• 8AM.MEDIA
  • پښتو ویب‌پاڼه
  • English Website
  • اۉزبېکچه ویب‌سایت
۲۴ عقرب ۱۴۰۵ - ۱۵ نومبر ۲۰۲۶
۸صبح
Donate
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
۸صبح
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج

دو درسی که طالبان می‌توانند از ۸ ثور بیاموزند

شجاع‌الدین امینی  شجاع‌الدین امینی 
۸ ثور/اردیبهشت ۱۴۰۴ - ۲۸ اپریل ۲۰۲۵ [t_time:1745805619]
AFP

AFP

از ۸ ثور به‌مثابه یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای سیاسی در تاریخ افغانستان یاد می‌شود. اهمیت این رویداد به میزانی است که نمی‌توان فراموشش کرد؛ چنانی‌که ضد آن (۷ ثور) را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. اگر دقت کنیم، وضعیت فعلی افغانستان حاصل اشتباهاتی است که حاکمان آن زمان در دو مقطع (۷ و ۸ ثور) مرتکب شده‌اند؛ ضمن آن‌که تحولات پیش از آن هم اثرگذار است. از آن اشتباهات اگر پند گرفته شود، چه بهتر؛ ورنه بعید نیست که رویدادهای پرتبعات دیگر نیز در انتظار کشور باشد که فروپاشی جمهوریت و برگشت مجدد طالبان یک نمونه تازه و روشن است که دست کمی از آن‌چه پس از ۷ و ۸ ثور اتفاق افتاد، ندارد.

دو درس عبرت‌آموزی که ۸ ثور برای طالبان دارد، «نفاق درونی و مداخله خارجی» است. وقتی گروه‌های جهادی در ۸ ثور ۱۳۷۱ صاحب قدرت شدند، انتظار این بود که افغانستان به‌سمت صلح و رفاه حرکت کند که نه‌تنها چنین نشد، بلکه فجایعی در کشور دهن باز کرد که شاید هم بسیاری آرزو کردند که ای کاش جریان‌های اسلامی پیروز نمی‌شدند و همان رژیم پیشین برقرار می‌ماند. چرا چنین شد؟ به این دلیل که جهادی‌ها گرفتار نفاق درونی شدند و در نهایت هم به گرداب جنگ داخلی افتادند و کابل را به خاک‌وخون کشیدند. در حالی ‌که اگر باده قدرت را به اندازه می‌نوشیدند و از تعقیب خواست‌های گزاف و برآورده‌ناشدنی پرهیز می‌کردند و به آینده‌نگری اهمیت می‌دادند، به احتمال زیاد که فرصت را نمی‌باختند و کاری هم نمی‌کردند که ۸ ثور با ۷ ثور یکی گرفته شود یا هم بدتر از آن ارزیابی شود.

حالا طالبان هم چون جهادی‌های پیشین، خود را تنها برنده میدان حساب می‌کنند و غیرخود را نمی‌خواهند در قدرت شامل سازند. طالبان که در برابر نظامی جمهوری می‌جنگیدند، آن را فاقد اراده مستقل و دست‌نشانده غرب می‌خواندند که به‌زعم این گروه شایسته‌گی حکومت بر مردم را نداشت؛ دقیقاً تعریفی که جهادی‌های قبلی از حکومت‌های چپی کشور داشتند. حالا که طالبان خود صاحب قدرت شده‌اند، نه فقط وضعیت را بهبود نبخشیده‌اند، بلکه افغانستان را در معرض ناامنی، فقر شدید، گسترش تروریسم و … قرار داده‌اند که دنیا به آن به‌چشم یک تهدید می‌بیند. چرا؟ به این خاطر که طالبان به‌جای آن‌که برای حفظ وحدت در کشور تلاش کنند، به‌گونه‌ای دارند عمل می‌کنند که بر حجم شکاف‌ها و حفره‌های قومی، زبانی، مذهبی و … می‌افزایند. طالبان با مخالفان خود کنار نیامده‌اند که هیچ، بلکه گرفتار نفاق درون‌گروهی هم هستند؛ با آن‌که این نفاق بعید است در کوتاه‌مدت منجر به تضعیف بیش‌تر این گروه شود.

نکته مهم، پیامد نفاق حاکمان برای مردم است؛ به این معنا که وقتی طالبان با مخالفان‌شان کنار نیایند، زمینه برای ایجاد دولتی که مشروعیت ملی و بین‌المللی داشته باشد، مساعد نمی‌شود و چالش‌های کشور روزتاروز فزونی می‌گیرد و خطر افتادن در گرداب جنگ داخلی هم تقویت می‌شود. پس بهتر است طالبان با عبرت‌گیری از آن‌چه جهادی‌های پیشین پس از ۸ ثور مرتکب شدند، تن به ایجاد دولتی دهند که نماینده‌گی از تمامیت افغانستان و مردم آن کند. البته برخی شخصیت‌های جهادی در آن زمان در پی ایجاد دولتی بودند که تک‌وتوک چهره‌هایی از چپی‌ها هم در آن حضور داشته باشند، ولی شخصیت‌هایی هم نه. آن اختلاف دیدگاه در حقیقت یک عامل موثر در درگیری‌های درونی جهادی‌ها بود.

درس دیگری که طالبان از ۸ ثور می‌توانند بیاموزند، مداخله خارجی است. اگر توجه کنیم، افغانستان در زمره کشورهایی قرار می‌گیرد که سطح مداخله خارجی در آن زیاد بلند است. این واقعیت است که وقوع رویدادها و لحظه‌های حساس تاریخی در افغانستان بیش از آن‌که متاثر از عامل داخلی باشد، نقش عامل خارجی در آن پررنگ بوده است. چپ‌ها با حمایت بیرونی و بعدتر با مداخله مستقیم خارجی به قدرت رسیدند و عمرشان را برای چهارده سال تمدید کردند؛ اما وقتی از حمایت محروم شدند، برافتادند. مجاهدان هم با پشتیبانی خارجی‌ها پیروز شدند؛ اما به‌محض نشستن بر سریر قدرت گرفتار نزاع درونی شدند، به این دلیل که دیگر چون گذشته محبوب حامیان بیرونی‌شان نبودند. طالبان هم در نیمه دوم دهه ۹۰م. با حمایت خارجی به قدرت رسیدند و بر اثر مداخله بیرونی از میدان رانده شدند. همین دموکراسی لرزان و لغزان پسین هم حاصل مداخله مستقیم خارجی بود. همین برگشت مجدد طالبان به قدرت نیز معلول مداخله خارجی است؛ البته که نقش زمینه‌های داخلی قابل انکار نیست، ولی بر کم‌اثر بودن آن می‌توان اعتراف کرد.

اکنون بر طالبان است که با توجه به عاملیت مداخله خارجی تلاش کنند از انحصارطلبی، قوم‌گرایی، غیریت‌سازی و … بپرهیزند و دروازه قدرت را به‌روی دیگران نبندند. طالبان ظاهراً به تعامل آمیخته با اکراه دنیا دل خوش کرده‌اند و گمان می‌کنند که تداوم این روند منجر به به‌رسمیت‌شناسی رژیم‌شان می‌شود. همچنان بی‌مبالاتی جهان در قبال نیروهای مخالف طالبان و مطالبات آنان، رژیم فعلی حاکم بر افغانستان را نسبت به تمدید عمرش زیاد خوش‌بین کرده است. این‌ها در جای خود درست است؛ اما یک نکته را نباید از یاد برد و آن این‌که تضمینی وجود ندارد که وضعیت جاری برای دایم برقرار بماند و حوادث تازه‌ای رخ ندهد که منجر به حمایت جهان از نیروهای مخالف طالبان شود. بلی، طالبان با چراغ سبز خارجی‌ها به قدرت برگشتند، ولی نزدیک به چهار سال است که رژیم‌شان به‌رسمیت ‌شناخته نشده است؛ حتا از سوی کشورهایی که برای برگشت مجدد این گروه لحظه‌شماری می‌کردند. از یک حیث، این در نفس خود در حکم «زنگ خطر» برای طالبان است. پس طالبان درسی را که از عاملیت مداخله خارجی می‌توانند بیاموزند، این است که نه به حمایت بیرونی‌ها زیاد غرّه شوند و نه هم وقتی قصه پشتیبانی خارجی از مخالفان‌شان در میان باشد، آن را کوچک‌انگاری کنند؛ این چیزی است که تحولات سیاسی نیم ‌قرن اخیر کشور ثابت می‌کند.

ShareتوئیتارسالارسالShare

مطالب مرتبط

هانا: مهاجران افغان در ایران با افزایش فشار و تبعیض مواجه‌ هستند
اخبار

پاکستان از بازداشت ۸۲ شهروند افغانستان خبر داد

۲۳ عقرب/آبان ۱۴۰۵ - ۱۴ نومبر ۲۰۲۶ [t_time:1794662185]
منابع: طالبان یک جوان پنجشیری را در مسیر بازگشت از ایران بازداشت کردند
اخبار

منابع: طالبان یک جوان پنجشیری را در مسیر بازگشت از ایران بازداشت کردند

۲۳ عقرب/آبان ۱۴۰۵ - ۱۴ نومبر ۲۰۲۶ [t_time:1794656054]
وزیر مالیه طالبان به ایران رفته است
اخبار

وزیر مالیه طالبان به ایران رفته است

۲۳ عقرب/آبان ۱۴۰۵ - ۱۴ نومبر ۲۰۲۶ [t_time:1794653930]

تازه‌ترین مطالب

در حال بارگذاری تازه‌ترین مطالب...

پربازدیدترین مطالب

  • النینوی قوی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ و آینده آب‌وهوای افغانستان

    النینوی قوی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ و آینده آب‌وهوای افغانستان

    Share
    Share توئیت
  • آرزوهای یک دختر و بی‌مهری‌ دنیا

    Share
    Share توئیت
  • قتل ذبیح‌الله در کابل؛ پسر یک مقام ارشد وزارت داخله طالبان متهم است

    Share
    Share توئیت
  • خیلی‌ها نباید این کتاب را بخوانند؛ گفت‌وگو با حمیرا قادری

    Share
    Share توئیت
  • عکس‌های بالاتنه برهنه کیت میدلتون چاپ می‌شود

    Share
    Share توئیت

پادکست

8am Media | پادکست ۸صبح
8am Media | پادکست ۸صبح

پادکست‌‌های ۸صبح که با حضور کارشناسان، تحلیل‌گران و فعالین سیاسی و مدنی برگزار می‌گردد، مسایل عمده و اساسی جامعه افغانستان و نیز مسایل جهانی مرتبط به افغانستان به بحث گرفته می‌شود. ۸صبح، چهار پادکست تولید می‌کند که شامل دو پادکست به زبان فارسی زیر نام پادکست هفتگی، سخن زن، یک پادکست به زبان پشتو زیر عنوان ژوري خبري و یک پادکست دیگر به نام «Insights» به زبان انگلیسی است.

The 8am Media podcasts, featuring experts, analysts, and political and civil activists, discuss major and fundamental issues of Afghan society as well as global issues related to Afghanistan. 8am Media produces four podcasts, including two in Persian: the weekly podcast ”Sokhan e Zan,” one in Pashto titled ”Zhowari Khbaray,” and another in English called ”Insights.”

ریزموج‌ها/12: گفت‌وگو با نازنین ولی
ریزموج‌ها/12: گفت‌وگو با نازنین ولی
ریزموج‌ها/12: گفت‌وگو با نازنین ولی
۱۸ عقرب ۱۴۰۵ - ۹ نومبر ۲۰۲۶
سخن زن/62: پنج سال مبارزه؛ راهی که خودم ساختم
۹ عقرب ۱۴۰۵ - ۳۱ اکتوبر ۲۰۲۶
سخن زن/61: روایتی از پشت میله‌ها؛ در زندان‌های طالبان چه بر زنان می‌گذرد؟
۲۹ میزان ۱۴۰۵ - ۲۱ اکتوبر ۲۰۲۶
ریزموج‌ها/11: گفت‌وگو با سلسله محبوب
۱۸ میزان ۱۴۰۵ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶
سخن زن/60: از خاکسترهای کابل تا تیغه جراحی: روایت مقاومت و رویای ناتمام مریم
۲۹ سنبله ۱۴۰۵ - ۲۰ سپتمبر ۲۰۲۶
Search Results placeholder
دیتابیس کشتار اگسا
۸صبح

پرخواننده‌ترین روزنامه‌ افغانستان
صاحب امتیاز: سنجر سهیل
ایمیل: [email protected]
رییس اجرایی: پرویز کاوه
ایمیل: [email protected]
دبیر تحلیل‌ها: ب. آمون‌پور
پذیرش مقالات و اعلان: [email protected]

بیشتر بخوانید

وزارت داخله بحرین نسبت یک تهدید احتمالی به شهروندانش هشدار داد

سخنگوی کرملین: مذاکره‌کننده‌گان اروپایی هنوز با روسیه تماس نگرفته‌اند

سخنگوی وزارت خارجه روسیه ناتو را عامل ناامنی اروپا و جهان خواند

ایتلاف به رهبری عربستان از انهدام یک پهپاد حوثی‌ها خبر داد

ایران مقام‌های امریکایی را متهم به طرح «ادعای ساخته‌گی» در باره جنگ کرد

تحلیل‌ها

افزایش کشت خشخاش در افغانستان؛ صف‌آرایی روسیه و طالبان در برابر سازمان ملل

از خروج امریکا تا بازگشت روسیه؛ مسکو چه نقشه‌ای برای افغانستان دارد؟

نتانیاهو می‌رود یا می‌ماند؟

اقتصاد بقا در افغانستان؛ گذار از تولید و اشتغال به تأمین نیازهای اولیه

خاورمیانه در بزنگاه؛ جنگ یا مذاکره؟

© کپی‌رایت ۲۰۲۶؛ کلیه حقوق برای روزنامه ۸صبح محفوظ است.

۸صبح
استفاده از کوکی‌ها

برای ارائه بهترین تجربه، ما از فناوری‌هایی مانند کوکی‌ها برای ذخیره و/یا دسترسی به اطلاعات دستگاه استفاده می‌کنیم. رضایت شما برای استفاده از این فناوری‌ها به ما اجازه می‌دهد داده‌هایی مانند رفتار مرور در سایت یا شناسه‌های منحصربه‌فرد را پردازش کنیم. عدم رضایت یا پس گرفتن رضایت ممکن است بر برخی ویژگی‌ها و عملکردها تأثیر منفی بگذارد.

عملکردی Always active
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی به اطلاعات، صرفاً برای هدف قانونیِ فعال‌سازی استفاده از یک سرویس مشخص که به‌طور صریح توسط مشترک یا کاربر درخواست شده است، ضروری می‌باشد.
تنظیمات
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی به اطلاعات برای هدف قانونیِ ذخیره ترجیحاتی که توسط مشترک یا کاربر درخواست نشده‌اند، ضروری می‌باشد.
آمار
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی که صرفاً برای اهداف آماری استفاده می‌شود. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
بازاریابی
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی برای ایجاد پروفایل‌های کاربری جهت ارسال تبلیغات یا ردیابی کاربر در یک وب‌سایت یا در چندین وب‌سایت مورد نیاز است.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
مشاهده تنظیمات
  • {title}
  • {title}
  • {title}
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
برگشت به 8am.media
پښتو ویب‌پاڼه
English Website
اۉزبېکچه ویب‌سایت
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات

© کپی‌رایت ۲۰۲۶؛ کلیه حقوق برای روزنامه ۸صبح محفوظ است.