برخی از زنان و دختران در قندهار که به کارهای تجارتی کوچک روی آوردهاند، میگویند که اعمال محدودیتهای طالبان سبب شده است تا آنان نتوانند نیازهای اولیه زندهگی خود و خانوادههایشان را تامین کنند. به گفته آنان، تداوم محدودیتهای طالبان استقلال اقتصادی زنان را از بین برده و پیامدهای نگرانکنندهای برای آنان داشته است.
تعدادی از زنانی که در بازار تجارتی زنان در عینو مینه قندهار فعالیت داشتند، میگویند این بازار حدود ۲۵۰ دکان داشت و در آن تولیدات داخلی و صنایع دستی زنان عرضه میشد؛ اما حدود سه سال قبل از سوی ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان بسته شد. به گفته آنان، زنان در آن زمان از طریق فعالیتهای اقتصادی در این بازار میتوانستند نیازهای اساسی زندهگی خود را تامین کنند؛ اما اکنون در وضعیت دشوار و نامعلومی به سر میبرند.
برخی از این زنان که اکنون از خانه فعالیت میکنند، میگویند ادامه فعالیتهای اقتصادی در خانه دشوار است و زمینه فروش محصولاتشان مساعد نیست. آنان تاکید میکنند که فعالیت اقتصادی نیازمند بازار است و اعمال محدودیتهای طالبان، کسبوکارهای آنان را با چالشهای گسترده روبهرو ساخته است.
یک بانوی قندهاری که نمیخواهد نامش در گزارش ذکر شود، میگوید شوهرش چند سال پیش کشته شده است. او میافزاید: «با دو دخترم زندهگی میکنم، پسر ندارم. قبلاً در بازار زنان کار میکردم، اما آن بازار را بستند. حالا گاهی در یک خانه و گاهی در خانه دیگری کار میکنم؛ آن هم بهسختی پیدا میشود. زندهگی ما بسیار سخت است.»
زلیخا، که سرپرست خانوادهاش است، میگوید: «کار ما قبلاً در بازار زنان بود، اما وقتی آن را بستند، در خانه شروع کردیم. زنان به خانه ما میآمدند، آن را هم طالبان ممنوع کردند. با این حال، به کارم ادامه دادم. هر چیزی که تولید میکردم، در بازار به نصف قیمت فروخته میشد و هیچ سودی برایم باقی نمیماند. حالا تمام کارهایم متوقف شده است.» به گفته او، رفتوآمد زنان کارمند نیز بهدلیل محدودیتها کاهش یافته است و از همینرو، زنانی که در خانه تولید میکنند، برای فروش محصولاتشان با مشکلات جدی روبهرو هستند.
یک زن کارآفرین در قندهار نیز میگوید که پیش از این ۳۰ تا ۴۰ زن با او کار میکردند؛ اما اکنون تنها شش زن با او مشغول به کارند.
این بانو میگوید: «بهدلیل مشکلات شدید اقتصادی، دیگر کسی با من کار نمیکند. آنان هم مقصر نیستند، چون من نمیتوانم دستمزد زیادی پرداخت کنم. بسیاری از زنان اینجا خیاطی، ساخت صابون و شامپو را یاد گرفتند؛ اما اکنون زنان زیادی با من کار نمیکنند و تولیدات ما نیز بازار مشخصی ندارد.»
از بین رفتن فرصتهای کاری برای زنان قندهار تنها به افزایش مشکلات اقتصادی منجر نشده است؛ بلکه شماری از آنان با از دست دادن منابع درآمدی، مجبور شدهاند برای تامین نیازهای زندهگی از دیگران کمک بخواهند.
یک زن قندهاری که شوهرش معلول است و با پسر خردسالش زندهگی میکند، میگوید نبود کار او را مجبور کرده است برای دریافت کمک، دست به سوی دیگران دراز کند. او میگوید: «من هم از خیرات گرفتن و دست دراز کردن پیش مردم خوشم نمیآید. اگر کار میبود، کار میکردم؛ اما هیچ کاری نیست. کودکم گریه میکند و بسیار مجبور هستم.»
شماری از زنان قندهار که در اقتصاد خانواده نقش مهمی دارند، میگویند در کنار از دست دادن فرصتهای کاری، از حق اساسی دیگری نیز محروم شدهاند. به گفته آنان، مواردی را با چشم خود دیدهاند که دختران بدون رضایتشان به ازدواج داده شدهاند و در نتیجه، تمام آرزوهایشان برای زندهگی از بین رفته است. آنان میگویند محدودیتهای شدید طالبان علیه زنان و نقض حقوق بشری، تاثیرات عمیقی بر زندهگی آنان گذاشته است.
شازیه، که پیش از این در یک موسسه کار میکرد، میگوید پس از از دست دادن شغلش، وضعیت روانی و جسمیاش وخیم شده است. او میگوید: «خودم سرپرست خانواده هستم. کار را از من گرفتند. به هر طرف رفتم، هیچ کاری نیست. مدت زیادی است بیمارم و سردرد دارم. بهدلیل فکر و تشویش زیاد، از نظر روانی بههم ریختهام. داکتران میگویند فکر نکن، در غیر آن بیماریات شدیدتر میشود؛ اما وقتی چنین وضعیتی باشد، چگونه فکر نکنم؟ حالا همه راهها به رویم بسته شده است.»
شازیه میافزاید که پس از از دست دادن کار، توانایی فکر و تمرکزش نیز تحت تاثیر قرار گرفته است. به گفته او، هر بار که تلاش میکند روی موضوعی بهدرستی تمرکز کند، مشکلات اقتصادی، محدودیتهای اعمالشده بر زنان و نگرانی درباره آینده، ذهنش را با فشار دوامدار مواجه میکند.
بانک جهانی نیز در سال ۲۰۲۵ گفته بود که میزان بیکاری زنان جوان در افغانستان افزایش یافته و بهدلیل نبود فرصتهای کاری، شماری از زنان از بازار کار خارج شدهاند. براساس این گزارش، این وضعیت شرایط اقتصادی زنان را بیش از پیش آسیبپذیر کرده است.
