با تشدید جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران و ادامه درگیریها میان طالبان و پاکستان، نگرانیها از افزایش قیمتها در کشور بیشتر شده است. شهروندان میگویند که ادامه این درگیریها و جنگ امریکا و ایران، زندهگی شمار بیشتری از مردم را تحت تأثیر قرار داده و هر روز بر شمار گدایان، بیکاران و گرسنهگان در شهرها افزوده میشود. جنگ میان طالبان و پاکستان همچنان ادامه دارد. پاکستان حملات هوایی خود را بر شماری از ولایتهای افغانستان ادامه داده و مدعی است که پاسگاههای طالبان در ولایتهای شرقی و جنوبشرقی را هدف قرار داده است. در مقابل، طالبان نیز ادعا کرده که به حملات هوایی و زمینی علیه پاکستان و نظامیان این کشور دست زدهاند و تأیید کردهاند که جنگندههای پاکستان مناطقی را در ولایتهای پکتیکا، پکتیا، خوست و کنر بمباران کردهاند.
ادامه درگیری طالبان و پاکستان و تشدید حملات امریکا و اسراییل علیه ایران، نگرانیها میان شهروندان افغانستان را افزایش داده است. شهروندان کشور میگویند که افزون بر ایجاد ترس و نگرانی از تداوم جنگ و بیکاری، قیمتها به شکل سر سامآوری افزایش یافته و همه روزه بر قطار گدایان و گرسنهگان در خیابانهای کشور افزوده میشود. آنان با ابراز نگرانی شدید از وضعیت کنونی، تأکید میورزند که طالبان مردم را به گروگان گرفتهاند و حتا از پرداخت معاش کارمندان دولتی زیر کنترل این گروه ابا میورزند.
باشندهگان کابل میگویند که با تشدید جنگ اسراییل و ایالات متحده امریکا علیه ایران، قیمتها بهشدت افزایش یافته است. به گفته آنان، یک بوجی «برنج قوش تپه» پنجهزار افغانی شده است. آنان همچنین میافزایند که یک بوجی برنج سه سیره که قبلاً دوهزار و ۷۰۰ افغانی بود، اکنون به چهار هزار و ۲۰۰ افغانی رسیده است. این باشندهگان تأکید میکنند که برخی دکانداران در دکانها نرخنامه دارند، اما مطابق آن به فروش نمیرسانند و میگویند که آنان قیمت را براساس هزینه واردات تعیین کردهاند و اگر براساس نرخنامه به فروش برسانند، متضرر میشوند.
شهرزاد (مستعار)، یکی از باشندهگان کابل، میگوید: «اگر یک خانواده نُه نفر داشته باشید، اول باید به کدام مخارج خانه برسید؟ پول برق؟ کرایه خانه؟ یا خرچ روزانه؟ در این شرایط زندهگی در افغانستان بسیار سخت شده است. کسانی هم هستند که هیچ درآمدی ندارند و نمیتوانند در این رمضان یک غذای مناسب تهیه کنند. وضعیت کسانی که درآمد کمتری دارند یا کارگر روزمزد هستند نیز با این قیمتها قابل توصیف نیست.»
این باشنده کابل میافزاید: «طالبان فقط ادعا دارند که بر بازار کنترل دارند، در حالی که مردم به دکانها مراجعه میکنند و ناامید بازمیگردند. من خودم امروز رفته بودم برنج بخرم، دیدم قیمتها بسیار بالا رفته است، نخریدم و گفتم با پنج هزار افغانی چیزهای دیگر بخریم تا در خانه حداقل یک چیزی باشد. اگر برنج بخرم، با نصف دیگر معاشم نمیتوانم به سایر مخارج رسیدهگی کنم. عید هم نزدیک است و از رمضان هم زمان زیادی باقی مانده است.»
یک باشنده دیگر کابل میگوید که قیمتها بهطور نگرانکنندهای افزایش یافته است. به گفته او، در کنار بیکاری و افزایش فقر، بالا رفتن قیمت مواد خوراکی وضعیت زندهگی مردم را دشوارتر خواهد کرد. او تأکید میکند که یک بوجی آرد که قبلاً یکهزار و ۳۵۰ افغانی بود، اکنون بالاتر از یکهزار و ۵۰۰ افغانی به فروش میرسد و روزبهروز افزایش مییابد.
برخی از باشندهگان هرات نیز میگویند که با ادامه جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران، نگرانیها در این ولایت درباره سرازیر شدن دوباره مهاجران و افزایش قیمت کالاها تشدید شده است. به گفته آنان، مردم نسبت به وضعیت کنونی ابراز نگرانی میکنند و بیمارانی که پیشتر برای درمان به ایران میرفتند و امکان درمانشان در هرات فراهم نیست، اکنون با مرگ و زندهگی دستوپنجه نرم میکنند. به گفته آنان، پس از آغاز دوباره جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران، وضعیت شهر هرات نیز تغییر کرده و مردم بیش از گذشته نگران و آشفتهاند. آنان میگویند اگر جنگ ایران و حملات پاکستان ادامه یابد، وضعیت اقتصادی مردم نسبت به هر زمان دیگری وخیمتر خواهد شد.
آیدا (مستعار)، یکی از باشندهگان هرات، میگوید: «بسیاری از کسانی که برای درمان قصد سفر به ایران را داشتند، سفرشان لغو شده یا موفق به دریافت ویزا نشدهاند. کار و تجارت مردم مختل شده و از آنجا که هرات هممرز با ایران است، این تحولات حتا از لحاظ روحی و روانی نیز تأثیرات منفی بر زندهگی مردم گذاشته است. در آغاز جنگ، بهدلیل مشکلات انترنت در ایران، شماری از خانوادهها حتا از حال و احوال یکدیگر بیخبر بودند. در مجموع، ذهن و فکر مردم بسیار آشفته و وحشتزده شده است.»
این باشنده هرات میافزاید: «در روزهای گذشته مردم از ازدحام ترافیکی شکایت داشتند، اما اکنون حتا رفتوآمد در سطح شهر نیز کاهش یافته است. بسیاری از باشندهگان ترجیح میدهند کمتر از خانه بیرون شوند، زیرا احساس میکنند فضای عمومی شهر ناامن و ناپایدار شده است. همچنین شماری از دکانداران از کاهش مشتریان و افت فروش خود در بازارهای هرات شکایت دارند. وضعیت اقتصادی مردم نیز بسیار وخیم است؛ بهگونهای که برخی همراه با اعضای خانوادهشان در کنار سرکها و جادهها نشسته و گدایی میکنند؛ زن و مرد، پیر و جوان.»
یک باشنده شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان میگوید که قیمت گاز مایع دو روز پیش ۵۵ افغانی بوده، اما دیروز به ۷۰ افغانی افزایش یافته است. به گفته او، قیمت روغن ۱۰ کیلویی که قبلاً ۹۰۰ افغانی بود، اکنون به یکهزار و ۵۰۰ افغانی رسیده است. به گفته او، قیمت یک کارتن روغن «آفتابپرست» که قبلاً یکهزار و ۵۵۰ افغانی بود، اکنون به یکهزار و ۸۵۰ افغانی شده است. او همچنین میگوید که طالبان معاش ماه جدی و دلو شماری از ریاستهای این ولایت، از جمله معاش نظامیان لوای این گروه، را پرداخت نکردهاند.
احمد (مستعار)، باشنده ولایت غزنی، میگوید: «قیمت مواد غذایی در غزنی بسیار افزایش یافته است. از زمانی که مرز افغانستان و پاکستان بسته شد، ما هر روز شاهد بالا رفتن قیمتها بودیم، اما در یک هفته گذشته، پس از درگیری طالبان با پاکستان و حمله ایالات متحده امریکا به ایران، متأسفانه قیمت مواد غذایی بهشدت افزایش یافت. در حالی که ماه رمضان است، مردم توان خرید ندارند و بسیاری بیچاره و ناتوان شدهاند. طالبان نیز بهجای کنترل اوضاع، برعکس عمل کردهاند؛ به جای اینکه دکانهایی که قیمتها را افزایش دادهاند جریمه کنند و قیمتها را ثابت نگه دارند، حدود ۵۰۰ دکان عمدهفروشی را مهر و لاک کردند. این اقدام باعث شد که قیمتها بهجای کاهش، باز هم افزایش یابد و کمبود کالا در بازار و افزایش تقاضا تشدید شود.»
این در حالی است که شرکتهای وابسته به طالبان در شمالشرق، بهویژه در ولایتهای تخار و بدخشان، بهطور گسترده به استخراج معادن، از جمله معادن طلا، ادامه دادهاند. مقامهای این گروه و شرکتهای مرتبط با آنان در تمامی نقاط معدنی بدخشان و تخار حضور دارند و بهصورت شبانهروزی مشغول استخراج طلا هستند. با این حال، هیچگونه نظارتی بر تخریب محیطزیست و قاچاق معادن وجود ندارد. همچنین، با تمرکز رسانهها و فعالان شبکههای اجتماعی بر جنگ ایران و حملات پاکستان، فضای امنتر و مساعدتری برای فعالیتهای آنان فراهم شده است.






