نزدیک به سه سال از حاکمیت طالبان بر کشور میگذرد، اما چرخه تصفیه فرماندهان غیرپشتون از صفوف این گروه هنوز هم متوقف نشده است. با وجود اینکه بیش از ۹۰ درصد از رهبران و مقامهای بلندپایه رژیم طالبان را افرادی از قوم پشتون تشکیل میدهند، اما این گروه همواره سعی دارد عده معدودی از فرماندهان تاجیک، اوزبیک و هزارهای را که در صفوف نظامیاش حضور دارند نیز کنار بزند. نظامیان طالبان بهتازهگی غلام حسین، فرمانده تاجیکتبار خود در تخار را بازداشت و به ریاست ۴۰ استخبارات در کابل، منتقل کردهاند. منابع تأیید میکنند که در کنار غلام حسین، دستکم شش تن از نزدیکان او و بیش از ۳۵۰ تن از افراد این فرمانده طالبان خلع سلاح شدهاند. بازداشت غلام حسین از سوی طالبان واکنش عده زیادی از شهروندان را برانگیخته است. آنان بازداشت فرماندهان همباور طالبان به علت تفاوت قومی و زبانی را نشانه آشکار تبعیض قومی و غیرمنصفانه توصیف میکنند. این شهروندان همچنان از ملا هبتالله میخواهند تا جلو تعصبات قومی در صفوف نظامی این گروه را بگیرد.
روحالله، باشنده ولسوالی رستاق ولایت تخار، در صحبت با روزنامه 8صبح میگوید: «طالبان تنها با افراد سیاسی که همفکرشان نیستند مخالفت ندارند؛ بلکه با افراد سیاسیای که هممفکوره و همباورشان هستند ولی همقوم و همزبانشان نیستند نیز مشکل دارند. از وقتی که امارت اسلامی آمده یک روز نشده شنیده باشیم که طالبان یک قوماندان پشتون خود را دستگیر یا بندی کرده باشند. همیشه ببینید که قوماندانهای اوزبیک، تاجیک و دیگر قومها را بندی و یا برکنار میکنند.»
این باشنده تخار میافزاید: «وقتی یک قوماندان تاجیک یا اوزبیک را بندی میکنند، افراد زیردستش را هم از صفوف خود دور میرانند. هر قوماندان صدها نفر زیر دست خود دارد که هممفکوره و هممذهب طالبان هستند، ولی به آنان توجه نمیشود. این کار طالبان تبعیض آشکار و غیرمنصفانه است.»
فرید، باشنده کابل، در این باره میگوید: «تبعیض قومی طالبان در هر عرصه آشکار است. تنها اگر به بُعد نظامی تمرکز کنیم، از درصدی حضور اقوام در اردو، پولیس و ارگانهای استخباراتی طالبان برای ما روشن میشود که توازن قومی از سوی طالبان رعایت نشده و این کار تصادفی نیست. طالبان دیده ندارند که یک فرد از قوم تاجیک، هزاره یا اوزبیک در کنارشان ایستاده شود و از نظامشان معاش دریافت کند.»
فرید میافزاید: «غلام حسین اولین قوماندان تاجیک طالبان نبوده که بازداشت و خلع سلاح میشود و آخرین تاجیک هم نیست. همه قوماندانان و سربازان غیرپشتون و همسو با طالبان باید بدانند که به بهانهها و دسیسههای مختلف مجبور ساخته خواهند شد که صفوف طالبان را ترک کنند.»
عده زیادی از کاربران شبکههای اجتماعی نیز در پیوند به بازداشتهای زنجیرهای فرماندهان غیرپشتون از صفوف نظامی طالبان واکنش نشان داده و از عملکرد تبعیضآمیز طالبان نسبت به همسنگرانشان انتقاد کردهاند.
ضیا فرهمند، یکی از این کاربران در صفحه فیسبوکش عکسهایی از مولوی مهدی مجاهد، عبدالحمید خراسانی و غلام حسین را نشر کرده و نوشته است: «مهرههایی که مأموریتشان به اتمام میرسد، وجودشان دردسرساز است و باید از بین برده شوند.» او بیشتر توضیح داده است که کوتاهبینی این فرماندهان در این بوده که با طالبان همسنگر شدهاند؛ در حالی که میدانستند در سنگرهای طالبان جایی برای جنگجویان غیرپشتون وجود ندارد.
این واکنشها در حالی است که منابع به روزنامه 8صبح تأیید کردهاند که افراد طالبان روز سهشنبه، ۱۹ سرطان، بر ولسوالی چاهآب ولایت تخار هجوم برده و حاجی غلام حسین، فرمانده تاجیکتبار خود را با شش تن از افراد نزدیکش بازداشت کردند.
طبق اظهارات منابع، غلام حسین نخست به قولاردوی ۲۱۷ عمری در کندز و سپس به ریاست ۴۰ استخبارات طالبان در کابل، منتقل شده است. نیروهای ارتش طالبان افزون بر بازداشت غلام حسین، حدود ۳۵۰ تن از نیروهایش را نیز خلع سلاح کردهاند.
غلام حسین مشهور به «حسین جندی» از روستای ایزنه ولسوالی چاهآب ولایت تخار است. او در سال ۱۳۹۵ خورشیدی به صفوف طالبان پیوست و در جنگ طالبان با نیروهای نظامی حکومت پیشین در تخار نقش برجستهای داشت. افراد طالبان یک روز پس از بازداشت این فرمانده خود، خانههای وابستهگان و افراد نزدیک به او را در شهر چاهآب محاصره و بازرسی کردهاند.
طالبان در سه سال گذشته بارها فرماندهان غیرپشتونشان را بازداشت، خلع سلاح و از صفوف نظامی خود دور راندهاند. اختلافات قومی و سمتی هرازگاهی میان طالبان سبب بروز تنش و حتا درگیری شده است.
پیش از این نیز شماری از فرماندهان طالبان از تعصبات قومی در رژیم این گروه شکایت کرده و صفوف نظامی آن را ترک کردهاند. عبدالحمید خراسانی، فرمانده تاجیکتبار طالبان، حدود دوونیم ماه پیش به علت تعصبات قومی، صفوف نظامی طالبان را ترک کرد. خراسانی از فرماندهان غیرپشتون در قطعه بدری طالبان بود. او اصلاً تاجیکتبار و از ولایت پنجشیر است و پیش از سقوط نظام جمهوری به صفوف طالبان پیوست و در دوره جمهوریت بارها در حملات نظامی طالبان بر ولایت پنجشیر، پیشقدم شده بود. خراسانی پیش از ترک صفوف نظامی طالبان، از وجود تبعیض قومی و سمتی در بدنه رژیم این گروه بهگونه آشکار شکایت کرده بود.
گزارش انستیتوت تحقیقاتی خاور میانه که در ۲۲ جوزای سال روان خورشیدی منتشر شد، نشان میدهد که درصدی اندکی از اقوام غیرپشتون در بدنه رژیم طالبان حضور دارند. طبق یافتههای این نهاد، از میان یکهزار و ۱۳۷ مقام بلندپایه طالبان، تنها ۸۷ تن آنان از اقوام تاجیک، اوزبیک و هزاره هستند. این گزارش تحقیقی میرساند که تنها ۵ درصد از مقامهای بلندپایه طالبان تاجیک، ۳ درصد آنان اوزبیک و نیم درصد آنان هزاره هستند.






