هم‌زمان با افزایش فقر و مشکلات اقتصادی در افغانستان، شماری از خانواده‌ها از ترک کشور توسط نوجوانان‌شان به‌دلیل شرایط نامناسب اقتصادی ابراز نگرانی می‌کنند. شماری از این خانواده‌ها می‌گویند فرزندان‌شان ناپدید شده‌اند و آنان از زنده یا مرده بودن‌شان اطلاعی ندارند. به گفته این خانواده‌ها، فرزندان گمشده‌شان پیش از ناپدیدشدن، بارها از وضعیت بد اقتصادی و محدودیت‌های طالبان شکایت کرده بودند.
زیبا (مستعار) می‌گوید پسرش دانش‌آموز صنف یازدهم مکتب است و هفته گذشته، پس از رفتن به مکتب، دیگر به خانه برنگشته است. به گفته او، پسرش در این اواخر از محدودیت‌هایی که از سوی طالبان بر جوانان تاجیک اعمال می‌شود و نیز از وضعیت نامناسب اقتصادی خانواده شکایت می‌کرد.
این مادر می‌گوید: «از اداره مکتب با پدر پسرم تماس گرفتند و گفتند که پسرتان چند روز می‌شود که به مکتب نیامده است. پدرش هنوز با من تماس نشده بود که پسرم به مکتب رفت. وقتی پدرش با من تماس گرفت، گفتم که مکتب رفته است.»
زیبا می‌افزاید: «تصمیم داشتیم عصر، وقتی از مکتب برگشت، همرایش صحبت کنیم که چرا به مکتب نرفته بود؛ اما او دیگر از مکتب برنگشت. یک هفته می‌شود که نه از زنده‌گی‌اش خبر داریم و نه می‌دانیم چه بر سرش آمده است.»
زیبا می‌گوید: «زیاد جست‌وجو کردیم، اما پیدایش نکردیم. فقط همین‌قدر فهمیدیم که با شماری از بچه‌ها از قریه‌های دیگر، همراه یک راننده تا کمپنی کابل رفته‌اند. بعد از اینکه کرایه راننده را دادند، خودشان ناپدید کردند.»
جاوید (مستعار) می‌گوید که نزدیک به شش ماه می‌شود برادرش ناپدید شده و تا کنون هیچ اطلاعی از سرنوشت او ندارند. او می‌افزاید که برادرش صنف دوازدهم را به پایان رسانده و وارد دانشگاه شده بود، اما محدودیت‌های موجود در دانشگاه نیز او را از ادامه تحصیل دلسرد کرده بود. به گفته جاوید، برادرش بدون پول و امکانات کافی از خانه خارج شده است.
جاوید می‌گوید: «زیاد جست‌وجو کردیم. تا همین اندازه فهمیدیم که شماری از بچه‌ها طرف ایران رفته‌اند، اما تا حال هیچ احوالی از بیادرم نیامده است.» او با اشاره به وضعیت اقتصادی خانواده می‌گوید: «اقتصاد ما خوب نیست. مه شاگرد دکان‌دار هستم. خودم با بسیار مشکلات درس خواندم، اما حالی سندهایم هیچ به دردم نمی‌خورد.»
جاوید که در دوره نخست تسلط طالبان، کاکایش نیز ناپدید شده بود، می‌گوید: «بار اول که طالبان آمدند، کاکایم هم همین قسم ناپدید شد و از او هیچ خبری نشد. زیاد جست‌وجو کردیم، اما پیدایش نکردیم. دو سال گذشت و بدون اینکه از زنده یا مرده‌اش خبر شویم، فاتحه‌اش را گرفتیم. حالی بیادر خودم گم شده و می‌ترسیم که مثل کاکایم شود و هیچ‌وقت پیدایش نکنیم.»
احمد(مستعار)، یکی از شهروندان کشور، می‌گوید اگر وضعیت اقتصادی مردم مناسب باشد و زمینه برای ادامه درس و تعلیم جوانان و نوجوانان فراهم شود، مردم کم‌تر شاهد این اتفاق خواهد بود. او می‌افزاید: «طالبان به‌جای توجه به درس و تعلیم، بیشتر به پوشش شاگردان توجه دارند و به‌جای ایجاد زمینه‌های شغلی و کاری، بیشتر مصروف بررسی و کنترل مبایل‌ها هستند.»
احمد می‌گوید: «درس نیست، کار نیست و اقتصاد مردم ضعیف است. وقتی نوجوانان و جوانان به تنگ می‌آیند و پول هم ندارند، ناچار تصمیم می‌گیرند کشور را به‌گونه غیرقانونی ترک کنند؛ تصمیمی که در بسیاری موارد، به قیمت جان‌شان تمام شده و ما شاهد جان‌باختن شمار زیادی از جوانان و نوجوانان در مسیرهای مهاجرت و مرزها بوده‌ایم.»
آصفه استانکزی، فعال مهاجران، می‌گوید مهاجران جوان پس از رسیدن به کشور مقصد نیز با چالش‌های گوناگونی روبه‌رو هستند. یادگیری زبان، پیدا کردن شغل متناسب با تخصص، تامین هزینه‌های زنده‌گی، مشکلات اقامتی و اداری و در برخی موارد، مواجهه با تبعیض اجتماعی، از مهم‌ترین این چالش‌ها است.
بانو استانکزی می‌افزاید: «جوانان به دلایل مختلفی مهاجرت می‌کنند؛ از جمله مشکلات اقتصادی، نبود فرصت‌های شغلی، ادامه تحصیل، ناامنی و نداشتن چشم‌انداز روشن برای آینده. بخشی از جوانان از مسیرهای قانونی مانند تحصیل، کار و پیوستن به خانواده مهاجرت می‌کنند، اما برخی دیگر به‌دلیل محدود بودن این مسیرها، ناچار به استفاده از مسیرهای غیرقانونی و پرخطر می‌شوند. دوری از خانواده و دشواری سازگاری با فرهنگ و محیط جدید نیز می‌تواند فشار بیش‌تری بر جوانان وارد کند.»
این فعال مهاجران می‌گوید: «فقر و مشکلات اقتصادی یکی از عوامل مهم مهاجرت است، اما نمی‌توان آن را تنها یا مهم‌ترین عامل در همه موارد دانست. بسیاری از جوانان علاوه بر مشکلات اقتصادی، به‌دلیل نبود فرصت‌های شغلی و تحصیلی، ناامنی، محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی و نداشتن امید و چشم‌انداز روشن برای آینده تصمیم به مهاجرت می‌گیرند. در واقع، مهاجرت جوانان معمولاً نتیجه مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فردی است.»
این در حالی است سازمان ایمرجنسی (EMERGENCY NGO) چندی پیش گزارش داده بود که پنج سال پس از خروج نیروهای بین‌المللی و سقوط افغانستان به دست طالبان، بحران‌های بشردوستانه، اقتصادی و صحی در کشور همچنان رو به وخامت است.
در گزارش این سازمان آمده که بحران اقتصادی افغانستان در زمان افزایش تنش‌های منطقه‌ای عمیق‌تر شده و درگیری‌های منطقه‌ای برخی از مسیرهای اصلی تجاری کشور را مختل کرده است.
سازمان ایمرجنسی گفته بود که کمک‌های مالی بین‌المللی به افغانستان نیز به‌گونه چشم‌گیری کاهش یافته است.
