یک منبع دیگر میگوید که اخیراً کمیته مصونیت خبرنگاران در چارچوب برنامهای برای حمایت از رسانهها، اقدام به پشتیبانی از رادیو نریمان و رادیو تلویزون عبور در این ولایت کرده بود. به گفته منبع، طالبان از این برنامه آگاه شده و به همین دلیل اقدام به تعطیلی رادیو نریمان و بازداشت کارمندان آن کردهاند. همچنین، طالبان به تمامی رسانهها و نهادهای غیردولتی در این ولایت دستور دادهاند که بدون اطلاع دادن به این گروه، نمیتوانند از نهادهای کمککننده «پروژه» دریافت کنند.
این منبع میگوید: «نشرات این رسانه کاملاً سانسور شده و تحت مدیریت طالبان بود و هیچ رویدادی بدون تایید طالبان توسط این رسانه پوشش داده نمیشد. تنها دلیلی که ما به آن پی بردهایم، این است که رادیو نریمان یک پروژه دریافت کرده بود و در مورد مسایل تاریخی افغانستان مستند و کلیپهای اطلاعاتی تولید میکرد. طالبان به دلیل آگاهی از این پروژه، اقدام به بازداشت کارکنان رادیو نریمان و توقف نشرات آن کردهاند.»
اطلاعات رسیده به روزنامه ۸صبح نشان میدهد که رادیو نریمان به انتشار مسایل و مستندات تاریخی پرداخته است و هیچ موردی که خلاف پالیسی رژیم طالبان باشد، در آن دیده نمیشود؛ اما با وجود آن هم، این گروه دست به توقف نشرات و زندانی کردن کارمندان آن زده است.
یک منبع دیگر میگوید که با بازداشت کارمندان این نهاد، تلاشهایی برای حلوفصل مساله از طریق گفتوگوهای محلی صورت گرفته بود، اما به گفته او، مطیعالله متقی، رییس اطلاعات و فرهنگ طالبان در بادغیس، که سابقه کار در دستگاه امر به معروف و نهی از منکر این گروه را دارد، آزادی رسانهها را به رسمیت نمیشناسد. منبع میافزاید که این مقام طالبان بارها کارمندان رادیو نریمان را در جلسات رسمی و در مقابل رسانهها مورد نکوهش و سرزنش قرار داده است. او همچنین به دلیل ادامه این کار، فعالیتهای نشراتی رادیو نریمان را متوقف کرده و هیچ دلیلی برای این توقف ارایه نکرده است. به ادعای منبع، این مقام طالبان رادیو نریمان را به گروگان گرفته و با وجود تماسهایی که از کابل دریافت کرده، به آنها تمکین نکرده است. او همچنین تاکید کرده که یک اعلان تجارتی باید از طریق او به رسانهها داده شود و او تصمیم بگیرد که این اعلان بازرگانی به کدام رسانه ارسال شود.
فعالیتهای رادیو نریمان در حالی در بادغیس از سوی طالبان متوقف شده که این گروه در اقدامی دیگر با ارسال شدید پارازیت روی فریکانسهای ماهوارهای شبکه افغانستان اینترنشنال، بهطور قابل توجهی گردش اطلاعات و آزادی بیان را نقض کرده است.
با این حال، شبکه افغانستان اینترنشنال ارسال پارازیتهای گسترده توسط طالبان را نقض آزادی رسانهها خوانده و برای اطمینان از ادامه دسترسی مخاطبان خود به اخبار و اطلاعات آزاد، فریکانس ماهوارهای جدیدی را معرفی کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان با ابراز نگرانی شدید نسبت به این رویداد، از مقامهای طالبان خواسته است که ارسال پارازیت روی فریکانس شبکه افغانستان اینترنشنال را فوراً و برای همیشه متوقف کنند و اجازه دهند شهروندان کشور بهطور آزاد و بدون محدودیت به این رسانه دسترسی داشته باشند.
همچنین مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که طالبان در جریان سه سال گذشته دستکم ۱۷ دستورالعمل رسانهای برخلاف قانون رسانهها صادر کردهاند. به گفته این نهاد، دستورالعملهای طالبان طیف وسیعی از امور مرتبط با رسانهها را در بر میگیرد که شامل ممنوع شدن کار زنان در رادیو تلویزیون ملی، تفکیک جایگاه حضور زنان و مردان در رسانهها و ممنوعیت مصاحبه زنان با مردان و یا مردان با زنان و ممنوعیتهای دیگر میشود.
طالبان در سه سال گذشته افزون بر سانسور شدید رسانهها و وضع محدودیتها، ممنوعیتهای زیادی علیه زنان خبرنگار نیز وضع کردهاند. براساس دستورهای طالبان، زنان از حضور در نمایشهای تلویزیونی و گردانندهگی برنامهها بدون پوشیدن صورت، منع شدهاند. همچنان طالبان در بسیاری از ولایتها صدا و سیمای زنان را در رسانهها منع کرده و به رادیوهای محلی دستور دادهاند که صدای زنان را نشر نکنند.
پیش از این، سازمان خبرنگاران بدون مرز گفته است که سال ۲۰۲۳ برای خبرنگاران زن سال دوری از فعالیت در رسانهها بوده و محدودیتهای طالبان بر زنان خبرنگار همچنان ادامه یافته است.
این در حالی است که در ۱۹ سال گذشته ۱۳۲ خبرنگار در افغانستان کشته شده و حکومت پیشین، طالبان را عامل ۶۷ درصد قتل خبرنگاران دانسته بود. خبرنگاران در افغانستان بارها گفتهاند که وحشتزده و سرکوب شده و ناامید هستند و همه مجبورند برای زنده ماندن دست به خودسانسوری بزنند.
