سازمان ملل متحد بیستویکمین گزارش راهبردی دوسالانه دبیرکل درباره تهدیدات ناشی از داعش را نشر کرده است. در این گزارش هشدار داده شده که جنگجویانی که در عملیات ۲۰۲۴ علیه دولت سابق سوریه شرکت داشتند، ممکن است به افغانستان نقل مکان کرده و تهدیدات منطقهای را از آنجا اعمال کنند. گزارش دبیرکل همچنین به تهدید ناشی از داعش خراسان اشاره دارد که همچنان یکی از جدیترین چالشها برای افغانستان و آسیای مرکزی محسوب میشود و حدود دو هزار جنگجو در اختیار دارد. طبق گزارش، داعش خراسان تحت رهبری ثناالله غفاری، حملات علیه شیعیان، طالبان و اتباع خارجی را در اولویت قرار داده و در تلاش برای جذب نیرو از آسیای مرکزی و قفقاز شمالی است.
شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه هفته گذشته جلسهای توجیهی درباره بیستویکمین گزارش راهبردی دوسالانه دبیرکل سازمان ملل در مورد تهدید ناشی از داعش برگزار کرده است. در این نشست، ولادیمیر ورونکوف، معاون دبیرکل و رییس دفتر مبارزه با تروریسم سازمان ملل (UNOCT)، ناتالیا گرمن، مدیر اجرایی کمیته اجرایی مبارزه با تروریسم (CTED)، و الیسا ده آندا مادرازو، رییس گروه ویژه اقدام مالی (FATF)، و نمایندهگان کشورهای عضو شرکتکننده در جلسه، سخنرانی کرده و نگرانیهای خود را مطرح کردند.
در گزارش آمده است که داعش نهتنها تهدیدی جدی و مداوم در آفریقا، خاورمیانه و افغانستان به شمار میرود، بلکه برای اروپا و آسیای مرکزی نیز یک تهدید قابل توجه محسوب میشود. طبق گزارش، این گروه در تلاش برای جذب نیرو و جمعآوری منابع مالی در این مناطق است. به گفته سازمان ملل، داعش خراسان حدود دو هزار جنگجو در اختیار دارد و یکی از جدیترین چالشها برای افغانستان و منطقه آسیای جنوبی و مرکزی محسوب میشود.
براساس گزارش، تهدید ناشی از داعش و شاخههای آن در طول دوره گزارشدهی همچنان بالا باقی مانده و این گروه، بهرغم فشارهای مستمر ضدتروریستی، توانایی خود را در سازگاری و انعطافپذیری حفظ کرده است.
گزارش دبیرکل همچنین به بهرهبرداری مستمر داعش و شاخههای آن از فناوریهای نوین اشاره دارد. این گروه با هدف ارتقای سطح تبلیغات خود، به آزمایش استفاده از هوش مصنوعی روی آورده و راهنماییهایی به حامیان خود درباره چگونگی استفاده ایمن از ابزارهای هوش مصنوعی مولد، بدون شناسایی شدن، ارایه داده است. همچنین، داعش تلاش کرده است تا متخصصان حوزه سایبری را برای تقویت توانمندیهای خود جذب کرده و محتوای تبلیغاتیاش را، بهویژه در قاره آفریقا، متناسب با زمینهها و بافتهای محلی تنظیم و هدفمند کند.
از سوی دیگر، در نشستی که بهمنظور بررسی این گزارش در شورای امنیت سازمان ملل متحد برگزار شد، نمایندهگان کشورها نیز نسبت به حضور داعش و سایر گروههای تروریستی، از جمله القاعده، در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
ولادیمیر ورونکوف، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور مبارزه با تروریسم، گفته است که گروه داعش یکی از خطرناکترین تهدیدها برای منطقه محسوب میشود و از فناوریهای نوین مانند ارزهای دیجیتال و شبکههای رمزگذاریشده برای فعالیتهای خود استفاده میکند.
ناتالیا گرمن، رییس کمیته اجرایی مبارزه با تروریسم سازمان ملل، گفته است که داعش خراسان در افغانستان فعال است و همزمان تلاش میکند در کشورهای آسیای مرکزی و اروپا نیرو جذب کند.
عاصم افتخار، نماینده پاکستان در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت این سازمان بار دیگر تاکید کرده است که جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی از خاک افغانستان، پاکستان را تهدید میکنند. به گفته او، هماکنون تیتیپی نزدیک به ششهزار جنگجو در افغانستان دارد که بزرگترین گروه «تروریستی» علیه این کشور بهشمار میرود.
نماینده پاکستان تاکید کرده است که تحریک طالبان پاکستانی، با داشتن پناهگاههای امن در نزدیکی مرزهای پاکستان، امنیت ملی این کشور را تهدید میکند. او همچنین مدعی شده که شواهد معتبری از همکاری میان تحریک طالبان پاکستانی، ارتش آزادیبخش بلوچستان و سایر گروهها از جمله اشتراکگذاری اردوگاههای آموزشی تروریستی وجود دارد. عاصم افتخار گفته است که این گروهها بهصورت مشترک زیرساختهای استراتژیک، پروژههای اقتصادی در پاکستان و، از همه غمانگیزتر، مردم این کشور را هدف قرار دادهاند.
امیر سعید ایروانی، نماینده دایمی ایران در سازمان ملل، نیز از انتقال برخی جنگجویان داعش از سوری به افغانستان ابراز نگرانی کرده است. او گفته است: «داعش، القاعده و جنگجویان خارجی همچنان به بیثباتی در سوریه و منطقه دامن میزنند.گزارشهای موثق درباره انتقال برخی عناصر تروریستی و جنگجویان خارجی از سوریه به افغانستان، که تهدید مستقیم برای همسایهگان افغانستان و ثبات منطقه محسوب میشود، باعث نگرانی جدی و عمیق ماست.»
این نگرانیهای سازمان ملل متحد درباره حضور گروههای تروریستی، بهویژه القاعده و داعش در افغانستان و انتقال آنها از سوریه به افغانستان، در حالی مطرح میشود که پاکستان از ایالات متحده خواسته است تا سلاحهای بهجا مانده خود در افغانستان را از بازار سیاه دوباره خریداری کند تا این تجهیزات به دست گروههای تروریستی قرار نگیرد.
مجله اکونومیست در تازهترین گزارش خود گفته است که این درخواست با هدف جلوگیری از افتادن تجهیزات نظامی به دست شورشیان در افغانستان و پاکستان مطرح شده است. اکونومیست به نقل از احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، نوشته است: «همه چیز در افغانستان برای بالاترین پیشنهاددهنده در دسترس است.» او از ایالات متحده خواسته است تا این سلاحها را از بازار سیاه خریداری کرده و اطلاعات نظامی بیشتری در اختیار پاکستان قرار دهد تا نیروهای این کشور بتوانند برای مقابله با شورشیان آماده شوند.
پیش از این، تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، در سیوپنجمین گزارش خود گفته که طالبان به القاعده و سایر گروههای تروریستی همسو با خود اجازه دادهاند تا در افغانستان پایگاههای بیشتری ایجاد کنند و خانههای امن و اردوگاههای آموزشی خود را گسترش دهند.
بربنیاد گزارش، القاعده در ۱۴ ولایت پناهگاه نظامی و آموزشی دارد و اعضای پایینرتبه این شبکه با خانوادههایشان در شهر کابل و رهبران ارشد القاعده در مناطق روستایی مستقر شدهاند. طبق گزارش، تیتیپی با حمایت طالبان مراکز آموزشی جدیدی در چهار ولایت ایجاد کرده است. جنبش اسلامی ترکستان شرقی در افغانستان مجهز با موشکهای ضد تانک در اردوگاههای حفاظت شده طالبان حضور دارد و جماعت انصارالله در اردوگاههای آموزشی خوست و تخار به جنگجویان آسیای میانه و عرب آموزش میدهد.
